Εφοδιαστικές αλυσίδες {LF}και ζήτηση

Η πανδημία ανέδειξε την ανεπαρκή λειτουργία των εφοδιαστικών αλυσίδων. Πρέπει να δώσουμε περισσότερη έμφαση στη διαφοροποίηση των προμηθευτών, στην εσωτερική παραγωγή και στην αποθήκευση αγαθών. Διότι η πρόκληση είναι να πετύχουμε μια ισορροπία που θα διασφαλίζει μια βιομηχανική πολιτική στοχευμένη μεν, αλλά με όρια. Μια πολιτική δηλαδή που δεν θα ισοδυναμεί με ένα συγκεκαλυμμένο προστατευτισμό.

Ας έχουμε κατά νου δύο ρήσεις: «Μη βάζεις όλα τα αβγά σε ένα καλάθι» και «Μια αλυσίδα είναι τόσο ισχυρή όσο είναι ο πιο αδύναμος κρίκος της». Τα αποφθέγματα αυτά συνοψίζουν τις σημερινές ανησυχίες σχετικά με τις εφοδιαστικές αλυσίδες. Διότι έως τώρα δεν υπήρξε σοβαρή μέριμνα για την αντοχή των αλυσίδων. Βασικό μέλημα όλων ήταν το χαμηλό κόστος τους και η ελαχιστοποίηση του χρόνου που μεσολαβεί από την κατασκευή ενός προϊόντος μέχρι την πώλησή του.

Στην αρχή της πανδημικής κρίσης εμφανίστηκαν ελλείψεις σε φαρμακευτικό υλικό και σε εξοπλισμό προσωπικής φροντίδας (μάσκες). Οι ελλείψεις καλύφθηκαν αλλά τώρα παρατηρούνται μεγάλες καθυστερήσεις. Η πανδημία έδειξε πόσο εξαρτημένος είναι ο πλανήτης από την Κίνα για την προμήθεια βασικών αγαθών. Η απόφαση της Κίνας να μπλοκάρει τις εξαγωγές βασικών υλικών και εξοπλισμού μέχρι να θέσει υπό έλεγχο την πανδημία δημιούργησε τις παρατηρηθείσες ελλείψεις.

Είναι προφανές ότι πρέπει να μειωθεί η εξάρτηση από έναν και μοναδικό προμηθευτή. Κάτι που δεν είναι εύκολο, καθώς απαιτεί και χρόνο και επιπλέον δαπάνες. Θα απαιτηθεί επίσης μεγαλύτερη εμπλοκή των κυβερνήσεων στο διεθνές εμπόριο, κάτι που θα αυξήσει τη διαφθορά. Επιπλέον, αν κάθε χώρα πρέπει να εξασφαλίζει με δικά της μέσα την παραγωγή και διάθεση «στρατηγικής σημασίας» αγαθών, θα φρενάρει τη μεγάλη συνεισφορά του διεθνούς εμπορίου στην παγκόσμια ανάπτυξη.

Ισως η λύση είναι η ενίσχυση της δυνατότητας αποθήκευσης αγαθών σε κάθε χώρα. Η κρίση του κορωνοϊού απέδειξε ότι η αλληλεξάρτηση στο εμπόριο έχει οφέλη αλλά και κινδύνους. Η πρόκληση είναι η εξεύρεση μιας ισορροπίας που θα εξασφαλίζει επάρκεια αγαθών δίχως να απειλεί το εμπόριο και την οικονομική ανάπτυξη.

Ο Ρίτσαρντ Χάας είναι πρόεδρος του αμερικανικού Συμβουλίου Εξωτερικών Σχέσεων, πρώην στενός συνεργάτης του Τζορτζ Μπους Β’