Οι τρεις πραγματικότητες σε Ελλάδα, Τουρκία και ΕΕ

^«Βαρύ» χαρακτηρίζεται το κλίμα στην Ευρώπη απέναντι στην Τουρκία, καθώς η κρίσιμη Σύνοδος Κορυφής του Δεκεμβρίου πλησιάζει και η Αγκυρα συνεχίζει τις προκλήσεις. Η πολιτική της Τουρκίας στα μέτωπα της Λιβύης, της Συρίας, του Ναγκόρνο Καραμπάχ, η ρητορική μίσους απέναντι στη Γαλλία, η κλιμάκωση της έντασης στην Ανατολική Μεσόγειο, το πικνίκ Ερντογάν στα Βαρώσια και το επεισόδιο κατά την προσπάθεια νηοψίας από γερμανικό πλοίο σε τουρκικό, στο πλαίσιο της επιχείρησης «Ειρήνη», ενισχύουν τη δυσφορία.

Καθώς ο χρόνος προς τη Σύνοδο τελειώνει, η Τουρκία επιχειρεί ευκαιριακό άνοιγμα προς την Ευρώπη, σε επίπεδο ρητορικής, με στόχο να αποφύγει την επιβολή μέτρων εναντίον της. Σε αυτή την κατεύθυνση ανακοίνωσε ολοκλήρωση των ερευνών του «Ορούτς Ρέις» στην Ανατολική Μεσόγειο στις 29/11 προαναγγέλλοντας έτσι την αποχώρησή του από την περιοχή πριν από το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο και δηλώνοντας έτοιμη για διάλογο άνευ όρων με την Αθήνα και με διευρυμένη ατζέντα. Παράλληλα ο Ερντογάν δηλώνει ότι βλέπει τη χώρα του ως αναπόσπαστο κομμάτι της Ευρώπης και συνεχίζει να προβάλλει τις διεκδικήσεις του όσον αφορά το Μεταναστευτικό, την τελωνειακή ένωση, την κατάργηση της βίζας αλλά και τις ενταξιακές διαπραγματεύσεις της Τουρκίας στην ΕΕ, ενώ ταυτόχρονα η Αγκυρα προειδοποιεί τις Βρυξέλλες για τουρκική απάντηση στο πεδίο σε σχέση με την επιχείρηση «Ειρήνη» και καλεί την ΕΕ να σταματήσει τα λάθη απέναντί της για να μη ζημιωθεί.

ΤΑ ΟΡΙΑ. Η κυβέρνηση από την πλευρά της επιχειρεί να θέσει τα όριά της και να αποτρέψει πιέσεις μέσω και της δήλωσης του υπουργού Εξωτερικών, Νίκου Δένδια, στην οποία υπογραμμίζεται η δέσμευση της Ελλάδας στον διάλογο, αλλά και η απαίτηση ο συνομιλητής της να «έχει αποδείξει την υπακοή του στο Διεθνές Δίκαιο ως διαρκή επιλογή και όχι ως σημαία ευκαιρίας», τονίζοντας ότι «αυτή τη φορά, ανεξαρτήτως οψίμων δηλώσεων, η Τουρκία δεν είναι εύκολο να ξεγελάσει την ΕΕ». Μία δήλωση-μήνυμα της Αθήνας τόσο προς την Αγκυρα όσο και προς τις Βρυξέλλες, με το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών να απαντά καταγγέλλοντας την Αθήνα για προσχήματα προκειμένου να αποφύγει τον διάλογο. Η ελληνική πλευρά στο συμβούλιο θα καταδείξει τις προκλήσεις της Τουρκίας ιδιαίτερα από τη Σύνοδο του Οκτωβρίου και μετά, θέλοντας να τονίσει ότι η Αγκυρα αγνοεί επιδεικτικά την ΕΕ, ενώ η επιθετικότητά της δεν στρέφεται μόνο κατά Ελλάδας και Κύπρου, αλλά κατά της Ευρώπης συνολικά, αναδεικνύοντας την εργαλειοποίηση της θρησκείας, του Μεταναστευτικού, αλλά και τον ρόλο της Τουρκίας στις μετακινήσεις τζιχαντιστών. Διπλωματικές πηγές στην Αθήνα εκτιμούν ότι η Αγκυρα δεν αποκλείεται να προχωρήσει σε πρόσκληση για διερευνητικές μετά τις 29/11 θέλοντας να εγκλωβίσει την ελληνική πλευρά, επιστρέφοντας ενδεχομένως στις προκλήσεις μετά το Ευρωπαϊκό Συμβούλιο. Ως ευκαιριακή αλλαγή και τακτικισμό, ενόψει της Συνόδου Κορυφής, ερμηνεύουν τις κινήσεις της Τουρκίας και τα κόμματα της αντιπολίτευσης, τα οποία αναμένεται να ενημερώσει για τις εξελίξεις ο Νίκος Δένδιας σήμερα. Παράλληλα συνεχίζονται και οι διεθνείς επαφές, με το τηλεφώνημα του Δένδια στον ομόλογο του της Σαουδικής Αραβίας να χαρακτηρίζεται ιδιαίτερης σημασίας, καθώς πληροφορίες σημειώνουν ότι αναμένονται εξελίξεις στη συνεργασία των δύο χωρών το επόμενο διάστημα.

Η ΕΙΚΟΝΑ. Η Ευρώπη από την πλευρά της δείχνει να αναζητά ακόμα τον δρόμο που θα ακολουθήσει απέναντι στην Αγκυρα, με το Βερολίνο μάλλον να αντιστέκεται σε μέτρα, παρά τις έντονες αντιδράσεις από Παρίσι και Βιέννη, που επίσης δείχνουν προς την κατεύθυνση των κυρώσεων. Ο ύπατος εκπρόσωπος της ΕΕ, Ζοζέπ Μπορέλ, σε δηλώσεις του μετά την πρόσφατη Σύνοδο των ΥΠΕΞ, προειδοποίησε την Τουρκία ότι ο χρόνος της τελειώνει και οι ηγέτες της Ενωσης θα κληθούν να πάρουν αποφάσεις για τη σχέση Βρυξελλών – Αγκυρας, σε συνθήκες που δείχνουν το χάσμα μεταξύ των δύο πλευρών να μεγαλώνει.

Σε αυτό το πλαίσιο κανείς δεν μπορεί να προβλέψει ποιες θα είναι αποφάσεις της Συνόδου Κορυφής του Δεκεμβρίου, έστω και αν η δυσφορία απέναντι στην Τουρκία ενισχύεται, με διπλωμάτες να προειδοποιούν ωστόσο ότι αυτή τη φορά αυτό που θα κριθεί θα είναι και η αξιοπιστία της ΕΕ.