Από το Μαϊάμι στο Ντιτρόιτ

Ο αναλυτής του CNN έκοψε τη χαρά όσων, καθισμένοι στον καναπέ, ονειρεύονταν μια «μπλε» Φλόριντα. Δεν τον απασχολούσαν τα πρώτα αποτελέσματα που έδειχναν τον Τζο Μπάιντεν να κερδίζει συνοικίες που το 2016 είχαν ψηφίσει τον Ντόναλντ Τραμπ. Oχι, το πρόβλημα ήταν αλλού. Με συνοφρυωμένο ύφος κοιτούσε το αποτέλεσμα στο Μαϊάμι Ντέιντ: ο Μπάιντεν προηγούνταν μόνο με 53%. Αντίστοιχα, η (χαμένη) Χίλαρι Κλίντον είχε κερδίσει με 60%. Τα πράγματα στη Φλόριντα δεν πήγαιναν καλά.

Στο Μαϊάμι Ντέιντ οι Δημοκρατικοί βάσιζαν τη δύναμή τους στην ψήφο των ισπανόφωνων. Οι οποίοι, ωστόσο, έχουν διαφορετικά χαρακτηριστικά από τους υπόλοιπους της δημογραφικής τους ομάδας – προέρχονται κατά κύριο λόγο από την Κούβα και τη Βενεζουέλα. Τις τελευταίες εβδομάδες, η εκστρατεία του Τραμπ επικεντρώθηκε σ’ αυτούς, φροντίζοντας να τους φοβίσει αρκετά. «Ο “θείος Τζο” δεν είναι τόσο καλός όσο φαίνεται», έλεγαν. «Είναι σοσιαλιστής». Η προπαγάνδα και τα fake news έπιασαν τόπο – οι άνθρωποι που είχαν ξεφύγει από αυταρχικά καθεστώτα τρόμαζαν και μόνο στη σκέψη πως οι ΗΠΑ θα αρχίσουν να μοιάζουν με όσα άφησαν πίσω. Το επιτελείο Μπάιντεν αντιλήφθηκε μάλλον αργά τι συνέβαινε. Γι’ αυτό έστειλε στο Μαϊάμι Ντέιντ τον Μπαράκ Ομπάμα, τον άνθρωπο που, για πολλούς από αυτούς τους ψηφοφόρους, εκπροσωπούσε το αμερικανικό όνειρο. Ούτε αυτός τα κατάφερε. Σε έναν προεκλογικό αγώνα που οι Δημοκρατικοί έκαναν σημαία τη μάχη για την «ψυχή του έθνους», υποτίμησαν το συναίσθημα που κυριαρχούσε στη Φλόριντα. Ο φόβος και τα τραύματα μερικών χιλιάδων Λατινοαμερικανών θα μπορούσαν να έχουν καταστρέψει τις ελπίδες ενός ολόκληρου πλανήτη.

Η πολιτική, όσο κι αν βασίζεται στη στρατηγική και τη στατιστική, στο τέλος είναι προσωπική υπόθεση. Βρήκαμε ευκαιρία να γκρινιάξουμε όταν είδαμε μπλε περιοχές να βάφονται κόκκινες – ανάθεμα, βέβαια, αν πίστεψε κανείς στ’ αλήθεια πως το Τέξας είναι έτοιμο να πάει στους Δημοκρατικούς. Ο Μπάιντεν όμως δεν θα μπορούσε να κάνει καλύτερη καμπάνια απέναντι σε έναν τέτοιο αντίπαλο. Οι Δημοκρατικοί έχασαν το συναίσθημα στη Φλόριντα, όμως «η ψυχή του έθνους» μίλησε στο Ουισκόνσιν, στο Μίσιγκαν, στην Αριζόνα – μπορεί τις επόμενες ώρες να τη δούμε και στην Πενσιλβάνια.

Οι ανυπόμονοι είδαν πολύ νωρίς μια επώδυνη ήττα για τον Μπάιντεν. Μια πιο προσεκτική ματιά στον εκλογικό χάρτη των ΗΠΑ διηγείται μια εντελώς διαφορετική ιστορία: η φιλελεύθερη Αμερική, αυτή που αγαπάμε εδώ στην Ευρώπη λίγο παραπάνω, έδωσε την πιο σκληρή μάχη της σύγχρονης ιστορίας της. Και το έκανε γνωρίζοντας τις ιδιαιτερότητες αυτής της εκλογικής αναμέτρησης. Η επιλογή που έκανε ο Μπάιντεν να ζητήσει από τους ψηφοφόρους του να αποφύγουν τις ουρές λόγω πανδημίας, στέλνοντας την ψήφο τους νωρίτερα, περιείχε το ρίσκο του κόκκινου χάρτη, που το ξημέρωμα της Τετάρτης άφηνε να εννοηθεί πως οι Δημοκρατικοί δεν έχουν πολλές ελπίδες να νικήσουν. Η ετυμηγορία των Αμερικανών, όμως, περιλαμβάνει την επιστολική ψήφο, αυτή που τόσο φοβάται ο Τραμπ – όσο τα νούμερα ήταν ακόμα με το μέρος του, έσπευσε να αμφισβητήσει το αποτέλεσμα, γνωρίζοντας ότι η πιο μεγάλη του δύναμη είναι οι πολίτες που εμφανίστηκαν στην κάλπη την ημέρα των εκλογών.

Τελειώσαμε με τον τραμπισμό, με τις ψεκασμένες αντιδράσεις απέναντι στο πολιτικό σύστημα; Οχι – το δείχνει ο αριθμός των αρνητών της πανδημίας, το δείχνει ο αριθμός εκείνων που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα του αμερικανού προέδρου. Η αναμέτρηση στην Αμερική, όμως, ο τρόπος με τον οποίο αυτή έγινε, συμβολίζει τη σύγκρουση δύο διαφορετικών νοοτροπιών. Πριν από μερικά χρόνια, η νοοτροπία του Τραμπ φαινόταν (ίσως και να ήταν) ανίκητη. Φέτος, η άλλη πλευρά δεν σκύβει το κεφάλι. Ο,τι κι αν γίνει στο τέλος, το 2020 δεν είναι 2016.