Βρεφονηπιακοί σταθμοί: μια σύνθετη κοινωνική επένδυση

Η ολοκλήρωση των φετινών προγραμμάτων παροχής voucher για τους βρεφονηπιακούς σταθμούς συνοδεύτηκε από μια επίδοση – ρεκόρ: τα δύο προγράμματα, η Εναρμόνιση Οικογενειακής και Επαγγελματικής Ζωής και το νέο πρόγραμμα του υπουργείου Εργασίας, προσέφεραν σχεδόν 92.000 θέσεις, φέρνοντας τον στόχο μας, ως κυβέρνηση, για «κανένα παιδί εκτός βρεφονηπιακών σταθμών» πιο κοντά από ποτέ στην επίτευξή του. Ειδικά για τη φετινή χρονιά – και για πρώτη φορά – με τις προσφερόμενες θέσεις υπερκαλύψαμε τη ζήτηση κι αυτό παρά την αύξηση των εισοδηματικών κριτηρίων κατά 9.000 ευρώ που έδωσε τη δυνατότητα σε συμπολίτες μας με εισόδημα έως 45.000 ευρώ να λάβουν αυτή τη βοήθεια από το κράτος.

Από την πρώτη στιγμή αντιμετωπίσαμε το ζήτημα των βρεφονηπιακών σταθμών ως μια πολυεπίπεδη κοινωνική επένδυση, η οποία επιδρά στο παρόν των οικογενειών, στο μέλλον των παιδιών και τελικά στην ανάπτυξη ολόκληρης της χώρας.

Η κάλυψη από την πολιτεία του κόστους των βρεφονηπιακών σταθμών αποτελεί μία από τις πλέον αποτελεσματικές παρεμβάσεις στη διεύρυνση τόσο των οικονομικών δυνατοτήτων των οικογενειών όσο και του συνόλου της αγοράς εργασίας. Οχι μόνο ενισχύει το οικογενειακό εισόδημα και ενδυναμώνει τις γυναίκες ώστε να διεκδικήσουν τις θέσεις που οι ίδιες θέλουν στην αγορά εργασίας, αλλά συμβάλλει στην περαιτέρω ανάπτυξη των ικανοτήτων των παιδιών μέσα σε ένα παιδαγωγικά οργανωμένο περιβάλλον.

Η στροφή στην προσχολική αγωγή είναι για εμάς μια μακρόπνοη επένδυση στην ισότιμη ανάπτυξη όλων των παιδιών, ανεξάρτητα από τις κοινωνικοοικονομικές συνθήκες μέσα στις οποίες ζουν. Η διεθνής εμπειρία και οι βέλτιστες πρακτικές από άλλες χώρες μάς βοηθάνε για ακόμη σημαντικότερες παρεμβάσεις στον τρόπο λειτουργίας των βρεφονηπιακών σταθμών. Σχεδιάζουμε την παιδαγωγική αναμόρφωση των προγραμμάτων τους γιατί γνωρίζουμε ότι τα πρώτα βήματα στην εκπαίδευση του παιδιού είναι καθοριστικά για το μέλλον του. Στη διάρκειά της διαμορφώνονται οι όροι για την ισότιμη ανάπτυξη των παιδιών σε ένα αναβαθμισμένο παιδαγωγικά περιβάλλον που θα τους διασφαλίζει ίσες ευκαιρίες για το μέλλον. Ενα παιδαγωγικό περιβάλλον το οποίο μέσα από παιχνίδια σχεδιασμένα με τέτοιο τρόπο ώστε να κινητοποιούν την αντίληψη, τη λειτουργία των αισθήσεων και τη δημιουργική σκέψη θα αποσκοπεί στη φυσική, συναισθηματική, γνωστική και κοινωνική ανάπτυξη των παιδιών.

Βάζουμε στις προτεραιότητές μας την προληπτική δράση για την υγιή ανάπτυξη των παιδιών, με έμφαση στην ψυχοκοινωνική διάσταση. Αντιμετωπίζουμε τη χρόνια απουσία πρώιμης παρέμβασης σε ζητήματα όπως το φάσμα των συμπεριφορικών διαταραχών και δημιουργούμε προϋποθέσεις για την έγκαιρη διάγνωση και θεραπευτική παρέμβαση μέσα στους ίδιους τους βρεφονηπιακούς σταθμούς. Γι’ αυτό επενδύουμε στη διαμόρφωση συνεργασίας και επαγγελματικής αλληλεπίδρασης μεταξύ γονέων, εκπαιδευτικών, αναπτυξιολόγων και ειδικών ψυχικής υγείας. Η τακτική παρουσία παιδοψυχιάτρων στους σταθμούς μπορεί να βοηθήσει στην έγκαιρη διάγνωση συμπεριφορικών διαταραχών, ήδη πριν από την ηλικία των 4 ετών. Με τη σειρά της, η έγκαιρη διάγνωση οδηγεί στην πρώιμη παρέμβαση και μπορεί να περιορίσει έως και 50% τις επιπτώσεις του φάσματος του αυτισμού, σύμφωνα με μελέτες ειδικών.

Στον πυρήνα αυτής της μεταρρύθμισης βρίσκεται πάντα η ισότιμη πρόσβαση των παιδιών σε υψηλού επιπέδου υπηρεσίες προσχολικής ηλικίας. Η πολιτική αυτή θα ενισχύσει την ανάπτυξη δεξιοτήτων στα επόμενα σχολικά έτη και θα συμβάλει στην αύξηση του αριθμού των παιδιών, ιδιαίτερα μικρής ηλικίας, που πηγαίνουν σε βρεφονηπιακούς σταθμούς, ο οποίος είναι από τους χαμηλότερους στην Ευρώπη.

Οι παρεμβάσεις στην προσχολική αγωγή λειτουργούν ως μακρόπνοες τομές με κοινωνικό και οικονομικό αποτύπωμα. Συμβάλλουν στην ανάπτυξη των παιδιών και απελευθερώνουν την πρόσβαση των γονέων, ειδικά των μητέρων, στην αγορά εργασίας. Συνολικά, η παρέμβαση στην προσχολική αγωγή είναι για εμάς μια παιδαγωγική και κοινωνική επένδυση που διασφαλίζει για τα παιδιά ένα μέλλον ίσων ευκαιριών.

Η Δόμνα Μιχαηλίδου είναι υφυπουργός Εργασίας και Κοινωνικών Υποθέσεων