Η καρδιά της νέας στρατηγικής της ΕΚΤ

Ακολουθώντας τα βήματα της Ομοσπονδιακής Τράπεζας των ΗΠΑ, η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ξεκίνησε μια εις βάθος επανεξέταση της στρατηγικής για τη χάραξη της νομισματικής πολιτικής της. Αλλά καθώς οι κεντρικές τράπεζες εξετάζουν θεμελιώδεις αλλαγές στην προσέγγισή τους στη νομισματική πολιτική, θα πρέπει να λαμβάνουν υπόψη τις πιθανές αλλαγές στο λειτουργικό τους περιβάλλον.

Αυτό φαίνεται στις στρατηγικές αντιμετώπισης της κλιματικής αλλαγής, ένα από τα πιο σημαντικά ζητήματα της εποχής μας. Δεδομένου ότι οι ευρωπαϊκές χώρες έχουν δεσμευτεί να κάνουν τις οικονομίες τους ουδέτερες ως προς τον άνθρακα έως το 2050, η ΕΚΤ πρέπει τώρα να σκεφτεί πώς θα μπορούσε το πλαίσιο νομισματικής πολιτικής να βοηθήσει στη μετάβαση αυτή.

Ο μόνος τρόπος για να επιτευχθούν καθαρές μηδενικές εκπομπές έως το 2050 είναι να αλλάξουμε τον τρόπο παραγωγής, μεταφοράς και κατανάλωσης. Ενας από τους πιο αποτελεσματικούς τρόπους για να γίνει αυτό – και ίσως ο μόνος τρόπος – είναι να αυξηθεί η τιμή του άνθρακα και να επιταχυνθεί ο ρυθμός τεχνολογικής καινοτομίας. Αλλά αυτή η προσέγγιση αναπόφευκτα θα προκαλούσε σημαντικές διαταραχές της προσφοράς. Το κόστος των εισροών, ιδίως της ενέργειας, θα γίνει πιο ασταθές καθώς η τιμή του άνθρακα αυξάνεται και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας αντικαθιστούν σταδιακά τα ορυκτά καύσιμα.

Μερικές φορές υποστηρίζεται ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να θέτουν σαν στόχο τους δείκτες τιμών καταναλωτή. Ωστόσο, πρόσφατες έρευνες δείχνουν ότι το τρέχον πλαίσιο δεν είναι κατανοητό από το κοινό. Είναι σαφές ότι οι κεντρικές τράπεζες πρέπει να βελτιώσουν τις επικοινωνιακές τους πολιτικές.

Πέρα από την αλλαγή της τιμής-στόχου για τον πληθωρισμό, η ΕΚΤ θα μπορούσε επίσης να εξετάσει τις μεταρρυθμίσεις για να καταστήσει το πλαίσιό της πιο ισχυρό έναντι διαταραχών στην προσφορά. Μια επιλογή είναι να μπει στόχος για το ονομαστικό ΑΕΠ, έτσι ώστε να μη γίνονται ανεπιθύμητες αυξήσεις επιτοκίων. Σε ένα περιβάλλον μετά την πανδημία, όπου τα ονομαστικά επίπεδα χρέους θα είναι υψηλά για μεγάλο χρονικό διάστημα, θα ήταν προβληματικό να χρειαστεί να υπάρξει πιο αυστηρή νομισματική πολιτική επειδή μια κρίση ώθησε τον πληθωρισμό να ξεπεράσει το 2%. Σε μια συγκρατημένη πραγματική αύξηση του ΑΕΠ, η πιο αυστηρή νομισματική πολιτική θα μπορούσε να αποσταθεροποιήσει τη δυναμική του χρέους και να οδηγήσει σε δραματικές συνέπειες.

Η Ελέν Ρέι είναι καθηγήτρια Οικονομικών στη London Business School και μέλος του Haut Conseil de Stabilité Financière