Η πρόκληση της «πράσινης Κίνας» για την Ευρώπη

Εάν, όπως φαίνεται πιθανό, η Κίνα δεσμευτεί πλήρως στην πρόσφατη υπόσχεση του προέδρου Σι Τζινπίνγκ να επιτύχει ουδετερότητα άνθρακα έως το 2060, οι συνέπειες θα είναι μεγάλες.

Εάν η Κίνα δεσμευτεί πλήρως για μια πράσινη μετάβαση, οι τεχνολογίες όπως τα ηλεκτρικά οχήματα και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας είναι πιθανό να γίνουν φθηνότερες και πιο προσιτές από ποτέ, με συνέπειες για την Ευρώπη. Η δέσμευση της Κίνας θα καθιστούσε ανεφάρμοστο τον φόρο άνθρακα – κεντρικό στοιχείο της στρατηγικής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για το κλίμα. Θα ήταν πολύ δύσκολο για την ΕΕ να δικαιολογήσει έναν φόρο άνθρακα στις εισαγωγές από μια χώρα όπως η Κίνα, η οποία, παρά το γεγονός ότι είναι πολύ φτωχότερη από την ΕΕ, έχει παρόμοια δέσμευση μηδενικών εκπομπών.

Οι πιο σύγχρονες και αποτελεσματικές εγκαταστάσεις παραγωγής χάλυβα κατασκευάζονται στην Κίνα και όχι στην Ευρώπη. Εάν η Κίνα εφαρμόσει το πολυετές προγραμματισμένο σύστημα εμπορίας εκπομπών και επεκτείνει την κάλυψή της στη βιομηχανία, η δικαιολογία της ΕΕ για επιβολή φόρου άνθρακα στις κινεζικές εισαγωγές θα εξαλειφθεί. Σε αυτήν την περίπτωση, μεταξύ των σημαντικότερων εμπορικών εταίρων της ΕΕ, μόνο οι ΗΠΑ θα εξακολουθούν να υπόκεινται σε φόρο άνθρακα της ΕΕ.

Η πράσινη μετάβαση της Κίνας δημιουργεί ένα άλλο αίνιγμα για την ΕΕ: οι τεχνολογίες στις οποίες στηρίζεται αναπτύσσονται και παράγονται συχνά με την υποστήριξη από την κινεζική κυβέρνηση. Τι πρέπει να κάνει η ΕΕ όταν αυτές οι κρατικές τεχνολογίες φτάνουν στα σύνορά της;

Αυτό το δίλημμα δεν είναι νέο. Το 2013, η ΕΕ επέβαλε δασμούς αντιντάμπινγκ και κατά των επιδοτήσεων στα κινεζικά ηλιακά πάνελ. Ωστόσο, τα μέτρα μειώθηκαν σταδιακά και εξαλείφθηκαν το 2018. Οσο κι αν η ΕΕ ήθελε να προστατεύσει τους τοπικούς παραγωγούς ηλιακών συλλεκτών, η ανανεώσιμη ενέργεια στην παγκόσμια αγορά ήταν ζωτικής σημασίας για την υποστήριξη της προόδου προς την επίτευξη των στόχων βιωσιμότητας.

Το πώς αντιδρά η ΕΕ στη μελλοντική άφιξη πράσινων τεχνολογιών από την Κίνα δεν έχει ακόμη φανεί. Αυτό που είναι ήδη σαφές είναι ότι ο διπλός ρόλος της Κίνας – αναγνωρισμένος από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή – ως ανταγωνιστής και εταίρος θα διαμορφώσει τη συνεχιζόμενη πράσινη μετάβαση, με τις προσπάθειες της Κίνας να διευκολύνουν και να αμφισβητούν τα σχέδια και τις πολιτικές της ΕΕ με απρόβλεπτους τρόπους.

Ο Ντάνιελ Γκρος είναι διευθυντής του Centre for European Policy Studies.