Ο κίνδυνος της μίμησης πολιτικών της Fed

Το να πούμε ότι η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ είναι η πιο σημαντική κεντρική τράπεζα στον κόσμο είναι σαν να δηλώνουμε το προφανές. Οι αποφάσεις νομισματικής πολιτικής της Fed επηρεάζουν τα επιτόκια παγκοσμίως και καμία κεντρική τράπεζα δεν μπορεί να τις αγνοήσει χωρίς να διακινδυνεύσει ανεπιθύμητες κινήσεις στην ισοτιμία του νομίσματός της.

Επιπλέον, η ηγεσία της Fed – για καλό ή κακό – έχει επίδραση πέρα από τη νομισματική πολιτική. Η Fed διαδραματίζει επίσης πρωταγωνιστικό ρόλο στις παγκόσμιες συζητήσεις για υιοθέτηση στρατηγικών σε θέματα κεντρικών τραπεζών. Δεν είναι λοιπόν περίεργο που οι κεντρικοί τραπεζίτες περίμεναν ανυπόμονα το αποτέλεσμα της πρόσφατης αναθεώρησης της στρατηγικής, εργαλείων και επικοινωνιών νομισματικής πολιτικής της Fed.

Ωστόσο, η νέα στρατηγική της Fed, που ανακοινώθηκε στα τέλη Αυγούστου, πιθανότατα δεν θα πρέπει να χρησιμεύσει ως παγκόσμιο σημείο αναφοράς για την άσκηση της νομισματικής πολιτικής όλων των άλλων. Αλλες κεντρικές τράπεζες πρέπει να σκεφτούν πολύ και καλά πριν ακολουθήσουν το παράδειγμα της Fed, τόσο για τεχνικούς όσο και για πολιτικούς λόγους.

Η πρώτη ανησυχία αφορά τη μετάβαση της Fed στη μέση πλέον στόχευση του πληθωρισμού, σύμφωνα με την οποία «επιδιώκει τώρα να επιτύχει πληθωρισμό με μέσο όρο 2% με την πάροδο του χρόνου». Δεύτερον, ο πρόεδρος της Fed Τζερόμ Πάουελ λέει ότι οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα αποφύγουν να θέσουν έναν αριθμητικό στόχο για τη μέγιστη απασχόληση – έναν από τους βασικούς στόχους της Fed – επειδή αυτή δεν μπορεί να μετρηθεί εύκολα. Τρίτον, η Fed έχει πλέον αναλάβει ρητά την ευθύνη για τη διανομή εισοδήματος στις Ηνωμένες Πολιτείες λόγω της πανδημίας.

Τέλος, η νέα στρατηγική της Fed δεν περιέχει καμία απάντηση στην πρόκληση της δημιουργίας ενός μοντέλου στόχευσης πληθωρισμού που να ενσωματώνει κινδύνους του χρηματοπιστωτικού συστήματος, με όλη τη μεταβαλλόμενη δυναμική, τη μη γραμμικότητα και την πολυπλοκότητά τους. Δεν υπάρχει τέτοιο μοντέλο προς το παρόν.

Οι κεντρικοί τραπεζίτες δεν είναι παντοδύναμοι και δεν πρέπει να επικοινωνούν και να ενεργούν σαν να ήταν. Οι αποφάσεις διανομής εισοδημάτων πρέπει να παραμείνουν στα χέρια κυβερνήσεων και νομοθετικών οργάνων που είναι άμεσα υπόλογες στους ψηφοφόρους. Παίζοντας έναν όλο και περισσότερο πολιτικό ρόλο, οι νομισματικοί υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα υπονομεύσουν περαιτέρω και τελικά θα καταστρέψουν την ανεξαρτησία των κεντρικών τραπεζών. Απομένει να δούμε τι θα επιτύχουν οι κεντρικές τράπεζες όταν εκτίθενται σε πολιτικά θέματα. Αναλαμβάνοντας την ευθύνη για την αντιμετώπιση της οικονομικής ανισότητας, η Fed έθεσε άλλες κεντρικές τράπεζες σε τεράστια πολιτική και ηθική πίεση να κάνουν το ίδιο. Θα ήταν σοφό να αντισταθούν.

Ο Οτμαρ Ισινγκ είναι πρώην επικεφαλής οικονομολόγος και μέλος του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας και πρόεδρος του Center for Financial Studies στο Goethe University