Ισως είναι ο καλύτερος στην ιστορία του Ολυμπιακού…

Δεν χωρά αμφιβολία πως η πρόκριση του Ολυμπιακού στους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ έχει φέτος τη σφραγίδα του προπονητή του πρωταθλητή Πέδρο Μαρτίνς. Οχι γιατί για να αποκλείσει ο Ολυμπιακός τη συμπαθέστατη, μαχητική αλλά σχετικά άπειρη Ομόνοια χρειαζόταν προπονητικά τρικ από αυτά που διδάσκονται στη σχολή της Κολωνίας. Αλλά γιατί το να καταφέρει η ομάδα να βρεθεί σε καλή κατάσταση τη δεδομένη στιγμή και έπειτα από ένα τόσο περίεργο καλοκαίρι που προηγήθηκε έπρεπε να έχει έναν τιμονιέρη ψύχραιμο και γνώστη των δυνατοτήτων της. Κι αυτό στη συγκεκριμένη περίπτωση ήταν η δυσκολία και η επιτυχία του Μαρτίνς.

Χρόνος

Ο Ολυμπιακός ολοκλήρωσε την περσινή του χρονιά κατακαλόκαιρο: στις 9 Αυγούστου έδωσε κόντρα στη Γουλβς το τελευταίο του επίσημο ματς. Οι παίκτες έφυγαν για να ξεκουραστούν δέκα μέρες και επέτρεψαν στον Ρέντη στις 21 Αυγούστου. Περιθώρια για προετοιμασία στο εξωτερικό ή κάπου στην Ελλάδα δεν υπήρχαν, καθώς στις 30 Αυγούστου, δηλαδή μόλις εννέα μέρες αργότερα, ήταν στο πρόγραμμα ο τελικός του Κυπέλλου Ελλάδος με την ΑΕΚ. Ο Ολυμπιακός ήταν αδύνατο να κάνει μια κανονική προετοιμασία και όλα μπλέχτηκαν ακόμα πιο πολύ μετά την αναβολή του ματς εξαιτίας τού ότι ο Λοβέρα κόλλησε τον καταραμένο ιό. Ο Μαρτίνς βρέθηκε στην απίθανα δύσκολη θέση να πρέπει να κερδίσει ένα Κύπελλο και να πάρει μια πρόκριση για τους ομίλους του Τσάμπιονς Λιγκ με μια ομάδα που έπρεπε να γεμίσει τις μπαταρίες της δουλεύοντας στον Ρέντη χωρίς να έχει καν τη δυνατότητα να δώσει φιλικά ματς. Για να καταλάβετε το είδος της δυσκολίας σκεφτείτε πως όταν πέρυσι ο Ολυμπιακός αντιμετώπισε την Πλζεν είχε κάνει 35 μέρες προετοιμασία και είχε δώσει φιλικά! Σαν να μην έφτανε η έλλειψη χρόνου ο Μαρτίνς βρέθηκε και χωρίς τρεις από τους περσινούς βασικούς του. Ο Ομάρ και ο Γκιγέρμε αρνήθηκαν τις προτάσεις που τους έγιναν και ο Τσιμίκας βρέθηκε στη Λίβερπουλ. Και οι τρεις αντικαταστάτες είναι έμπειροι παίκτες (ο Ραφίνια έχει γράψει χιλιόμετρα στα ευρωπαϊκά γήπεδα, ο Χολέμπας ξέρει πού βρίσκεται και ο Ενβιλά μόνο τυχαίος δεν είναι), αλλά και οι τρεις έπρεπε να γίνουν βασικοί χωρίς καλά καλά να γνωρίζουν τα ονόματα των συμπαικτών τους.

Παγίδα

Η Ομόνοια ήταν η τέλεια παγίδα: μια ομάδα που αν την αποκλείσεις έχεις κάνει τη δουλειά σου, αλλά αν αποκλειστείς είναι έτοιμοι οι πάντες να σε στήσουν στον τοίχο. Κανείς δεν θα αναγνώριζε ελαφρυντικά στον προπονητή – άλλωστε στην Ελλάδα δεν υπάρχει η γνώση των λεπτομερειών της όποιας δουλειάς του. Θα ήταν αδύνατο να γίνει κατανοητή η αδυναμία μιας κανονικής προετοιμασίας, όσο κι αν ο Μαρτίνς την επισήμανε. Αλλά ο Πορτογάλος δεν έχασε ποτέ την ψυχραιμία του ξεκινώντας από τα απαραίτητα: πρώτα η άμυνα (γιατί αυτή διδάσκεται) και μετά σιγά σιγά θα γίνουν όλα. Μοιράζοντας π.χ. τον χρόνο των επιθετικών μπορείς να έχεις πάντα την ελπίδα να πάρεις από αυτούς κάτι παραπάνω: τουλάχιστον δεν τους φθείρεις. Και κερδίζεις χρόνο μέχρι να φτάσουν στην επιθυμητή κατάσταση μέσα από τις προπονήσεις. Ο Μαρτίνς γνωρίζοντας την ομάδα επέβαλε συναγερμό: συγκέντρωση και προσοχή, δουλειά στο μέτρο του δυνατού και πίστη στον σκοπό. Ο Ολυμπιακός κέρδισε την ΑΕΚ, ξεκίνησε καλά στο πρωτάθλημα και απέκλεισε με συνοπτικές διαδικασίες την Ομόνοια γιατί οι παίκτες του δεν είχαν καμία απολύτως δικαιολογία για να μην κάνουν τη δουλειά τους. Κι ας μην είχε τον απαραίτητο χρόνο ο προπονητής να κάνει τη δική του δουλειά. Ακριβώς επειδή δεν μπορούσε φέτος το καλοκαίρι να την κάνει αποδείχθηκε πιθανότατα ο καλύτερος προπονητής που θα μπορούσε να έχει ο Ολυμπιακός τη συγκεκριμένη στιγμή.

Θα ήθελε

Γιατί είναι τόσο σπάνιο στην ιστορία του Ολυμπιακού να βρεις κάποιον προπονητή που να έχει μείνει τρεις σεζόν όπως ο Μαρτίνς; Πρέπει να πω πως αυτό που ο Βαγγέλης Μαρινάκης έκανε με τον Μαρτίνς θα ήθελε να το κάνει με τον Ερνέστο Βαλβέρδε: πριν αυτός φύγει από τον Ολυμπιακό το καλοκαίρι του 2012 έχοντας συμπληρώσει δύο σεζόν στον πάγκο, ο μεγαλομέτοχος του πρωταθλητή τού είχε προτείνει νέο διετές συμβόλαιο. Αλλά ο Βαλβέρδε ένιωθε έτοιμος να επιστρέψει στο ισπανικό πρωτάθλημα και ευγενικά αρνήθηκε – μόνο που η περίπτωσή του είναι μάλλον η εξαίρεση στον κανόνα. Ολοι οι υπόλοιποι που δεν έμειναν τρία χρόνια δεν ήταν γιατί δεν το ήθελαν: απλά πρόταση δεν τους έγινε. Κάποιοι δεν έκαναν πολλά για να κερδίσουν την εμπιστοσύνη της διοίκησης και του κόσμου και κάποιοι άλλοι ίσως και να μην εκτιμήθηκαν όσο έπρεπε. Ο Μαρτίνς αλλάζει και αυτό: κάνει πλέον κατανοητό σε όλους ότι η αντικατάσταση ενός προπονητή είναι πάντα ένα μικρό πισωγύρισμα. Αντίθετα η παραμονή είναι ο ευκολότερος και ο σταθερότερος τρόπος για να πάει μια ομάδα μπροστά.

Σχήμα

Λέμε φέτος για τον Μαρτίνς ότι είναι χρυσοδάκτυλος, ότι όποια αλλαγή κάνει του βγαίνει, ότι του είναι πανεύκολο στη διάρκεια του αγώνα να αλλάξει το σχήμα και τη διάταξη της ομάδας όποτε θέλει και όσες φορές θέλει. Αλλά όλα αυτά, που τα δυο προηγούμενα χρόνια δεν τα βλέπαμε και τόσο συχνά, δεν γίνονται γιατί ο άνθρωπος απέκτησε Θεού φώτιση: είναι απλά τα αποτελέσματα της παραμονής του στην ομάδα. Οσο πιο πολύ μένει σε μια ομάδα ένας προπονητής τόσο μεγαλύτερη είναι η δυνατότητα που έχει να την ελέγχει, να τη μεταβάλλει, να τη βοηθά. Κυρίως επειδή ακριβώς την ομάδα την έχει χτίσει μπορεί και να την αλλάξει. Οποιους παίκτες και να ‘χει στα χέρια του η ομάδα του είναι πάντα δική του.

Θα έπρεπε

Συνηθίζουμε να κρίνουμε έναν προπονητή με βάση τους τίτλους που κερδίζει ή με βάση την εικόνα του παιχνιδιού της ομάδας του. Η περίπτωση του Μαρτίνς πρέπει να μας βάλει σε μια νέα λογική: η προσφορά ενός προπονητή δεν είναι οι τίτλοι που κερδίζει, είναι η ικανότητά του να δικαιολογεί με τη δουλειά του τον χρόνο της παραμονής του. Καλός είναι αυτός που σε υποχρεώνει να τον κρατάς και να τον στηρίζεις. Ο Ολυμπιακός και τον κράτησε και τον στήριξε στα δύσκολα τον Μαρτίνς. Και φέτος ο Μαρτίνς ανταπέδωσε αυτή τη στήριξη με τον πλέον εντυπωσιακό τρόπο: κατορθώνοντας να κάνει τη δουλειά χωρίς καλά καλά να έχει χρόνο για να κάνει τη δουλειά. Αν υπάρχουν σχολές προπονητικής όλα αυτά που έκανε το τελευταίο δίμηνο θα έπρεπε να διδάσκονται. Δεν υπερβάλλω καθόλου.