Τράπεζες και επιχειρήσεις

Μεταξύ των επιχειρήσεων και των τραπεζών υπάρχει σήμερα μία άτυπη διελκυστίνδα, σχετικά με την έκταση και τον προορισμό των χρηματοδοτήσεων. Το πρόβλημα είναι πολύ σημαντικό και πιθανότατα  να οξυνθεί στη συνέχεια, με δεδομένο ότι η ελληνική οικονομία δεν έχει θεραπεύσει τις πληγές της, έπειτα από μία δεκαετή κρίση, ενώ ταυτόχρονα οι οικονομικές συνέπειες και οι μετατοπίσεις που προκαλεί η πανδημία παραμένουν ακόμη απροσδιόριστες. Σε ποιες μονάδες λοιπόν πρέπει οι τράπεζες να δίνουν απρόσκοπτα τα χρήματα; Σε ποιους κλάδους και κατά κύριο λόγο με ποιους όρους και κανόνες πρέπει να χορηγούνται τα δάνεια για τις προσδοκώμενες επενδύσεις, τη στήριξη ή τη διεύρυνση της παραγωγικής δραστηριότητας; Ερωτήματα εξαιρετικά επίκαιρα και κρίσιμα, όχι μόνο για την επιχειρηματική κοινότητα και το τραπεζικό σύστημα, αλλά και την κυβέρνηση, με δεδομένο ότι οι απαντήσεις ταυτίζονται με τον απαιτούμενο μετασχηματισμό της ελληνικής οικονομίας, σε έναν κόσμο που αλλάζει με ταχύτητα.

Είναι βέβαιο ότι οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να κινηθούν χωρίς τις τράπεζες, αλλά ούτε και οι τράπεζες χωρίς τις επιχειρήσεις. Με γνώμονα, όμως, ότι οι οικονομίες σήμερα αλλάζουν συθέμελα, θα πρέπει να αλλάξουν και οι προτεραιότητες. Από τη μία πλευρά να αναθεωρηθούν οι στόχοι και η τακτική των επιχειρήσεων στο νέο περιβάλλον, από την άλλη να αναθεωρηθούν οι στόχοι και η στρατηγική των τραπεζών. Το ζητούμενο για την οικονομία και την προοπτική του τόπου είναι τα δάνεια των τραπεζών και οι επενδύσεις των επιχειρήσεων να πιάνουν πλέον τόπο. Να μην πηγαίνουν τα λεφτά χαμένα. Να κατευθυνθούν οι οικονομικοί πόροι στους καλύτερους μοχλούς ανάπτυξης, με βάση τις αλλαγές στο παγκόσμιο περιβάλλον. Να διοχετευτούν σε νέους τομείς, σε υγιείς κλάδους και παραγωγικές δραστηριότητες, να διαμορφώσουν καινούργιες δουλειές με ανταγωνιστικό πλεονέκτημα, να τροφοδοτήσουν νέα εισοδήματα και κέρδη, έτσι ώστε και η ελληνική οικονομία να γίνει πολύ ικανότερη στο καινούργιο διεθνές τοπίο και τα χρήματα να επιστραφούν πίσω στις τράπεζες. Αυτή η επιλογή όμως, σήμερα, σε αυτό το αβέβαιο και απόλυτα μεταβατικό  στάδιο, δεν είναι καθόλου εύκολη.

Με βάση τις ανατροπές που σηματοδοτεί η νέα εποχή, ξεκινώντας από τις άμεσες επιπτώσεις της πανδημίας και πηγαίνοντας έως την ψηφιακή οικονομία και την πράσινη ανάπτυξη, είναι φανερό ότι χρειάζεται ένα νέο μοντέλο συνεργασίας, αξιολόγησης και εμπιστοσύνης μεταξύ επιχειρήσεων και τραπεζών, για να επιτύχουμε την αναγκαία μετάβαση της Ελλάδας στο νέο παραγωγικό μοντέλο. Αυτό είναι το ζητούμενο. Νέοι τομείς της οικονομίας θα αναδειχθούν πρωταθλητές και άλλοι αναπόφευκτα θα πεθάνουν. Παραδοσιακές μονάδες μπορεί να καταστραφούν και άλλες πιο ευέλικτες να μεγαλουργήσουν. Σίγουρα θα χαθούν κάποια επαγγέλματα και σύντομα θα αναδυθούν άλλα. Οι προκλήσεις είναι συνεπώς κολοσσιαίες και τα διλήμματα ή το ρίσκο των αποφάσεων επίσης πολύ μεγάλα για το μέλλον. Με άλλα λόγια, αυτό σημαίνει ότι η δουλειά των τραπεζών γίνεται περισσότερο πολύπλοκη, αλλά και η επιβίωση των επιχειρήσεων πολύ πιο απαιτητική. Ο αναγκαίος παραγωγικός μετασχηματισμός δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τον μετασχηματισμό των τραπεζών, όπως επίσης, η αναβάθμιση των τραπεζών, δεν μπορεί να επιτευχθεί χωρίς τη μεταρρύθμιση του υφιστάμενου επιχειρηματικού μοντέλου της οικονομίας.