Κίνημα ανισόρροπων

Ο Νικηφόρος Χωνιάτης μεταφέρει μια ιστορία που συνέβη όταν ο σουλτάνος Κιλίτζ Αρσλάν του Ικονίου επισκέφθηκε τον αυτοκράτορα Μανουήλ Κομνηνό στην Κωνσταντινούπολη.

Ενας «θαυματοποιός» της συνοδείας του σουλτάνου ανακοίνωσε ότι χάρη στη βοήθεια του Αλλάχ θα πετάξει από έναν ψηλό ξύλινο πύργο.

Το πλήθος μαζεύτηκε να δει το θαύμα φωνάζοντας «Πέτα! Πέτα!». Ο αυτοκράτορας ανησύχησε κι έστειλε κάποιον να μεταπείσει τον υποψήφιο. Ο «θαυματοποιός» όμως πήρε φόρα και πήδηξε στο κενό κουνώντας τα χέρια του σαν φτερά.

Ο Χωνιάτης κλείνει την περιγραφή λέγοντας «του βγήκε η ψυχή αφού έσπασαν τα χέρια του, τα πόδια του κι όλα τα οστά του σώματός του».

Μάλλον ο Αλλάχ δεν βοήθησε!

Οταν λοιπόν μιλάμε σήμερα για τους αρνητές του κορωνοϊού ή της μάσκας, πρέπει να ξέρουμε ότι η ιστορία της ανθρωπότητας είναι γεμάτη από ανισόρροπους.

Και ασφαλώς το ανορθολογικό ρεύμα στην ελληνική κοινωνία προϋπήρχε του κορωνοϊού. Ποιος δεν θυμάται τον Κίσινγκερ που είχε (υποτίθεται) δηλώσει το 1997 ότι ο ελληνικός λαός «πρέπει να πληγεί στις πολιτισμικές του ρίζες για να συνετιστεί»; Ή τους Γκρίζους Λύκους που έκαιγαν την Πελοπόννησο το 2007;

Ακόμη και σήμερα ανακυκλώνονται στο Διαδίκτυο.

Το 2010 όμως ήταν ένα έτος – σταθμός για τον εθνικό μας ανορθολογισμό. Τότε είναι που η τιριτόμπα απέκτησε στοιχεία υπαρκτού και ορατού ρεύματος.

Ενα μέρος της ελληνικής κοινωνίας πίστεψε ότι η χρεοκοπία ήταν κάτι σαν συνωμοσία εναντίον της χώρας – και των ιδίων, προφανώς.

Στη συνωμοσία μετείχαν το ΔΝΤ που εξαγόραζε δημοσιογράφους, η Γερμανία με τον Σόιμπλε, η εγχώρια και η παγκόσμια ελίτ, τα μέσα ενημέρωσης, οι τράπεζες, ο Γεωργίου της ΕΛΣΤΑΤ που πείραξε το έλλειμμα και κάποιοι της οικογένειας Παπανδρέου που ντίλαραν με CDS.

Στο μυαλό των ανισόρροπων η χώρα δεν χρεοκόπησε επειδή εκτροχιάστηκαν τα δημόσια οικονομικά ή το Ασφαλιστικό, αλλά επειδή κάποιοι «τα έφαγαν» σε Ολυμπιακούς Αγώνες, εξοπλιστικά, δάνεια, κλοπές και λοβιτούρες.

Δημοφιλές πρωινάδικο της ιδιωτικής τηλεόρασης βροντοφώναζε για πολλές μέρες «Φέρτε πίσω τα κλεμμένα».

Είναι αλήθεια ότι η διάσταση της συνωμοσίας κατά της χώρας δεν έγινε απολύτως αντιληπτή διότι η Μέρκελ ψέκαζε από αέρος με ειδικά αεροπλάνα και μετέτρεπε τους ηρωικούς Ελληνες σε άβουλα και υπάκουα πλάσματα.

Το 33% των πολιτών είχε δηλώσει τη βεβαιότητά του ότι μας ψεκάζουν (Metron, 13/10/2013).

Κάπως έτσι από το «Φέρτε πίσω τα κλεμμένα» πήγαμε στο «Δεν πληρώνω, δεν πληρώνω» και τους «Ψεκασμένους» ακολούθησαν οι «Αγανακτισμένοι» (ή αντιστρόφως…), χωρίς να μάθουμε ποτέ αν ψεκάστηκαν και γιατί αγανάκτησαν. Τελικά το σορολόπ κάπως ξεφούσκωσε με τα καλαματιανά στο Σύνταγμα το βράδυ του δημοψηφίσματος (2015).

Εν τω μεταξύ, εκδηλώθηκε κίνημα κατά των εμβολίων (γενικώς!), κατά του 5G (ειδικώς!) και (άγνωστο γιατί) υπέρ των καταλήψεων ακατοίκητων κτιρίων ή σχολείων.

Μετά ήλθε ο κορωνοϊός.

Στην περίπτωσή του ο ανορθολογισμός εκδηλώθηκε με πλήθος παραλλαγών. Είτε δεν υπάρχει κορωνοϊός, είτε υπάρχει αλλά δεν σκοτώνει, είτε δημιουργήθηκε επί τούτου σε εργαστήρια για να επιτύχει διάφορους ανομολόγητους σκοπούς.

Και οι ανομολόγητοι σκοποί της δημιουργίας του επίσης ποικίλλουν. Από τον αποχριστιανισμό της χώρας (αν και δεν είναι σαφές γιατί ένας ιός κυνηγάει τον χριστιανισμό στην Ελλάδα, σκοτώνοντας ινδουιστές στο Μουμπάι…) έως τα διαβολικά τσιπάκια του Μπιλ Γκέιτς, με τα οποία απειλείται να τεθεί υπό έλεγχο η κυρία Σούλα στο Παγκράτι.

Τα υπόλοιπα ήταν περίπου αναμενόμενα. Από τους αρνητές του κορωνοϊού πήγαμε στους αρνητές της μάσκας. Διακηρύχθηκε ότι η μάσκα όχι μόνο δεν προστατεύει, αλλά ότι κάνει και κακό σε διάφορα απροστάτευτα βλαστάρια ανισόρροπων γονέων.

Ταυτοχρόνως και το αναμενόμενο εμβόλιο πάσχει αφού είτε δεν είναι κανονικό εμβόλιο, είτε είναι αναποτελεσματικό, είτε είναι επικίνδυνο, είτε είναι μυστηριώδες. Και πάντως πρέπει να αποφεύγεται.

Σειρά δημοσκοπήσεων προσδιόρισε την πελατεία αυτών των θεωριών σε ποσοστά έως και πάνω από το 40% (Σεπτέμβριος 2020).

Καταφανώς το ανορθολογικό ρεύμα στη χώρα μας έχει ξεφύγει από τη γραφικότητα της μεμονωμένης παλαβωμάρας. Εχει αποκτήσει και οντότητα και μονιμότητα.

Τροφοδοτείται άλλωστε διαρκώς από μερίδα του Τύπου.

Διοργανώθηκαν ακόμη και συζητήσεις μεταξύ «οπαδών» και «αρνητών» της μάσκας, λες και το ιατρικό δεδομένο είναι αντικείμενο διαλόγου μεταξύ ασχέτων. Ενώ μια εβδομαδιαία εφημερίδα «δημοσιογραφικής έρευνας» έχει προ πολλού προειδοποιήσει ότι «τα πράγματα δεν είναι ποτέ όπως φαίνονται», ακυρώνοντας μερικούς αιώνες ορθολογισμού.

Στην προκειμένη περίπτωση η «δημοσιογραφική έρευνα» αποκάλυψε ότι ο Μητσοτάκης απλώς φαίνεται ότι κάνει τα διαγγέλματα από το Μέγαρο Μαξίμου, ενώ στην πραγματικότητα μας μιλάει από παραλία με μαγιό.

Μικρό το κακό. Ο δυστυχής «θαυματοποιός» του Αλλάχ στην Κωνσταντινούπολη πλήρωσε τη βλακεία του με φριχτό θάνατο.

Το 1964, ο Ρίτσαρντ Χόφσταντερ δημοσίευσε ένα δοκίμιο που σφράγισε την πολιτική επιστήμη και πολλούς από εμάς, με τίτλο «Το παρανοειδές στυλ στην αμερικανική πολιτική».

Υποψιάζομαι ότι στην Ελλάδα το φαινόμενο αυτό εκδηλώνεται περίπου ως κίνημα ανισόρροπων.

Υποθέτω λοιπόν ότι θα πρέπει να συνηθίσουμε να ζούμε με τέτοιες θεωρίες και ερμηνείες. Με κίνδυνο όμως να ενσωματωθεί στον καθημερινό πολιτισμό μας ένα σύστημα ανισόρροπων κατασκευών, δοξασιών και θεωρήσεων, οι οποίες διαψεύδουν ή απορρίπτουν κάθε στοιχείο της πραγματικότητας και κάθε επιστημονικό δεδομένο. Να εκπαιδευτούμε δηλαδή στο παρανοϊκό.

Πολύ φοβούμαι ότι ο μόνος τρόπος να προστατευτεί το κοινωνικό σύνολο από την επιζήμια επίδραση ενός κινήματος διαταραγμένων είναι ο αυστηρός αποκλεισμός του από τον δημόσιο διάλογο. Με τον ανορθολογισμό δεν υπάρχει περιθώριο ορθολογικής συζήτησης.

Η άλλη λύση βεβαίως είναι να τους αφήσουμε να πηδήξουν για να πετάξουν. Αλλά δεν συμφέρει. Μπορεί να πάρουν κι εμάς μαζί τους!..