Μοντέλο

Το ιστορικό μομέντουμ της συμφωνίας για το Ταμείο Ανάκαμψης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ώστε να υπερβούν τα κράτη – μέλη το χάσμα που τα χωρίζει στην ευρωπαϊκή μεταναστευτική πολιτική. Αυτή είναι η ελπίδα που εξέφρασε η Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν παρουσιάζοντας το νέο Σύμφωνο για τη Μετανάστευση και το Ασυλο. Αν ρίξει κανείς μια προσεκτική ματιά στις εισηγήσεις της Επιτροπής, πράγματι το μοντέλο πάνω στο οποίο φαίνεται να βασίστηκε η συγγραφή του κειμένου του Συμφώνου είναι οι πρόσφατες ευρωπαϊκές διαπραγματεύσεις για τον τρόπο αντιμετώπισης της οικονομικής κρίσης που προκάλεσε η Covid-19. Το σχέδιο για τον Κανονισμό που θα αντικαταστήσει εκείνον του Δουβλίνου μοιάζει να δίνει σε όλες τις χώρες κάτι απ’ όσα ζητούσαν και να μην τους δίνει κάτι από εκείνα για τα οποία φώναζαν. Η Ουγγαρία του Ορμπαν κι η Πολωνία, στην οποία αντηχούν οι ιαχές πως ανήκει στους Πολωνούς, δεν πήραν τα camps εκτός ευρωπαϊκών συνόρων. Αλλά δεν θα πατήσουν και πρόσφυγες στο έδαφός τους εφόσον δεν το επιθυμούν.

Εμπειρία
Ελλάδα και Ιταλία δεν κέρδισαν την υποχρεωτική αυτόματη μετεγκατάσταση που δηλώνουν σε όλους τους τόνους ότι χρειάζονται. Αλλά θα μπορούν πια να αναγκάσουν τους εταίρους τους να δείξουν αλληλεγγύη. Η Κομισιόν, επομένως, φρόντισε να μην αναδείξει νικητές και χαμένους σε αυτή τη μάχη. Ή, όπως το έθεσε διπλωματικά κι ο Σχοινάς, «κανενός οι ανησυχίες δεν είναι πιο αποδεκτές από του άλλου». Το δοκιμασμένο πατρόν των συμβιβασμών όμως δεν περιορίζει τα ρίσκα. Το Μεταναστευτικό διχάζει βαθιά τους Ευρωπαίους από το 2015 και μετά – ή, κατά μια άλλη ανάγνωση, υπογραμμίζει με τον πιο αδρό τρόπο όσα απομακρύνουν τον έναν από τον άλλον έτσι κι αλλιώς. Εξού ίσως και το Κολέγιο των Επιτρόπων διάλεξε να εστιάσει στα σημεία που διακρίνει συναίνεση μεταξύ τους: στην επίσπευση των επιστροφών, την προστασία των ευρωπαϊκών συνόρων και την πίεση στις τρίτες χώρες να δεχθούν πίσω τούς πολίτες τους. Πολιτικά η κίνηση είναι εύλογη. Μόνο που η εμπειρία της μέχρι τώρα καθημερινής διαχείρισης του Μεταναστευτικού έχει δείξει πως τίποτα από τα παραπάνω δεν είναι εύκολο στην πράξη.