Τι τράπεζες θέλουμε

Η συζήτηση όσο προχωράμε βαθύτερα στην κρίση θα φτάσει κάποια στιγμή μοιραία στις τράπεζες. Ποια θα είναι η επίπτωση σε αυτές από την πανδημία; Τι είδους τράπεζες θα έχουμε; Θα είναι αρκετά ισχυρές κεφαλαιακά προκειμένου να επικεντρωθούν στις αυξημένες ανάγκες που θα προκύψουν όταν η υγειονομική κρίση θα περάσει σε ύφεση;

Υπενθυμίζεται ότι και η προηγούμενη περιπέτεια ξεκίνησε από κρίση χρέους και εκτροχιασμού των δημοσιονομικών και κατέληξε σε τραπεζικό πρόβλημα. Αρα χρειάζεται επαγρύπνηση. Η συζήτηση πρέπει να ανοίξει.

Η συγκυρία βρίσκει τις διοικήσεις τους να τις διακατέχει μια αλλόκοτη ευφορία. Ολα τούς φαίνονται αντιμετωπίσιμα. Είναι όμως έτσι;

Οι ελληνικές τράπεζες είναι – πράγματι – σε πολύ καλύτερη κατάσταση σε σχέση με μερικά χρόνια πριν. Δείχνουν να έχουν πατήσει στα πόδια τους. Συρρικνωμένες περίπου στο 1/3 σε σχέση με το 2009. Αλλά περισσότερο οχυρωμένες. Διαθέτουν ρευστότητα-ρεκόρ, απότοκο των προγραμμάτων της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας.

Καλούνται ωστόσο να λύσουν και τα παλιά τους προβλήματα. Τα κόκκινα δάνεια συνεχίζουν να τις πνίγουν. Να ροκανίζουν τα κεφάλαιά τους. Το ύψος τους παραμένει δυσθεώρητο στα 60 δισ. ευρώ. Η πανδημία εκτιμάται με συγκρατημένους υπολογισμούς ότι θα προσθέσει επιπλέον 10 δισ. Αυτά στο καλό σενάριο. Αλλα 18 δισ. ευρώ βρίσκονται εγκλωβισμένα στον παλιό νόμο Κατσέλη.

Επιπλέον, 23 δισ. ευρώ δανείων (12 δισ. επιχειρηματικά και 11 δισ. νοικοκυριών) βρίσκονται σε αναστολή πληρωμών μέχρι το τέλος του έτους. Το 80% από αυτά τα δάνεια ήταν ενήμερα πριν από την πανδημία. Πληρώνονταν δηλαδή οι δόσεις. Το ερώτημα είναι αν θα συνεχίσουν να πληρώνονται οι δόσεις τους από την 1η Ιανουαρίου και μετά.

Ο προβληματισμός εύλογος. Τα τελευταία στοιχεία για την επίπτωση της πανδημίας στην πραγματική οικονομία διόλου ενθαρρυντικά.

Επιπλέον, η κυβέρνηση φέρνει ένα νέο πτωχευτικό πλαίσιο. Στις τράπεζες ανησυχούν ότι θα επιτρέψει και σε ενήμερους δανειολήπτες να μπουν στην προστασία του. Δεν βλέπουν επίσης να έχει γίνει κάτι πρακτικό ως προς την επιτάχυνση των διαδικασιών που άπτονται της Δικαιοσύνης. Ο πρόεδρος του ΔΣ της Eurobank, Γιώργος Ζανιάς, μιλώντας στο συνέδριο του Κύκλου Ιδεών, έβαλε το θέμα στην ουσία του: «Πρέπει να αποφύγουμε τη δημιουργία μιας νέας γενιάς στρατηγικών κακοπληρωτών και την επανακατηγοριοποίηση κάποιων δανείων ως μη εξυπηρετούμενα από την εποπτική Αρχή των τραπεζών».

Ο,τι γίνει από τα δύο θα απειλήσει τα κεφάλαιά τους. Σε αυτή την περίπτωση η συζήτηση θα γυρίσει ξανά στην προηγούμενη δεκαετία, περί ανακεφαλαιοποιήσεων.

Σε αυτή την κατάσταση έρχεται η παρέμβαση του διοικητή της Τράπεζας της Ελλάδος. Την άλλη εβδομάδα ο Γ. Στουρνάρας θα αποστείλει στην κυβέρνηση το σχέδιό του για την περαιτέρω αντιμετώπιση του προβλήματος των κόκκινων δανείων. Τη δημιουργία ενός σχήματος συνολικής διαχείρισης των προβληματικών στοιχείων ενεργητικού των ελληνικών τραπεζών, μιας bad bank (κακή τράπεζα). Ο στόχος του είναι να μαζέψει τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια και να καθαρίσει τους ισολογισμούς των τραπεζών.

Θα περίμενε κανείς ότι για το θέμα θα υπήρχε καθημερινή επαφή της κυβέρνησης με τον διοικητή για να βρεθεί η βέλτιστη λύση.

Εις μάτην. Σχεδόν ανοιχτά ο αρμόδιος υφυπουργός Γ. Ζαββός, πριν καν τη δει, έχει ταχθεί κατά της πρότασης του κεντρικού τραπεζίτη. Οι σχέσεις τους λέγεται ότι είναι χειρότερες από αυτές που είχε ο Γ. Στουρνάρας με πολλούς υπουργούς του ΣΥΡΙΖΑ.

Η Ευρώπη αντίθετα δείχνει να στηρίζει. Ο επικεφαλής τους ESM Κλάους Ρέγκλινγκ τάχθηκε εμφανώς στο πλευρό του έλληνα κεντρικού τραπεζίτη.

Οι διοικήσεις των τραπεζών θέλουν να δουν πρώτα τις λεπτομέρειες.

Οι πολίτες ζουν ήδη σε καθεστώς ανασφάλειας. Αν δεν βρεθούν λύσεις τώρα, σε λίγο καιρό, μόλις φύγει ο κουρνιαχτός της πανδημίας, θα αναρωτιούνται ξανά τι τραπεζικό σύστημα διαθέτουμε…