Οι οδηγίες του ΠΟΥ {LF}για τις θρησκευτικές δραστηριότητες

Από τον Μάρτιο είχα αναφερθεί δημόσια στον ρόλο της Εκκλησίας σε περιόδους πανδημίας. Εθεσα τον προβληματισμό αυτό στον δημόσιο διάλογο, με ήπιο τρόπο και με σκοπό να προσεγγίσω τους βαθύτερα θρησκευόμενους. Η Ιεραρχία της Εκκλησίας της Ελλάδος είχε τότε τοποθετηθεί δηλώνοντας ότι δεν υπάρχει θέμα διακοπής της Θείας Κοινωνίας. Η γνώμη μου ήταν ότι η Θεία Κοινωνία θα πρέπει να σταματήσει με τη σημερινή της μορφή μέχρι να υπάρχει ασφαλές εμβόλιο για γενική χρήση. Οπως είπα και τότε και συνεχίζω να υποστηρίζω, θα μπορούσαμε να σκεφτούμε πιο ασφαλείς τρόπους τέλεσης της Θείας Κοινωνίας, όπως γίνεται και σε άλλες ορθόδοξες Εκκλησίες.

Αυτή ήταν και είναι η θέση μου, στα πλαίσια της θέσπισης οριζόντιων μέτρων δημόσιας υγείας για την αντιμετώπιση της πανδημίας. Οι λύσεις όμως ή έστω οι οδηγίες κατά τη διάρκεια μιας πανδημίας πρέπει να είναι παγκόσμιες. Ο κορωνοϊός δεν κάνει διακρίσεις, επομένως και στο θέμα των θρησκευτικών δραστηριοτήτων πρέπει να υπάρχουν λύσεις και σε εθνικό και σε παγκόσμιο επίπεδο.

Γι’ αυτό είχα επικοινωνήσει με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας και είχα μάθει πως δεν είχαν εκδοθεί επίσημες οδηγίες. O Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας έχει πλέον εκδώσει οδηγίες για τις θρησκευτικές δραστηριότητες και ανακοίνωσε ένα συγκεκριμένο πλαίσιο κατευθυντήριων οδηγιών για τις θρησκευτικές δραστηριότητες σε παγκόσμιο επίπεδο.

Οι συγκεκριμένες οδηγίες του ΠΟΥ καλύπτουν αναλυτικά τις προτεινόμενες αλλαγές όσον αφορά τις θρησκευτικές συναθροίσεις και την ασφαλή διεξαγωγή των θρησκευτικών δραστηριοτήτων. Με σεβασμό τόσο στους πιστούς και στους ιεράρχες, αλλά και στις προεκτάσεις του συνωστισμού εν μέσω πανδημίας, οι οδηγίες αποθαρρύνουν τις μη απαραίτητες συγκεντρώσεις και υποδεικνύουν τη σημασία της ρύθμισης του αριθμού και της ροής των ατόμων με γνώμονα τη φυσική απόσταση. Αναφέρονται επίσης στον ρόλο των θρησκευτικών αρχηγών και λειτουργών και τον σημαντικό ρόλο της Εκκλησίας για τους πιστούς που ζητάνε συμπαράσταση λόγω της απομόνωσης, αλλά και λόγω του θρήνου.

Οι οδηγίες, επίσης, προτρέπουν τους θρησκευτικούς ηγέτες να αποτρέπουν τους πιστούς από το να αγγίζουν ή να φιλούν λατρευτικά και άλλα συμβολικά αντικείμενα κατά τη διάρκεια των λατρευτικών δραστηριοτήτων και της προσευχής. Ο κορωνοϊός επιβιώνει σε επιφάνειες για ώρες ή ημέρες, και οι οδηγίες προτρέπουν τους θρησκευτικούς ηγέτες και λειτουργούς να προστατεύσουν τα μέλη της Εκκλησίας. Να ενσωματώσουν στη νέα κανονικότητα ασφαλείς πρακτικές και να ενθαρρύνουν τα μέλη τους να αντικαταστήσουν την αφή ή το φιλί ως ένδειξη σεβασμού ή λατρείας, με την υπόκλιση για παράδειγμα μπροστά στις εικόνες. Οι οδηγίες του ΠΟΥ προτείνουν να λαμβάνεται η ευλογία από τουλάχιστον 1 μέτρο απόσταση και να αποφεύγεται η διανομή της Θείας Κοινωνίας από κοινό δισκοπότηρο.

Ολες οι οδηγίες του ΠΟΥ εκδίδονται για να κατευθύνουν τις κυβερνήσεις στο έργο τους και να συμβάλουν σε μια ενιαία εφαρμογή μέτρων δημόσιας υγείας. Ειδικά σε καιρούς πανδημίας, πρέπει να βρίσκουμε την ισορροπία μεταξύ συνέχισης της εκπλήρωσης των δραστηριοτήτων και της διασφάλισης της δημόσιας υγείας. Πιστεύω ότι οι οδηγίες του ΠΟΥ είναι σαφείς και μπορούν να αποτελέσουν τη βάση για την υιοθέτηση συγκεκριμένων κατευθύνσεων και προτάσεων και στη χώρα μας.

Ο Ηλίας Μόσιαλος είναι καθηγητής και πρόεδρος του Τμήματος Πολιτικής της Υγείας στο LSE