Από το «Δεν πληρώνω» στην πανδημία{CR}

Οι αστικές συγκοινωνίες, που τα τελευταία χρόνια πλέον τις λέμε κάπως αδόκιμα «μέσα μαζικής μεταφοράς», ανέκαθεν ήταν ένα πρόβλημα για την Αθήνα (για τις συγκοινωνίες της Θεσσαλονίκης τα πράγματα ήσαν, και έχουν γίνει, ακόμα χειρότερα). Οταν έγινε το μετρό (έπειτα από αρκετές καθυστερήσεις και μέσα σε πολλή γκρίνια, αριστερής προέλευσης, ότι οι σταθμοί του δήθεν θα γίνονταν εστίες παραβατικότητας), η εικόνα των συγκοινωνιών βελτιώθηκε. Το μετρό περνούσε κάθε τρία λεπτά, ο ηλεκτρικός αναβαθμίστηκε σοβαρά και οι λεωφορειακές γραμμές αναδιαρθρώθηκαν, με την αγορά καινούργιων λεωφορείων και τον επανασχεδιασμό ορισμένων γραμμών, που έγινε δυνατός χάρη στη λειτουργία του μετρό.

Κι ύστερα ήρθε η οιονεί χρεοκοπία, τα Μνημόνια και ξεχύθηκαν στους δρόμους τα διάφορα αριστερά λαϊκιστικά κινήματα δήθεν οικειοποίησης του δημόσιου χώρου, στην ουσία καταστροφής του. Οι συγκοινωνίες ήταν οι πρώτες που επλήγησαν. Και επλήγησαν ουσιαστικά επειδή ο αριστερός λαϊκισμός κατάφερε και πούλησε το παραμύθι του τζάμπα. Πριν ξεχυθεί στους σταθμούς το κίνημα «Δεν πληρώνω», που έσπαζε και κατέστρεφε εκδοτήρια, είχε ήδη εμπεδωθεί η ιδέα ότι μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα λεωφορεία και τα τρένα χωρίς να κόβουμε εισιτήριο. Προτείνονταν ένα σωρό «προοδευτικές» πλατφόρμες: το σύνηθες ήταν να δίνουν οι επιβάτες το εισιτήριό τους στον επόμενο και, αν τολμούσε ποτέ ελεγκτής να ελέγξει και να επιβάλει πρόστιμο, έπρεπε να τον προπηλακίζουν. Το 2013, μάλιστα, όταν στη διάρκεια ενός ελέγχου στο τρόλεϊ για το Περιστέρι ένας νεαρός που δεν είχε εισιτήριο πήδησε έξω ενώ το όχημα ήταν εν κινήσει με αποτέλεσμα να σκοτωθεί, οι ελεγκτές έγιναν εν μία νυκτί κάτι σαν εγκληματίες. Εγραφαν συνθήματα έξω από τα σπίτια τους, τους απειλούσαν – και στην ουσία οι έλεγχοι σταμάτησαν.

Η ιδέα του τζάμπα στα λεωφορεία και στο μετρό θεωρήθηκε δυο φορές προοδευτική επειδή, δήθεν, το τζάμπα αφορούσε ιδίως δυο συγκεκριμένες κατηγορίες αδυνάμων: των νέων και των μεταναστών. Το γλείψιμο της Αριστεράς στη νεολαία και η παράβαση των κανόνων της κοινής συμβίωσης στο όνομα δήθεν της αλληλεγγύης έκαναν το θαύμα τους: πολλοί πίστεψαν ότι και να μην πληρώνουν, δεν έγινε τίποτα, ας είναι καλά το λεφτόδεντρο που, τότε, ήταν η βασική φαντασίωση για τη χρηματοδότηση της χώρας και την ευημερία.

Κάπως έτσι, οι συγκοινωνίες κατέρρευσαν. Οταν ήρθαν στα πράγματα οι ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, τα κινήματα σιωπηλά υποχώρησαν αλλά, προφανώς, η ζημιά που είχε γίνει ήταν μεγάλη. Πολλά οχήματα είχαν βγει εκτός λειτουργίας και δυνατότητα αντικατάστασής τους δεν υπήρχε. Αυτή την περίοδο, μεταξύ άλλων, αραίωσαν αποφασιστικά τα δρομολόγια του μετρό ενώ τα λεωφορεία που λειτουργούν πάλιωσαν και βρώμισαν.

Αυτές οι δημόσιες συγκοινωνίες παραδόθηκαν στη ΝΔ. Ελλιπείς και προβληματικές και με ανοιχτά ακόμα τα μέτωπα που προκάλεσαν προβλήματα – μεταξύ των οποίων η διαφυγή πόρων από τα εισιτήρια, μια που τουλάχιστον στα λεωφορεία το κίνημα του τζάμπα συνεχίζει σιωπηλά την επανάστασή του. Δεν αρκούσε η διαχείρισή τους αλλά και δεν ήταν εύκολο να εξευρεθούν πόροι για τη βελτίωσή τους. Επιπλέον, το αρμόδιο υπουργείο φαίνεται ότι άργησε να εντοπίσει ποια είναι τα προβλήματα και από πού προέρχονται. Το αποτέλεσμα είναι η συνέχιση της κακής ποιότητας των συγκοινωνιών, που μέσα στην πανδημία μεταφράζεται σε συνωστισμό – και, πιθανόν, σε μια από τις κύριες αιτίες μετάδοσης του κορωνοϊού.

Η ζημιά από το πέρασμα του αριστερού λαϊκισμού από τον τόπο είναι τεράστια. Η ζωή μας έγινε χειρότερη. Κι αυτό δεν πρέπει να το ξεχνάμε.