Λαϊκά δικαστήρια

Από προχθές το βράδυ, αντιφασίστες έλληνες πολίτες προσθέτουν στο προφίλ τους στα κοινωνικά δίκτυα δύο φράσεις, ένα σύνθημα: «Δεν είναι αθώοι. Οι ναζί στη φυλακή». Είναι καταρχήν μια δήλωση ταυτότητας: πολίτες εναντίον της Χρυσής Αυγής, της ιδεολογίας της και των πολιτικών πρακτικών της. Αλλά είναι και μια συλλογική εκδήλωση της επιθυμίας οι κατηγορούμενοι χρυσαυγίτες να βρεθούν με ποινικές καταδίκες στη φυλακή, η οποία, όπως εκδηλώνεται, μετατρέπεται σε συλλογική πίεση προς το δικαστήριο που δικάζει.

Συμμερίζομαι την απέχθεια για το εφιαλτικό πρόσωπο της Χρυσής Αυγής, της βίαιης και ολοκληρωτικής ιδεολογίας της και των πρακτικών της. Τη δημοκρατική απέχθεια, αυτή δηλαδή που εκκινεί από την πίστη στις δημοκρατικές αξίες και στις ελευθερίες – διότι υπάρχει και η απέχθεια που εκκινεί από άλλου τύπου βίαιες ολοκληρωτικές ιδεολογίες, απέναντι στις οποίες η δημοκρατική τάξη εξίσου οφείλει να επαγρυπνεί.

Αλλά δεν μπορώ να δεχτώ ότι οποιαδήποτε απέχθεια για τον οποιονδήποτε μπορεί να είναι το κίνητρο μιας δικαστικής απόφασης, αντί για τη στάθμιση του αποδεικτικού υλικού που τεκμηριώνει ή μη. Δεν απαντιέται έτσι η πρόταση της εισαγγελέως, που δεν δέχεται την κατηγορία της εγκληματικής συμμορίας – άλλωστε υπήρξαν εξαιρετικές αγορεύσεις της πολιτικής αγωγής που επιχειρηματολόγησαν πειστικά εναντίον των θέσεών της. Δεν είναι λογικό πολιτικοποιημένοι δημοκράτες να φτάνουν να διεκδικούν ποινικές καταδίκες για ιδεολογικούς λόγους. Αλλά οι κατηγορούμενοι δεν δικάζονται για τις ιδέες τους (με τον ίδιο τρόπο που δεν δικάστηκε για τις ιδέες του ο Κουφοντίνας). Πώς είναι δυνατόν λοιπόν να παρακάμπτεται αυτή η βασική παραδοχή και απλώς να δημιουργούνται, στο όνομα της αντιφασιστικής ιδεολογίας της μεγάλης πλειονότητας της ελληνικής κοινωνίας, ομάδες πίεσης προς δικαστές; Μπορεί η δημοκρατία να δεχτεί τη λειτουργία λαϊκών δικαστηρίων;

Το διάστημα της δεκαετούς κρίσης που έφεραν η χρεοκοπία και τα Μνημόνια, στο όνομα της αντιπαλότητας στο σύστημα, κυοφορήθηκαν λαϊκιστικά μορφώματα τα οποία, σε πολλές περιπτώσεις, αντιστρατεύτηκαν τη δημοκρατική τάξη. Οχι μόνο το διάστημα των αντισυστημικών, βίαιων διαμαρτυριών κατά του κοινοβουλευτισμού, την εποχή των Αγανακτισμένων τής πάνω και της κάτω πλατείας, όταν στο όνομα της ανεξαρτησίας από τους δανειστές συναντήθηκαν συγκεντρωμένοι στην πάνω πλατεία Συντάγματος με συγκεντρωμένους στην κάτω πλατεία οπαδούς διαφόρων αντιδημοκρατικών αντιλήψεων. Αλλά και κατόπιν, τα χρόνια των ΣΥΡΙΖΑΝΕΛ, η Δικαιοσύνη, παρά τον σεβασμό που οφείλεται από τα κόμματα στη διάκριση των εξουσιών, αντιμετωπίστηκε αρκετές φορές ως εργαλείο επιβολής πολιτικών επιλογών – με κορυφαία περίπτωση την υπόθεση Novartis. Ομως, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης είναι θεμελιώδες συστατικό της δημοκρατικής τάξης.

Να είμαστε δίκαιοι. Η δίκη της Χρυσής Αυγής έφτασε στο σημείο όπου βρισκόμαστε χάρη στην πολιτική βούληση και την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης Σαμαρά και στην επιμέλεια του τότε υπουργού Προστασίας του Πολίτη Νίκου Δένδια, που προσκόμισε και τα αποδεικτικά στοιχεία. Χάρη στους δεξιούς. Φτάνει στο τέλος της, μέσα από καθυστερήσεις αλλά και αδιάβλητες διαδικασίες που κράτησαν περί τα πεντέμισι χρόνια. Στη διάρκεια των διαδικασιών αυτών τηρήθηκαν στο ακέραιο οι δικονομικές εγγυήσεις και κυριάρχησε το γράμμα του νόμου. Η δημοκρατική τάξη επέτρεψε ακόμα και στον αποδεδειγμένα δολοφόνο του Παύλου Φύσσα, τον Γεώργιο Ρουπακιά, να βρίσκεται εκτός των φυλακών.

Στις 7 Οκτωβρίου θα ανακοινωθεί η απόφαση. Θα είναι ιστορική. Εως τότε, ας αφήσουμε τους δικαστές απερίσπαστους να κάνουν τη δουλειά τους – που δεν είναι και εύκολη δουλειά.