Η σκουληκότρυπα του Μεσαίωνα

Κάποιοι από εμάς θα επιθυμούσαν σφόδρα οι θλιβερές εικόνες από την προχθεσινή συγκέντρωση στην Πλατεία Συντάγματος, με τους γραφικούς «αναστενάρηδες» που κράδαιναν σταυρούς και ποδοπατούσαν μάσκες, να οφείλονται σε κάποια διαταραχή του χωροχρόνου, σε κάποια από εκείνες τις εξωτικές σκουληκότρυπες, το μοναδικό αποκούμπι της σύγχρονης αστροφυσικής προκειμένου να καταφέρουμε κάποτε να καλύψουμε τις ασύλληπτες αστρικές αποστάσεις: ένα χωροχρονικό τούνελ, με άλλα λόγια, που να συνδέει απευθείας τον εικοστό πρώτο αιώνα με τις πιο σκοτεινές ώρες του Μεσαίωνα. Πράγματι, για ορισμένους από εμάς – όχι πολλούς, είναι αλήθεια – θα ήταν σκέψη παρήγορη ότι η έκρηξη του ανορθολογισμού στην Ελλάδα εντοπίζεται σε μια συγκεκριμένη πολιτική παράταξη, σε έναν συγκεκριμένο πολιτικό πυρήνα, και αν κατορθώσουμε να απομονώσουμε/αποδυναμώσουμε αυτήν την παράταξη/πυρήνα, ως διά μαγείας ο ανορθολογισμός θα εξαλειφθεί και ο ορθολογισμός θα ανθήσει. Happy end; Χλωμό το βλέπω.

Δυστυχώς για όλους μας, τα πράγματα δεν είναι τόσο βολικά όσο θα θέλαμε. Η διασπορά του ανορθολογισμού στην πατρίδα μας – αλλά και στην υπόλοιπη υφήλιο, εδώ που τα λέμε – δεν είναι κάθετη, από τη βάση μιας παράταξης προς την κορυφή της (ή το αντίστροφο), αλλά οριζόντια, από τη μια παράταξη προς την άλλη. Τουτέστιν; Είτε είμαστε όλοι μολυσμένοι από τον ανορθολογισμό είτε μπορεί όλοι να μολυνθούμε στο μέλλον. Η βαλίτσα πάει μακριά σε βάθος χρόνου και θα δυσκολευτούμε να εντοπίσουμε ποιος ήταν ο πρώτος πολιτικός που κατανόησε ότι το να ενστερνίζεσαι (ή, τουλάχιστον, να υποκρίνεσαι ότι ενστερνίζεσαι) τα φούμαρα που ενστερνίζονται οι εν δυνάμει ψηφοφόροι σου, καθιστά τη δημόσια σου σταδιοδρομία πιο ευοίωνη – και ασφαλώς πολύ πιο διασκεδαστική – από το να επιχειρήσεις να τους πας κόντρα και να τους αλλάξεις μυαλά. Αυτή η απλή παραδοχή είναι η πεμπτουσία του λαϊκισμού παγκοσμίως, καθώς και το μυστικό της επιτυχίας του, το ακαταμάχητο σεξαπίλ του. Πιθανόν να σπαταλούσαμε λιγότερο χρόνο εάν προσπαθούσαμε να εντοπίσουμε ποιο κορόιδο σκέφτηκε πρώτο ότι μπορεί να επιβιώσει στην πολιτική αρένα οδηγώντας το άρμα του αντίθετα στο ρεύμα· εάν επρόκειτο για ένα κορόιδο «δεξιό» ή για ένα κορόιδο «αριστερό», δευτερεύουσα ή τριτεύουσα έχει σημασία· σε κάθε περίπτωση, επρόκειτο για ένα κορόιδο καταδικασμένο στην αποτυχία.

Εχουμε ξαναπεί ότι με την πανδημία του κορωνοϊού περάσαμε σε ανώτερη πίστα κινδύνου. Μέχρι τώρα είχαμε την πολυτέλεια να εκλαμβάνουμε τις θεωρίες συνωμοσίας και τα αντίστοιχα παρδαλά πρωτοσέλιδα των διαταραγμένων ως αναπόσπαστο τμήμα της καθημερινής μας ψυχαγωγίας· ορισμένοι τα καταναλώναμε πουρνό-πουρνό, μαζί με το βούτυρο και τον καφέ μας. Μπορεί με κάποια από αυτά τα συνωμοσιολογικά κινήματα (ιδίως με το αντιεμβολιαστικό, που προϋπήρχε της πανδημίας πολλές δεκαετίες, παλεύοντας μεταξύ φθοράς και αφθαρσίας, ασχέτως εάν με την πανδημία ξετσουτσούνεψε) να κινδύνευαν οι ίδιοι οι συνωμοσιολόγοι, οι οπαδοί τους και τα άμοιρα τα παιδιά τους, αλλά σίγουρα δεν κινδυνεύαμε εμείς, εκτός από την πάντοτε ορατή πιθανότητα να πεθάνουμε από τα γέλια. Δεν συμβαίνει το ίδιο και σήμερα. Καθένας από τους προχθεσινούς «αναστενάρηδες» στο Σύνταγμα, μπορεί αύριο να βρεθεί στο διάβα μας και να μας στείλει διασωληνωμένους στον αγύριστο. Το ωραίο είναι πως δεν θα το παραδεχτεί ποτέ. Σαν εκείνον που τον πιάνεις με τη γίδα στην πλάτη: «Η γίδα; Ποια γίδα;».

Μη με παρεξηγήσετε. Δεν συγκαταλέγομαι σε όσους προτρέπουν την πολιτεία να ζητήσει δήλωση από τους «αναστενάρηδες» ότι αυτοβούλως αποποιούνται κάθε δικαίωμα νοσηλείας, έτσι και κολλήσουν από τον «ανύπαρκτο» κορωνοϊό.  Εάν μη τι άλλο, δεν θέλω να δω να φουντώνει το επόμενο κίνημα: ενάντια στους «δηλωσίες».