Το όνομα που δεν λέει ποτέ ο Τσάρος

Στη διάρκεια των δύο τελευταίων δεκαετιών ο Βλαντίμιρ Πούτιν αναφέρεται στον Αλεξέι Ναβάλνι ως «τραγική περίπτωση πολιτικού» και «μια κάποια πολιτική δύναμη». Τον αποκαλεί «ο τύπος που είπατε» και «αυτός ο κύριος». Δεν έχει πει ποτέ το όνομα του Ναβάλνι δημοσίως.

Ο Πούτιν άκουσε την Ανγκελα Μέρκελ να λέει πως ο Ναβάλνι είχε δηλητηριαστεί «αναμφίβολα» με νόβιτσοκ χωρίς να κάνει κανένα σχόλιο. Αν έκανε κάποιο σχόλιο και ακολουθούσε την ίδια τακτική, θα κατέφευγε σε διάφορα τεχνάσματα για να μην αναφέρει και πάλι το όνομα του επικριτή του.

Η απροθυμία του Πούτιν να προφέρει αυτό το όνομα φέρνει στον νου τον λόρδο Βόλντεμορτ, τον κακό στον «Χάρι Πότερ», τον οποίο δεν αποκαλεί κανένας με το όνομά του. Ο Ναβάλνι κόπηκε από την κρατική τηλεόραση και όταν γίνεται αναφορά σε αυτόν γίνεται σπάνια και με αρνητικό τρόπο.

Η μοναδική φορά που αναφέρθηκε ονομαστικά στον Ναβάλνι ήταν σε ένα κοκτέιλ το 2013, όταν ρωτήθηκε από έναν δημοσιογράφο εάν η ομερτά γύρω από το όνομα του Ναβάλνι ήταν αποφασισμένη. «Οχι, γιατί; Ο Αλεξέι Ναβάλνι είναι ένας από τους ηγέτες της αντιπολίτευσης» είχε απαντήσει ο Πούτιν.

Αυτή όμως δεν ήταν παρά μια εξαίρεση. «Αυτός στον οποίο αναφερθήκατε είναι η ίδια περίπτωση με τον Σαακασβίλι αλλά στη ρωσική εκδοχή» είχε δηλώσει το 2017 σε ερώτηση για τα πολιτικά σχέδια του Ναβάλνι – ο Μίκεϊλ Σαακασβίλι ήταν ο μεταρρυθμιστής πρώην πρόεδρος της Γεωργίας. Μετά τη συνέντευξη Τύπου, ο Ναβάλνι είχε αστειευτεί στο Twitter: «Αυτός στον οποίο αναφερθήκατε προστέθηκε στη συλλογή μου από λέξεις που χρησιμοποιούνται για να μην ακουστεί το όνομα “Ναβάλνι”».

Εναν χρόνο αργότερα, ένας αυστριακός δημοσιογράφος ρώτησε δυο φορές τον Πούτιν για ποιον λόγο δεν αναφέρει το όνομα του Ναβάλνι. Ο Πούτιν αγνόησε την ερώτηση και τις δύο φορές. Στο μεταξύ, ακολουθούν το παράδειγμά του οι περισσότεροι αξιωματούχοι του. Ο εκπρόσωπος Τύπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, είχε κάποια φορά αναφερθεί στον Ναβάλνι ως τον «προμνημονεύσαντα πολίτη».

Η ευαισθησία γύρω από το όνομα καταδεικνύει πως το Κρεμλίνο αισθάνεται πως ο καλύτερος τρόπος για να νικήσει τον Ναβάλνι είναι να του αρνηθεί το οξυγόνο της δημοσιότητας. Η περίοδος που πίστεψε πως μπορούσε να τον νικήσει και στις κάλπες και του επέτρεψε να διεκδικήσει τον Δήμο της Μόσχας ήταν σύντομη. Ο Ναβάλνι κρίθηκε επικίνδυνος όταν απέσπασε το 27% των ψήφων χωρίς να έχει εμφανιστεί ούτε μία φορά στην τηλεόραση…