«Για αυτούς, για μας, για την Ιστορία»

To tweet που έστειλε ο γάλλος πρωθυπουργός Ζαν Καστέξ χθες το πρωί, λίγο προτού ξεκινήσει στο έκτακτο κακουργιοδικείο του Παρισιού η δίκη 14 ατόμων για τις τζιχαντιστικές επιθέσεις του Ιανουαρίου του 2015 στο σατιρικό περιοδικό «Charlie Hebdo» και στο εβραϊκό παντοπωλείο Hyper Cacher, ήταν λιτό αλλά περιεκτικό: «Toujours Charlie», «Πάντα Charlie». Ξεκάθαρος ήταν και ο γάλλος πρόεδρος, ο Εμανουέλ Μακρόν, μιλώντας το προηγούμενο βράδυ από τη Βηρυτό: «Από τις αρχές της Τρίτης Δημοκρατίας υπάρχει στη Γαλλία μια ελευθερία στη βλασφημία, η οποία πηγαίνει χέρι χέρι με την ελευθερία της πίεσης. Είμαι εδώ για να προστατεύω όλες αυτές τις ελευθερίες. Δεν είναι δική μου δουλειά να κρίνω τις δημοσιογραφικές επιλογές». Μια νέα δημοσκόπηση, εντεταλμένη από το ίδιο το «Charlie Hebdo», δείχνει πως οι Γάλλοι είναι πάντα Charlie – οι νέοι, ωστόσο, λιγότερο.

Το σατιρικό περιοδικό επέλεξε να αναδημοσιεύσει χθες, στο έκτακτο τεύχος που κυκλοφόρησε συνοδεύοντας την έναρξη της ιστορικής δίκης, τις καρικατούρες του Μωάμεθ που το είχαν θέσει εξαρχής στο στόχαστρο των τζιχαντιστών: σύμφωνα με τη δημοσκόπηση της Ifop, από 38% το 2006, όταν πρωτοδημοσίευσε τις γελοιογραφίες δανειζόμενo τις περισσότερες από τη δανική εφημερίδα «Jyllands Posten», το ποσοστό των Γάλλων που κρίνουν πως το «Charlie» είχε δίκιο να τις δημοσιεύσει «στο όνομα της ελευθερίας της έκφρασης» έχει ανεβεί σήμερα στο 59%. Μεταξύ των νέων έως 25 χρόνων, ωστόσο, ένα 47% κρίνει πως το περιοδικό έκανε λάθος, πως ήταν μια «ανώφελη πρόκληση». «Πρέπει αναμφίβολα να δούμε στο ποσοστό αυτό την επιρροή της ρητορικής περί “σεβασμού” και “ανεκτικότητας” απέναντι στους άλλους, που μεταφράζεται στους νέους σε μια εναντίωση αρχής σε κάθε περιεχόμενο δυνητικά προσβλητικό για τις μειονότητες που εκλαμβάνονται ως “καταπιεσμένες”», επιχειρηματολόγησε ο επικεφαλής της Ifop. H γαλλική Ακροδεξιά βέβαια εστίασε σε ένα άλλο ποσοστό, το 26% των νέων μουσουλμάνων που δεν καταδικάζει απερίφραστα τους δράστες των τζιχαντιστικών επιθέσεων, έναντι 21% μεταξύ των νέων Γάλλων συνολικά. Αλλά η Ακροδεξιά βλέπει πάντα μόνο τη δική της αλήθεια.

Στο εδώλιο του κατηγορουμένου στο ειδικό κακουργιοδικείο του Παρισιού κάθισαν χθες 11 άτομα – τρεις ακόμα κατηγορούμενοι δικάζονται ερήμην, αφού είχαν διαφύγει στη Συρία λίγες ημέρες πριν από τις επιθέσεις και ο θάνατός τους ουδέποτε επιβεβαιώθηκε. Ολοι κατηγορούνται, σε ποικίλο βαθμό, για παροχή υλικοτεχνικής υποστήριξης στους αδελφούς Κουασί, που σκότωσαν κατά την επίθεση στο «Charlie Hebdo» 12 ανθρώπους, ανάμεσά τους θρυλικοί σκιτσογράφοι όπως ο Καμπού και ο Βολινσκί, καθώς και στον Αμεντί Κουλιμπαλί, τον τζιχαντιστή που δολοφόνησε στη συνέχεια μία αστυνομικό και τέσσερις πολίτες εντός του εβραϊκού παντοπωλείου Hyper Cacher. Η δίκη διεξάγεται υπό αυστηρότατα μέτρα ασφαλείας, αφού το επίπεδο της τρομοκρατικής απειλής στη Γαλλία παραμένει αυξημένο, με συνολικά 258 νεκρούς την τελευταία πενταετία, αλλά και με τήρηση του υγειονομικού πρωτοκόλλου που επιβάλλει η πανδημία του κορωνοϊού. Αναμένεται να διαρκέσει έως τις 10 Νοεμβρίου και είναι η πρώτη δίκη υπόθεσης τρομοκρατίας που μαγνητοσκοπείται εξ ολοκλήρου – «Για αυτούς, για μας, για την Ιστορία», όπως ήταν χθες ο χαρακτηριστικός πρωτοσέλιδος τίτλος της «Libération».