Η 3η Σεπτέμβρη ως ορόσημο

Η ηλικία του ΠΑΣΟΚ είναι ακριβώς όση η ηλικία της Μεταπολίτευσης. Για όσους το έζησαν από μέσα, αυτή η ταύτιση είναι συμβολική: ποτέ στο παρελθόν μια ολόκληρη εποχή δεν ταυτίστηκε σε τέτοιο βαθμό με την άνοδο και την πτώση ενός κόμματος, του οποίου η ιστορία ενσωματώθηκε απόλυτα σ’ αυτήν του τόπου του. Πέρα, όμως, από την προσφορά του ΠΑΣΟΚ στην Ελλάδα (και αντίστοιχα, την ανασκόπηση για τα λάθη που το γκρέμισαν από τον κυβερνητικό του θρόνο) η φετινή 3η Σεπτέμβρη συμβαδίζει με την ευκαιρία της σοσιαλδημοκρατίας μετά την πανδημία: με την επιστροφή, δηλαδή, συγκεκριμένων σοσιαλιστικών πολιτικών που την περίοδο της οικονομικής κρίσης έμεναν ξεχασμένες στο ιστορικό χρονοντούλαπο, οι οποίες ανασύρθηκαν εκ νέου στην προσπάθεια διαχείρισης του κορωνοϊού.

Το τελετουργικό της επετείου ίδρυσης του ΠΑΣΟΚ, το καθιερωμένο ραντεβού κάθε αρχή του Σεπτεμβρίου, είναι μια πολιτική σταθερά: για όλα τα στελέχη που θα μαζευτούν σήμερα το απόγευμα στο Ζάππειο ή θα δουν την εκδήλωση από τον καναπέ του σπιτιού τους λόγω πανδημίας, η 3η Σεπτέμβρη δεν είναι μόνο μια ευκαιρία για νοσταλγική ανασκόπηση. Στη Χαριλάου Τρικούπη την εκλαμβάνουν ως υπενθύμιση της ιστορίας της παράταξης, αλλά και ως σημείο καμπής που τελικά την έφερε στην εξουσία. «Οι εποχές έχουν αλλάξει, τα συνθήματα δεν μπορούν να είναι τα ίδια», λένε έμπειρα στελέχη, υπενθυμίζοντας πως «η ελληνική Κεντροαριστερά έχει παρελθόν, αλλά έχει και μέλλον – σ’ αυτό επικεντρωνόμαστε».

Εθνικό Σύστημα Υγείας. Οι απαντήσεις δεν βρίσκονται στο παρελθόν, το συνειδητοποιούν πλέον στην Κεντροαριστερά. Η πράσινη συμβολή στο Εθνικό Σύστημα Υγείας, όμως, δίνει αφορμή για να ανοίξει μια συζήτηση για την ποιότητα της δημόσιας υγείας στην Ελλάδα, τη στιγμή που αυτή ακόμα είναι ζητούμενο σε άλλες, περισσότερο προηγμένες χώρες. Και μαζί απενοχοποιεί το ταμπού των μεταρρυθμίσεων, που ειδικά τα τελευταία χρόνια εκλαμβάνονται περισσότερο ως «νεοφιλελεύθερες επιταγές» παρά ως απλούστευση γραφειοκρατικών διαδικασιών ή ευκαιρίες αναβάθμισης της ποιότητας ζωής των πολιτών. Σ’ αυτό το πλαίσιο, η ομιλία της Φώφης Γεννηματά θα επικεντρωθεί στο νέο κεντροαριστερό πλαίσιο για την αναβάθμιση της δημόσιας υγείας, με βάση την ίση πρόσβαση των πολιτών, την ποιότητα και τη βιωσιμότητά της. Και παράλληλα, θα δώσει το αντιπολιτευτικό στίγμα που θα ακολουθήσει το Κίνημα Αλλαγής από εδώ και πέρα και το οποίο έγινε εμφανές κυρίως στη στάση που τηρήθηκε στα εθνικά – η σκληρή κριτική δεν θα αποκλείει τα «ναι», όταν αυτά κρίνονται αναγκαία. Η αυτόνομη πορεία, πια, θεωρείται δεδομένη: η κουβέντα για συγκλίσεις με τον ΣΥΡΙΖΑ, ειδικά στη φάση που βρίσκεται αυτή τη στιγμή η αξιωματική αντιπολίτευση, δεν ανακινείται από κανέναν.