Η σκοτεινή καρδιά του χρυσού

Η τιμή του χρυσού έφτασε στο υψηλό όλων των εποχών των 2.000 δολαρίων ανά ουγκιά στις αρχές Αυγούστου. Η πρόσφατη αύξηση των τιμών είναι ένα σημαντικό σήμα.

Εχουν προσφερθεί τρεις εξηγήσεις για την αυξημένη τιμή του χρυσού – που σχετίζεται με τη νομισματική πολιτική των ΗΠΑ, τον κίνδυνο παγκοσμίως και την αυξανόμενη επιθυμία των επενδυτών για εναλλακτική επένδυση έναντι του δολαρίου.

Καθεμία περιέχει κάποια αλήθεια. Η Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ έχει χαλαρώσει επιθετικά τη νομισματική πολιτική από την έναρξη της ύφεσης της πανδημίας τον Μάρτιο. Είναι αλήθεια ότι επί του παρόντος υπάρχει κάποιο σήμα για αύξηση πληθωρισμού – για αιώνες ένα σημαντικό κίνητρο για την αγορά χρυσού. Ωστόσο η αύξηση των τιμών των αγαθών δεν είναι το μόνο σημάδι.

Τα σημερινά χαμηλά πραγματικά επιτόκια, το υποτιμημένο δολάριο και οι υψηλές τιμές των μετοχών – για να μην αναφέρουμε το μέγεθος του ισολογισμού της Fed – αντανακλούν όλα τη στάσιμη νομισματική πολιτική της Fed. Ενα χαμηλό πραγματικό επιτόκιο συνδέεται συχνά με μια υψηλή πραγματική τιμή του χρυσού, τόσο θεωρητικά όσο και εμπειρικά.

Η τελευταία δεκαετία επιβεβαιώνει τη συσχέτιση. Η τιμή του χρυσού ήταν σχεδόν τόσο υψηλή όσο είναι τώρα το 2011-12, κατά τη διάρκεια του δεύτερου και τρίτου γύρου ποσοτικής χαλάρωσης (QE) της Fed. Στη συνέχεια, έπεσε στα 1.200 δολάρια ανά ουγκιά μετά τον Μάιο του 2013 που ανακοινώθηκαν σχέδια τερματισμού της QE.

Ενας άλλος λόγος για επένδυση σε χρυσό είναι η αντιστάθμιση έναντι του κινδύνου. Για προφανείς λόγους, οι αντιλήψεις κινδύνου αυξήθηκαν από τον Φεβρουάριο.

Παρόλο που το δολάριο υπήρξε εδώ και καιρό το κορυφαίο νόμισμα ασφαλούς καταφυγίου στον κόσμο, η αυξανόμενη επιθυμία πολλών επενδυτών να διαφοροποιήσουν τις συμμετοχές τους αντικατοπτρίζει εν μέρει μετατροπή του δολαρίου σε όπλο από τον Ντόναλντ Τραμπ. Ενας άλλος πιθανός παράγοντας είναι η ευρεία απώλεια εμπιστοσύνης στην αρμοδιότητα της διακυβέρνησης των ΗΠΑ, με το πιο μεγάλο παράδειγμα να είναι η κακοδιαχείριση του Τραμπ για την αντιμετώπιση της πανδημίας.

Εχουμε συνηθίσει τις πολιτικές του Τραμπ, από το υπουργείο Δικαιοσύνης έως τα ταχυδρομεία των ΗΠΑ. Μέχρι τώρα η Fed ήταν απαλλαγμένη από αυτές τις μάστιγες – αλλά ίσως αυτό να μη διαρκέσει πολύ καιρό εάν ο Τραμπ βάλει κι εκεί δικά του πρόσωπα.

* Ο Τζέφρι Φράνκελ είναι καθηγητής Δημιουργίας Κεφαλαίου και Ανάπτυξης στο Harvard University. Εχει διατελέσει μέλος του οικονομικού συμβουλίου του προέδρου Μπιλ Κλίντον. Είναι ερευνητής του National Bureau of Economic Research (NBER) των ΗΠΑ.