Η αθόρυβη επανάσταση των αναδυόμενων αγορών

Αν και οι αναδυόμενες αγορές δεν είναι σήμερα λιγότερο στο έλεος των προηγμένων οικονομιών από ό,τι στο παρελθόν, πλέον επωφελούνται από τεράστιες επιπτώσεις στο πλαίσιο της τρέχουσας κρίσης. Ως αποτέλεσμα, οι εξαιρετικά επεκτατικές νομισματικές πολιτικές που πρωτοπορούν στις προηγμένες οικονομίες είναι πια διαθέσιμες σχεδόν σε όλους.

Οι κεντρικές τράπεζες στις αναδυόμενες αγορές έχουν ζήσει μια ήσυχη επανάσταση κατά τη διάρκεια της πανδημίας COVID-19. Σε αντίθεση με τις προηγούμενες κρίσεις, μπόρεσαν να μιμηθούν αυτό που εφαρμόζουν οι κεντρικές τράπεζες στις προηγμένες οικονομίες: αντικυκλικές πολιτικές με ποσοτική χαλάρωση (QE), αγορές περιουσιακών στοιχείων σε τοπικό νόμισμα, περικοπές επιτοκίων και νομισματοποίηση κρατικών ελλειμμάτων.

Στο παρελθόν, τέτοιες πολιτικές θα είχαν τροφοδοτήσει τον πληθωρισμό και την πίεση συναλλαγματικών ισοτιμιών. Οχι αυτή τη φορά. Με εξαίρεση μερικές κεντρικές τράπεζες που είχαν ήδη προβλήματα πριν από την πανδημία, οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών μπόρεσαν να χρησιμοποιήσουν το QE για να δημιουργήσουν περισσότερο περιθώριο ελιγμών για την αντιμετώπιση της κρίσης. Οι νομισματικές πολιτικές στις προηγμένες οικονομίες επέτρεψαν αυτήν την αλλαγή.

Οι κεντρικές τράπεζες των αναδυόμενων αγορών, λοιπόν, πιθανότατα θα συνεχίσουν να απολαμβάνουν οφέλη νομισματικής πολιτικής για το άμεσο μέλλον. Υπάρχουν όμως όρια στα οφέλη αυτής της ελευθερίας πολιτικής. Πολλές κεντρικές τράπεζες αναδυόμενων αγορών ενδέχεται να βιώσουν σύντομα ανεπιθύμητες συνέπειες όσον αφορά τη χρηματοπιστωτική σταθερότητα και τη διακυβέρνηση.

Σε τελική ανάλυση, το QE και η παρατεταμένη ύφεση θα χτυπήσουν αναπόφευκτα τους ισολογισμούς εταιρειών, νοικοκυριών και τελικά τραπεζών. Οταν συμβεί αυτό, οι πτωχεύσεις και τα μη εξυπηρετούμενα δάνεια θα αυξηθούν, και οι κυβερνήσεις στις αναδυόμενες αγορές θα διαπιστώσουν ότι εξακολουθούν να έχουν πολύ λιγότερο δημοσιονομικό χώρο από ό,τι οι αντίστοιχες των προηγμένων οικονομιών.

Θέματα διακυβέρνησης είναι επίσης πιθανό να εμφανιστούν. Αγορές περιουσιακών στοιχείων από κεντρικές τράπεζες που δεν αφορούν μόνο κρατικά ομόλογα θα εγείρουν ανησυχίες σχετικά με τη διαφάνεια και τη λογοδοσία. Στην πραγματικότητα, αυτό μπορεί επίσης να γίνει ζήτημα και στις προηγμένες οικονομίες. Με τον ένα ή τον άλλο τρόπο, οι ευπάθειες των αναδυόμενων αγορών είναι πιθανό να εμφανιστούν σύντομα σε διάφορους τομείς εγχώριας χρηματοοικονομικής σταθερότητας και διακυβέρνησης. Οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής σε αυτές τις χώρες θα πρέπει να συνεχίσουν να είναι σε επιφυλακή.

Η Πιρόσκα Νάγκι Μοχάκσι είναι διευθύντρια στο Institute of Global Affairs, του London School of Economics