Τρένο {CR}

Ο Αφροαμερικανός Κάσιους Κλέι (που αργότερα ασπάστηκε το Ισλάμ και έγινε Μοχάμεντ Αλι) μεγάλωνε στα τέλη της δεκαετίας του 1940 σε μια πόλη του αμερικανικού Νότου, το Λούιβιλ, στο Κεντάκι. Από μικρός βίωσε τον ρατσισμό λόγω του χρώματός του γι’ αυτό και ήταν ένα θυμωμένο παιδί, έτοιμο να πλακωθεί στους δρόμους, ειδικά όταν δεν έβρισκε το δίκιο του. Πολύ νωρίς όμως κατάλαβε ότι, με αυτόν τον τρόπο, θα εξελισσόταν απλώς σε έναν γραφικό καυγατζή. Για να ακουστεί η φωνή του έπρεπε να γίνει «κάποιος». Κάπως έτσι άρχισε να προπονείται συστηματικά στην πυγμαχία.

Και έγινε. Το 1960 κέρδισε το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες στην κλάση βαρέων βαρών. Από τη χαρά του, το είχε συνέχεια κρεμασμένο στο στήθος του. Λίγες μέρες μετά την επιστροφή του στην πατρίδα, πήγε σε ένα εστιατόριο. Του απαγόρευσαν όμως την είσοδο επειδή ήταν μαύρος. Θύμωσε όπως τότε που ήταν μικρός και άσημος και ο αστικός μύθος λέει ότι πέταξε το μετάλλιο στον ποταμό Οχάιο. Ηταν άλλωστε μια εποχή που, στις ΗΠΑ, απαγορευόταν στους μαύρους να επιβιβάζονται στα ίδια λεωφορεία με τους λευκούς.

Εξήντα χρόνια μετά, στην Ελλάδα, βεβαίως και επιτρέπεται η επιβίβαση των μαύρων στα ίδια μέσα μεταφοράς με τους λευκούς; …Επιτρέπεται; Θυμάμαι ένα αυτοκόλλητο στο μπαρ κάποιου από τα πολλά ανοιχτά θέατρα της Αττικής. «Πολυπολιτισμικότητα δεν είναι μόνο τα φεστιβάλ έθνικ μουσικής. Είναι και η θέση δίπλα σου, στο λεωφορείο». Ή στο τρένο.

Στο τρένο της γραμμής Αθήνα – Θεσσαλονίκη ανέβηκε την περασμένη Τρίτη και ο Φόκα Ροβένα από το Καμερούν. Ηθελε να πάει στην Καρδίτσα, τα χρήματά του όμως έφταναν για εισιτήριο μέχρι τη Λιβαδειά. Εγινε έλεγχος, διαπιστώθηκε ότι μετά τη Λιβαδειά θεωρούνταν «λαθρεπιβάτης» και οι ελεγκτές ζήτησαν να δουν τα υπόλοιπα χαρτιά του. Ετσι διαπιστώθηκε ότι πριν από τρεις μήνες είχε νοσηλευθεί σε νοσοκομείο με συμπτώματα κορωνοϊού και είχε αποθεραπευθεί πλήρως. Οπως διαβάσαμε στο χθεσινό ρεπορτάζ του Αγγελου Σκορδά, οι επιβάτες αντέδρασαν, τον υποχρέωσαν να καθίσει στο πάτωμα και στο Λιανοκλάδι τον πέταξαν έξω από το τρένο.

Εδώ όμως προκύπτουν κάμποσα ερωτήματα. Εχουν δικαίωμα οι υπάλληλοι του τρένου, σε έναν έλεγχο ρουτίνας, να τσεκάρουν έγγραφα που αφορούν την υγεία του ελεγχόμενου; Και αν ναι, έχουν δικαίωμα να τα δημοσιοποιήσουν στους υπόλοιπους επιβάτες; Και οι υπόλοιποι επιβάτες θα αντιδρούσαν το ίδιο αν στη θέση του Φόκα ήταν ο Σάκης Τανιμανίδης και η Χριστίνα Μπόμπα που έχουν δημοσιοποιήσει (και πολύ καλά έχουν κάνει) ότι νόσησαν; Αν ήταν ο Αντετοκούνμπο; Ο ρατσισμός έχει να κάνει με το χρώμα του άλλου ή με τη φτώχεια του; Ο φτωχός μπορεί να είναι ρατσιστής με τον ακόμη φτωχότερο; Εχει, τελικά, σημασία η ανάλυση του ρατσισμού ή φτάνει, απλώς, το πώς εκδηλώνεται;

Και ο Φόκα δεν έχει, τουλάχιστον, ένα μετάλλιο να πετάξει.