Συναγερμός για τους νέους

Είναι η ανθρωπότητα καταδικασμένη να ξαναζήσει, έναν αιώνα μετά, τον εφιάλτη της ισπανικής γρίπης του 1918; Το δεύτερο κύμα της πανδημίας Covid-19 μας φέρνει αντιμέτωπους με φαντάσματα από το παρελθόν. Η σαφής μετατόπιση των περιστατικών κορωνοϊού σε νεότερες ηλικίες, που παρατηρείται στη χώρα μας, έχει σημάνει συναγερμό. Η μέση ηλικία των κρουσμάτων διαμορφώνεται πλέον στα 45 έτη ενώ το 33,8% όσων έχουν καταγραφεί συνολικά είναι μεταξύ 18 και 39 ετών. Το γεγονός προβληματίζει τους επιστήμονες, οι οποίοι τονίζουν πως οι νέοι δεν είναι άτρωτοι και πως αν τα κρούσματα συνεχίσουν να πολλαπλασιάζονται με τους ραγδαίους ρυθμούς των τελευταίων ημερών, τότε μεγάλος αριθμός νέων ενηλίκων θα χρειαστούν νοσηλεία ακόμη και σε ΜΕΘ, κάτι που δεν είχαμε δει στην πρώτη φάση της πανδημίας.

Η ΠΑΝΔΗΜΙΑ ΤΟΥ 1918. Η ισπανική γρίπη μας διδάσκει πολλά. Η πανδημία, που κόστισε τη ζωή 50 εκατομμυρίων ανθρώπων σε ολόκληρο τον κόσμο, ξέσπασε τον Μάρτιο του 1918 και στην πρώτη φάση της επηρέασε κυρίως ηλικιωμένους ανθρώπους και ασθενείς του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου. Μέχρι τον Αύγουστο του ίδιου έτους, οι Αρχές πίστευαν ότι η πανδημία είχε φτάσει στο τέλος της μέχρι που στις αρχές του 1919 ένα νέο κύμα επανήλθε πιο θανατηφόρο από το πρώτο πλήττοντας αυτήν τη φορά νέους και υγιείς ανθρώπους.
«Αυτό που είδαμε το 1918 ήταν τον ιό να μεταλλάσσεται και ένα δεύτερο κύμα διαφορετικό από το πρώτο να επηρεάζει μια άλλη ομάδα ανθρώπων, κυρίως τους νεότερους», εξήγησε πριν από λίγες ημέρες μιλώντας στο BBC ο Ρότζερ Κίρμπι, πρόεδρος της Βασιλικής Εταιρείας Ιατρικής του Ηνωμένου Βασιλείου. Το είπε προχθές με την ενάργεια που τον διακρίνει και ο λοιμωξιολόγος Σωτήρης Τσιόδρας κρούοντας τον κώδωνα του κινδύνου: «Αν προσβληθούν πάρα πολλοί νέοι θα αυξηθούν οι νοσηλείες. Δεν πρέπει να την πατήσουμε», θεωρώντας ότι οι νέοι δεν κινδυνεύουν, άρα δεν πειράζει να μολυνθούν όλοι. Είναι ένας ιός στον οποίο δεν έχουμε ανοσία. Κάτι αντίστοιχο έγινε στην πανδημία του 1918 όπου στην αρχική φάση η γρίπη προσέβαλε και μικρούς και μεγάλους. Στο δεύτερο κύμα της επιδημίας, που βέβαια οι άνθρωποι είχαν πολύ λιγότερα υποστηρικτικά μέτρα και δεν υπήρχε και εμβόλιο, είχαμε μια μεγάλη αύξηση του αριθμού των νοσηλειών και θανάτων σε νέους ανθρώπους γιατί δεν πρόσεξαν και κολλούσαν πάρα πολύ περισσότερο», είπε.

ΟΙ ΑΙΤΙΕΣ. Οι ειδικοί αποδίδουν την πτώση της μέσης ηλικίας των κρουσμάτων στο γεγονός ότι πλέον καταγράφονται και ταξιδιώτες, οι οποίοι είναι κυρίως νέοι, στο ότι οι μεγαλύτεροι δείχνουν να συμμορφώνονται με τις συστάσεις της επιστημονικής κοινότητας αλλά και στον μεγαλύτερο αριθμό τεστ που διενεργούνται σε σχέση με τους προηγούμενους μήνες. Μάλιστα, πληροφορίες κάνουν λόγο για «κρασάρισμα» των διαγνωστικών κέντρων τα οποία δεν προλαβαίνουν να ανταπεξέλθουν στον μεγάλο αριθμό τεστ για τη λοίμωξη Covid-19. Σε ορισμένες περιπτώσεις τα αποτελέσματα καθυστερούν σημαντικά, γεγονός που πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο διασποράς της νόσου.
Ενας σημαντικός παράγοντας που έχει, επίσης, συμβάλει στη μείωση της μέσης ηλικίας των κρουσμάτων είναι η διαφαινόμενη αδιαφορία των νέων για την τήρηση των μέτρων διασποράς του ιού, δηλαδή του τρίπτυχου αποστάσεις, πλύσιμο χεριών και χρήση μάσκας. Ενδεικτικά είναι τα ευρήματα σχετικής έρευνας της εταιρείας Qed που δημοσιεύτηκε πριν από λίγες ημέρες. Σύμφωνα με αυτά, το 74% όσων δήλωσαν πως έχουν χαλαρώσει την τήρηση των μέτρων ήταν μεταξύ 15-23 ετών, ποσοστό που στις ηλικίες 24 έως 39 χρόνων έφτασε το 64%, στις ηλικίες 40 έως 54 ετών το 54% και στις ηλικίες 55 έως 75 χρόνων άγγιξε το 33%.
Παρ’ όλα αυτά, «οι επιδημίες αυτές αφορούν και νέους ανθρώπους οι οποίοι παρά το νεαρό της ηλικίας τους μπορούν να νοσηλευτούν και να νοσήσουν σοβαρά», τόνισε προχθές ο κ. Τσιόδρας. «Είχα πριν από λίγο επικοινωνία με ένα γιατρό που δουλεύει σε μεγάλο νοσοκομείο της πατρίδας μας και νοσήλευε σήμερα το πρωί τρεις ανθρώπους νεαρής ηλικίας, 20, 30 και 50 ετών. Μάλιστα ο ένας από αυτούς ήταν στα πρόθυρα της διασωλήνωσης. Πρέπει να κατανοήσουν και οι νέοι άνθρωποι, παρά το γεγονός ότι σπανίως προσβάλλονται σοβαρά, ότι ακόμα δεν γνωρίζουμε ούτε κατανοούμε πλήρως το φάσμα των μακροχρόνιων εκδηλώσεων του ιού».

ΔΙΕΘΝΗΣ ΑΝΗΣΥΧΙΑ. Σημαντική αύξηση των κρουσμάτων σε νεαρές ηλικίες καταγράφεται διεθνώς, γεγονός που έχει κινητοποιήσει τον Παγκόσμιο Οργανισμό Υγείας. Στη Γαλλία και τη Γερμανία αναφέρονται όλο και περισσότερα θετικά τεστ στις ηλικίες 20-39 ετών, κάτι που αποδίδεται στη μη τήρηση των μέτρων, ενώ οι γιατροί του ΠΟΥ σε σχετικό μήνυμά τους επισημαίνουν πως «το να κατηγορούμε απλώς τους νέους δεν οδηγεί πουθενά, το ζήτημα είναι να τους πείσουμε». Και απευθυνόμενος σε εκείνους ο εκτελεστικός διευθυντής του ΠΟΥ Μάικ Ράιν λέει: «Ρωτήστε τον εαυτό σας: Χρειάζομαι στ’ αλήθεια να πάω σε αυτό το πάρτι; Μην παίρνετε ένα ρίσκο που δεν μπορείτε να αξιολογήσετε…».

Τι είναι και γιατί αποτελούν ελπίδα τα μονοκλωνικά αντισώματα

Ο καθηγητής Σωτήρης Τσιόδρας τα αποκάλεσε ως το δυνητικά «νέο μεγάλο όπλο στη θεραπεία της νόσου Covid-19». Και η διεθνής επιστημονική κοινότητα δείχνει να βασίζει πολλές από τις ελπίδες της σε δύο μεγάλες κλινικές μελέτες που φιλοδοξούν να αποδείξουν την αποτελεσματικότητά τους κατά του νέου κορωνοϊού. Τι είναι, όμως, αυτά τα περίφημα μονοκλωνικά αντισώματα; Οι ειδικοί εξηγούν ότι είναι μόρια τα οποία παράγονται στο ανοσοποιητικό σύστημα του ανθρώπου με σκοπό να «επιτεθούν» σε οποιαδήποτε ανιχνεύσιμη απειλή: σε καρκινικά κύτταρα, σε βακτήρια και ιούς. Αξιοποιώντας αυτά τα χαρακτηριστικά, οι επιστήμονες, μέσα από ειδικές τεχνικές κλωνοποιούν στο εργαστήριο τα συγκεκριμένα αντισώματα και τα εισάγουν στον οργανισμό χρησιμοποιώντας τα για θεραπευτικούς σκοπούς.
Τα τελευταία τριάντα χρόνια τα μονοκλωνικά αντισώματα αποτελούν εργαλεία για τη θεραπεία του καρκίνου και φλεγμονωδών νόσων, ενώ από τον Μάρτιο του 2020 ξεκίνησαν έρευνες για να διαπιστωθεί κατά πόσο θα μπορούσαν να συμπεριληφθούν στο οπλοστάσιο της ανθρωπότητας κατά του SARS-CoV-2.

ΟΙ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΔΟΚΙΜΕΣ. Από προχθές, δύο ερευνητικές προσπάθειες, των Ινστιτούτων Υγείας των ΗΠΑ και της φαρμακοβιομηχανίας Elli Lilly, εισήλθαν σε νέο στάδιο, αυτό των κλινικών δοκιμών. Οπως ανακοινώθηκε, η πρώτη δοκιμή θα μελετήσει την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα του μονοκλωνικού αντισώματος LY-CoV555 σε 200 εξωτερικούς ασθενείς που εμφανίζουν ήπια έως μέτρια συμπτώματα της λοίμωξης Covid-19, ενώ η δεύτερη θα χρησιμοποιήσει ως δείγμα 300 νοσηλευόμενους ασθενείς.
Σύμφωνα με τους ειδικούς, εφόσον αποδειχθούν αποτελεσματικά και ασφαλή τα μονοκλωνικά αντισώματα θα μπορούσαν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά ενός μελλοντικού εμβολίου, ενώ αξίζει να αναφερθεί ότι έρευνες σε σχέση με τα μονοκλωνικά αντισώματα και τoν Covid-19 διεξάγουν πολλές επιστημονικές ομάδες.
Στα τέλη του περασμένου μήνα, ελβετοί και αμερικανοί ερευνητές είχαν δημοσιεύσει στην επιθεώρηση Nature την ανακάλυψη ενός πολλά υποσχόμενου «μονοκλωνικού ανθρώπινου αντισώματος», το οποίο ονομάστηκε S309 και σύμφωνα με τους ερευνητές «υπόσχεται να γίνει αποτελεσματικό αντίδοτο στην πανδημία Covid-19». Οι επιστήμονες είχαν ανακοινώσει ότι το συγκεκριμένο αντίσωμα διαθέτει δράση εξουδετέρωσης ευρείας κλίμακας κατά των sarbecovirus, μίας κατηγορίας κορωνοϊών στην οποία ανήκει και ο SARS-CoV-2. Πλέον αναμένεται να διαπιστωθούν τόσο η αποτελεσματικότητά τους όσο και το πιθανό κόστος τους, καθώς άλλα μονοκλωνικά αντισώματα που χρησιμοποιούνται ήδη με επιτυχία από την ιατρική κοινότητα κοστίζουν ακόμη και τα 500 ευρώ ανά φιαλίδιο.