Δεν ονειρεύομαι ρόλους, ονειρεύομαι συνεργασίες

Θυμάμαι πώς γνώρισα προσωπικά τη Βίκυ Σταυροπούλου. Και αν το αναφέρω είναι διότι περιγράφει πολύ καίρια τον χαρακτήρα και την προσωπικότητα αυτής της γυναίκας που διατηρεί ατόφια τα χαρακτηριστικά του κοριτσιού. Ηταν ένα ανοιξιάτικο βράδυ, λίγο μετά τα μεσάνυχτα, πριν από πέντε χρόνια. Στην οδό Αμερικής, έξω από το θέατρο Αλίκη όπου έπαιζε σε κάποια παράσταση, δεν θυμάμαι σε ποια. Στην προθήκη μεγάλες φωτογραφίες της και στο κατώφλι της εισόδου η ίδια καθισμένη χάμω, να κρατάει με τα δυο της χέρια το σκυμμένο κεφάλι της, σε μια στάση απόλυτης απελπισίας. Εβγαινα από τη στοά Σπύρου-Μίλιου και, όταν την είδα, η οικειότητα που αναβλύζει ακόμη και από τις ερμηνείες της στην τηλεόραση και τον κινηματογράφο, με έκανε να την ρωτήσω αν είναι καλά, αν χρειάζεται κάτι. Σήκωσε το κεφάλι, τα μάτια της ήταν δακρυσμένα. Κι εκεί, χωρίς καν να συστηθούμε, μου είπε ότι από μέρα σε μέρα περίμενε τον θάνατο του πατέρα της, μου μίλησε για την ασθένειά του, για τη σχέση της μαζί του. Δεν γίναμε ποτέ αυτό που λέμε φίλες αλλά αναπτύχθηκε μεταξύ μας μια σχέση πέρα από την τυπικά επαγγελματική.

Χάρη αυτής της σχέσης, μπορέσαμε, τελικά, να μιλήσουμε πολύ αργά, γύρω στη μία, ένα από τα τελευταία βράδια. Το 24ωρό της ήταν υπερφορτωμένο με πρόβες, δοκιμές ρούχων και πλείστες άλλες υποχρεώσεις για τη «Λυσιστράτη» που είχε μπει ήδη στην τελική ευθεία πριν από την πρεμιέρα, χθες στην Επίδαυρο και την περιοδεία που θα ακολουθήσει. Στην πρώτη της εμφάνιση στο αρχαίο θέατρο, η Βίκυ Σταυροπούλου πρωταγωνιστεί στην εμβληματική κωμωδία του Αριστοφάνη, το πιο γνωστό, ίσως, έργο της αρχαίας ελληνική δραματουργίας, σε σκηνοθεσία Οδυσσέα Παπασπηλιόπουλου ενώ στον θίασο συμμετέχουν η Στεφανία Γουλιώτη, ο Νίκος Ψαρράς, η Βίκυ Βολιώτη κ.ά. «Είχα όντως να αντιμετωπίσω έναν τεράστιο όγκο δουλειάς τον τελευταίο καιρό. Αλλά, επειδή θεωρώ ότι βρίσκομαι σε μια πολύ δημιουργική φάση, αυτός ο όγκος γίνεται αμέσως πιο ανάλαφρος».

Πρώτη φορά στην Επίδαυρο λοιπόν για τη Βίκυ Σταυρόπουλου και μάλιστα μέσα σε αυτό το δυστοπικό καλοκαίρι. (Η «Λυσιστράτη» είναι η δεύτερη, μετά τους «Πέρσες», παράσταση του Εθνικού Θεάτρου που θα παρουσιαστεί στο κουτσουρεμένο πρόγραμμα της Επιδαύρου το οποίο κλείνει με τους «Ορνιθες» του ΚΘΒΕ.) «Ξέρεις είναι συγκινητικό όλο αυτό. Οχι μόνο για την τιμή που μου έκανε το Εθνικό να με επιλέξει αλλά γιατί σε ένα τόσο δύσκολο καλοκαίρι, καταφέραμε, στον τόπο όπου γεννήθηκε το θέατρο, να ανοίξει η Επίδαυρος, έστω και με λιγότερες παραστάσεις. Δεν σου κρύβω ότι νοιώθω μια αμηχανία σε σχέση με ό,τι συμβαίνει, στενοχωριέμαι που ακυρώθηκαν δουλειές για τις οποίες είχαν δουλέψει οι συντελεστές τους, με ζορίζει αυτή η ανασφάλεια που υπάρχει – και όχι, βέβαια, μόνο στον κλάδο μας – αλλά, από την άλλη, πρέπει να προσπαθούμε και να το παλεύουμε».

«Χορτασμένη». Η Επίδαυρος είναι, σίγουρα, το όνειρο κάθε ηθοποιού, ο πήχης της θεατρικής του καταξίωσης. Ωστόσο δεν θα έλεγα (γιατί δεν το έχει αφήσει η ίδια να υπονοηθεί) ότι ήταν ο μεγάλο καημός της. Ισως διότι δίνει την εντύπωση ανθρώπου χορτασμένου και ευγνώμονα για ό,τι του έχει συμβεί. «Ισχύει. Ως το προς το “χορτασμένη” μάλιστα και μεταφορικά και, δυστυχώς, κυριολεκτικά» μου λέει γελώντας. «Ναι, δεν ήταν κάτι που έλεγα “αχ, πότε θα μου συμβεί”. Γενικά, ό,τι μου έχει συμβεί δεν το είχα ονειρευτεί ούτε στα πιο τρελά μου όνειρα. Θεωρώ ότι είμαι ένας πολύ τυχερός άνθρωπος, διότι ήρθαν πράγματα στη ζωή μου χωρίς να τα ζητήσω. Τα υπηρέτησα με αφοσίωση, σκληρή δουλειά και στοχοπροσήλωση, αλλά ποτέ δεν τα κυνήγησα. Με ρωτούν συχνά ποιον ρόλο θα ήθελα να παίξω, αλλά εγώ δεν ονειρεύομαι ρόλους, ονειρεύομαι συνεργασίες, συναντήσεις με ανθρώπους που έχουν αγάπη για τη δουλειά και μπορούμε να μοιραστούμε αυτό το σκηνικό ταξίδι».

Οι «συναντήσεις» της εντός και εκτός δουλειάς, οι άνθρωποι που παρίστανται στην καθημερινότητά της, είναι ένα πολύ σημαντικό κεφάλαιο για τη Βίκυ Σταυροπούλου. «Πιστεύω ότι σε αυτή τη ζωή ερχόμαστε για να βρούμε τους “συγγενείς” μας – και δεν εννοώ τους βιολογικούς. Εγώ έκανα “οικογένεια” με τον καλύτερό μου φίλο (τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη), μεγάλωσα το παιδί μου μαζί του. Εχω το παιδικό μου παρεάκι, τρία κορίτσια και τρία αγόρια, που είμαστε μαζί από την Πρώτη Δημοτικού. Νιώθω ευλογημένη που έχω τέτοιους φίλους».

Η μοιραία συνάντηση. Η, εντελώς τυχαία, συνάντησή της με τον Χρήστο Χατζηπαναγιώτη ήταν αφορμή να γίνει η στροφή των 180 μοιρών στη ζωή της. Ενα Πάσχα, πριν από κάμποσα χρόνια, ο γνωστός ηθοποιός είχε ξεμείνει στην Αθήνα. Το Μεγάλο Σάββατο, μετά την Ανάσταση, ένας φίλος του ανέλαβε να τον ξεναγήσει στο Περιστέρι, ένα μέρος όπου, τότε, ξαναμοιραζόταν η τράπουλα της νυχτερινής διασκέδασης. Στο μεγαλύτερο κλαμπ της περιοχής γνώρισε τη Βίκυ που ήταν η σύζυγος του ιδιοκτήτη. Εκρηκτική, αυθόρμητη, επικοινωνιακή, η απόλυτη πρωταγωνίστρια του χώρου. Και ο Χατζηπαναγιώτης είδε σε αυτήν, την εν δυνάμει θεατρίνα. Τα υπόλοιπα, γνωστά. «Οταν με πρωτογνώρισε, όπως λέει ο ίδιος, τρόμαξε. Του φάνηκα “πολλή”, όλα στον υπερθετικό. Εκείνος είναι το ακριβώς αντίθετο. Αλλά νομίζω ότι από τη δράση και την αντίδραση γεννιέται το καινούργιο».

Ας μιλήσουμε όμως για την παράσταση της «Λυσιστράτης». Μου λέει πως, όταν ο καλλιτεχνικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου Δημήτρης Λιγνάδης τής πρότεινε τον ρόλο, προσπαθούσε να φανεί ψύχραιμη ενώ ήθελε να ουρλιάξει από τη χαρά της. Και όταν ανέλαβε τη σκηνοθεσία ο Οδυσσέας Παπασπηλιόπουλος, δημιουργήθηκε η ιδανική συνθήκη για την παρθενική της εμφάνιση στην Επίδαυρο. «Θεωρώ ότι ο Οδυσσέας είναι ο επόμενος μεγάλος σκηνοθέτης μας. Και είναι εκπληκτικό πώς μέσα σε τόσο σύντομο χρονικό διάστημα κατάφερε να δημιουργήσει μια ομάδα από ετερόκλητους ηθοποιούς, αν λάβει κάποιος υπόψη του τις διαφορετικές καταβολές μας. Αυτό αποτελεί, για μένα, ένα δίχτυ ασφαλείας».

Συμφιλίωση. Μιλάμε για τις βωμολοχίες που υπάρχουν, ούτως ή άλλως, στο έργο αλλά και για την επικαιροποίηση που παγιδεύει συχνά τους σκηνοθέτες αφού επικρατεί η άποψη ότι το αστείο, για να λειτουργήσει, πρέπει να έχει αναφορές στο σήμερα. «Ο τρόπος με τον οποίο προσεγγίζει ο Οδυσσέας τη “Λυσιστράτη” μας την κάνει να διαφέρει από όσες “Λυσιστράτες” έχω δει. Στην καταπληκτική μετάφραση του Σωτήρη Κακίση δεν κυριαρχεί η αριστοφανική βωμολοχία ούτε το στοιχείο της επικαιρότητας…», «…που κάνει, σε πολλές περιπτώσεις, τις παραστάσεις κωμωδιών του Αριστοφάνη να παραπέμπουν σε επιθεώρηση» συμπληρώνω εγώ. «Η δική μας “Λυσιστράτη” εστιάζει στο δραματουργικό “κουκούτσι” του έργου που είναι η συμφιλίωση. Η Λυσιστράτη “λύνει στρατούς”, θέλει να φτιάξει τη δική της ουτοπία. Επειδή έχουμε περάσει πολύ δύσκολα τον τελευταίο καιρό, επειδή έχουμε διχαστεί – διότι όσο περισσότερα προβλήματα υπάρχουν ταράσσονται οι ψυχές μας, άρα ταράσσουμε και τους γύρω μας – και επειδή θεωρώ αυτόν τον διχασμό μάστιγα της εποχής μας, πιστεύω ότι η “Λυσιστράτη” μας είναι πιο επίκαιρη από ποτέ. Οφείλουμε να συμφιλιωθούμε πρώτα με τον εαυτό μας, με τα απωθημένα μας, με ό,τι κουβαλάει ο καθένας, ώστε να μπορέσουμε να συμφιλιωθούμε και με τους άλλους. Γιατί μόνο έτσι μπορεί να έχει αξία η ζωή – και αξία θέασης η παράστασή μας».

Λένε ότι για να αποδοθεί στο μέγιστο η κωμική διάσταση ενός ρόλου πρέπει να υπάρχει και η τραγική του αναφορά. Συμφωνεί; «Η άλλη όψη του δράματος είναι η κωμωδία. Στην περίπτωση της “Λυσιστράτης”, δεν μπορεί να λειτουργήσει το αστείο αν αναιρέσεις την αφετηρία του. Αυτή η γυναίκα, μέσα στον Πελοποννησιακό Πόλεμο, με τις καταστροφές, τις τρομερές ανθρώπινες απώλειες και από τις δύο πλευρές, τις αποτυχημένες προσπάθειες ειρήνης, αυτή η γυναίκα που βιώνει την απελπισία, τη μοναξιά επειδή λείπουν οι άνδρες, τις αρρώστιες, τη φτώχεια, τις κακουχίες βρίσκει έναν ανορθόδοξο σχέδιο για να πάψουν οι εχθροπραξίες. Η διαδρομή της έχει πολύ πόνο μέχρι να φτάσει στο “Ελάτε κορίτσια να αλλάξουμε τον κόσμο”».

Η δύναμη μέσα μας. Η «Λυσιστράτη» όμως είναι και μια έμμεση πλην σαφής καταγγελία της πατριαρχίας. Κάτι που την κάνει διαχρονική, αλλά πάντα επίκαιρη. «Γι’ αυτό και θα ήθελα οι γυναίκες που θα δουν την παράσταση και που για οποιονδήποτε λόγο αισθάνονται καταπιεσμένες, να πιστέψουν στη δύναμή μας, να εμπιστευθούν τη γυναικεία ψυχοσύνθεση. Η κάθε γυναίκα, ο κάθε άνθρωπος γενικότερα, έχει τεράστια δύναμη μέσα του. Αρκεί να πάρει την απόφαση και να την αντλήσει. Πρέπει να αντιστεκόμαστε στην αδράνεια. Κατά τον Αϊνστάιν, η σχιζοφρένεια είναι να επαναλαμβάνεις τα ίδια πράγματα περιμένοντας διαφορετικά αποτελέσματα. Εξαρτάται λοιπόν από εμάς το πώς ορίζουμε τη ζωή μας. Πρέπει να τολμάμε, να διεκδικούμε». Και το λέει αυτό μια γυναίκα που τόλμησε να αλλάξει τη ζωή της. «Γι’ αυτό ακριβώς το λέω με τόση πίστη. Δεν το ξέρω θεωρητικά, το έχω βιώσει. Εχω κάνει τις επαναστάσεις μου και, ενώ πέρασα πολύ δύσκολα μέχρι να πάρω την απόφαση και να κάνω την αλλαγή, όταν η αλλαγή συνέβη ήταν λυτρωτική. Και για μένα και για τους γύρω μου. Ξέρεις κάτι; Οποιος τολμάει, χάνει για λίγο το πάτημά του. Οποιος δεν τολμάει, χάνει τον εαυτό του».

Ενας καλός άνθρωπος. Οποιος γνωρίζει τη Βίκυ Σταυροπούλου, δεν χρειάζεται πολλή ώρα για να καταλάβει ότι είναι αυτό που εκπέμπει στους θεατρικούς της ρόλους και στις τηλεοπτικές της εμφανίσεις. Ενας καλός άνθρωπος. Τι σημαίνει για εκείνη αυτό το, έως και απλοϊκό, «καλός άνθρωπος»; «Ενας άνθρωπος ο οποίος εκτιμά το θαύμα που λέγεται ζωή, είναι ευγνώμων για αυτό και προσπαθεί να πορευτεί με δικαιοσύνη, εντιμότητα, αγάπη. Αν αφεθούμε να μας ρουφήξουν οι μαυρίλες, χάνουμε το νόημα της ζωής που είναι να μπορούμε την απολαύσουμε. Και ο τρόπος να την απολαύσουμε είναι να την εκτιμάμε». Η ίδια δεν νευριάζει; Δεν τσακώνεται; Για παράδειγμα, με αυτούς τους παιδικούς της φίλους δεν έχει μαλώσει ποτέ; «Στ’ αλήθεια, όχι. Δεν είμαι άνθρωπος του καβγά. Μεγάλωσα σε μια οικογένεια με πολύ κόσμο, σε μια γειτονιά με πολύ κόσμο όπου ο καθένας είχε τα δικά του θέματα και έτσι εκπαιδεύτηκα από πολύ μικρή να λειτουργώ σαν κυματοθραύστης. Κατάλαβα πολύ γρήγορα ότι τα θέματά μας δεν λύνονται κουνώντας το δάχτυλο στον απέναντι και κάνοντας τσαμπουκάδες. Αυτό είναι το εύκολο και το δειλό. Το δύσκολο και το θαρραλέο είναι να προσπαθήσεις να τα λύσεις με έναν πιο μεγαλόψυχο τρόπο. Γιατί μόνο τότε λύνονται ουσιαστικά. Είναι δυνατός αυτός που ελέγχει τους άλλους αλλά δυνατότερος αυτός που ελέγχει τον εαυτό του».

Το σποτ. Είχα αφήσει για το τέλος την αναφορά στο σποτ της Πολιτικής Προστασίας όπου συνιστούσε τη σχολαστική χρήση της μάσκας. Αλλά με προλαβαίνει η ίδια. «Το ξέρεις ότι κάποιοι λίγοι με έκραξαν ως φιλοκυβερνητική; Και λόγω του σποτ και επειδή είπα δημόσια μπράβο σε αυτήν ομάδα – τον Τσιόδρα, τον Χαρδαλιά, τον Κικίλια και, κυρίως, τον Μητσοτάκη – που αντιμετώπισε την κατάσταση με τέτοιον τρόπο ώστε να γίνουμε θετικό παράδειγμα. Και δεν καταλαβαίνω… Γιατί είναι μομφή να είσαι φιλοκυβερνητικός όταν η κυβέρνηση πράττει σωστά; Πώς είναι δυνατόν να με ρωτάνε “Γιατί έκανες αυτό το σποτ; Δεν καταλάβαμε”. Ε λοιπόν, να το πω για όσους δεν κατάλαβαν. Το έκανα γιατί όφειλα να το κάνω και θα το ξανακάνω τρέχοντας όποτε χρειαστεί, όποιος και αν είναι στην κυβέρνηση».