Στο Facebook δεν υπάρχει πανδημία

Σε πρόσφατη έρευνα γνώμης καταγράφηκε πως η πλειονότητα των Ελλήνων εμπιστεύεται για την ενημέρωσή της τα κοινωνικά δίκτυα, από τα οποία πρώτο, σε αριθμό ελλήνων χρηστών, είναι το Facebook.

Με τους λαϊκιστές όλου του πλανήτη να επιτίθενται στη δημοσιογραφία, θα μπορούσε να πει κανείς πως το να επιχειρούμε να εξηγήσουμε γιατί είναι επικίνδυνο αυτό είναι ένας χαμένος κόπος. Είναι ακριβώς σαν να προσπαθείς να τα βάλεις με τη συνωμοσιολογία, όταν αυτή έχει πάντοτε μια απίθανη απάντηση και έναν εχθρό να προβάλλει απέναντι σε κάθε, μα κάθε, λογικό επιχείρημα. Τα στοιχεία, όμως, που έχουμε πια για το πόσο εύκολα χειραγωγούνται τα κοινωνικά δίκτυα είναι συντριπτικά. Πλέον έχουμε κατανόηση για το πώς συλλέγουν τα προσωπικά μας δεδομένα για να πασάρουν σε κάθε ενδιαφερόμενο χρήστη όλο και πιο ακραίο περιεχόμενο, για το πώς διαδίδονται πολύ επικίνδυνες πρακτικές και θεωρίες για την υγεία, όπως η αμφισβήτηση της ιατρικής και των εμβολίων και για το πώς επηρεάζουν τα συναισθήματα των χρηστών.

Αυτό το οποίο έχουμε τους τελευταίους μήνες είναι και μια πανδημία που θα έπρεπε να μας κάνει σοφότερους. Οσο αυτή όμως τραβάει σε διάρκεια και ζούμε με την παρουσία της, όλο και περισσότερο απευαισθητοποιούμαστε μπροστά στον κίνδυνο. Ειδικά σε χώρες όπως η δική μας, που δεν είδαμε εκατοντάδες φέρετρα συμπολιτών μας να στοιβάζονται όπως οι Ιταλοί ή οι Βέλγοι, η χαλαρότητα πλέον έχει επικρατήσει και μέσα από τα έμπιστα, στον κόσμο, social media, αντί να βλέπουμε καμπάνιες για προστασία βλέπουμε όλο και περισσότερη συνωμοσιολογία ή αμφισβήτηση του κινδύνου, χαλαρή ή και βαρβάτη. Το δε Facebook έχει καταγραφεί πια ότι δεν έκανε καμιά προσπάθεια να βάλει φρένο σε επικίνδυνες απόψεις περί ανυπαρξίας του κορωνοϊού, «στημένων κινδύνων» κ.λπ., από πολλούς που πολλές φορές κερδοσκοπούν ή αναζητούν πολιτικό όφελος – χαρακτηριστικό παράδειγμα ο Τραμπ κι οι οπαδοί του.

Η πανδημία δεν μπορεί κι ούτε πρέπει να γίνει η αφορμή να γίνουμε, βεβαίως, τεχνοφοβικοί. Είναι, ίσως, όμως μια ευκαιρία, να σκεφτούν οι δυνάμεις της υπευθυνότητας πώς θα χρησιμοποιήσουν τα εργαλεία της αποτελεσματικότερα και πώς θα ανακτήσουμε τη μάχη της ενημέρωσης απέναντι στον κάθε επικίνδυνο που επικαλείται μια εντελώς διαστρεβλωμένη αντίληψη περί της ελευθερίας του λόγου.