Tα οικονομικά του μετα-covid συνδρόμου

Η πανδημία της Covid-19 εξακολουθεί να επεκτείνεται με αυξανόμενο ρυθμό, ώστε η αβεβαιότητα να αιωρείται στην παγκόσμια κοινότητα. Το φαινόμενο αυτό κυριαρχείται από την ατελή κλινική και επιδημιολογική εικόνα, πράγμα που περιορίζει τις δυνατότητες ακριβούς απεικόνισης και συνεπώς αποτελεσματικής διαχείρισης της πανδημίας και της νόσου. Ενώ το άμεσο ιατρικό κόστος έχει εκτιμηθεί ότι είναι ανεκτό, το κόστος στην οικονομία έχει δραματικές επιπτώσεις, δεδομένου ότι οι απώλειες στο ΑΕΠ υπολογίζονται κατά την ΕΕ σε 9,7%. Σύμφωνα με μια πρώτη οικονομική προσέγγιση, το άμεσο ιατρικό κόστος ασθενών με Covid-19 στη χώρα μας ανέρχεται σε 3,7 εκατομμύρια ευρώ ανά 1.000 επιβεβαιωμένα κρούσματα, πράγμα που σημαίνει ότι υπό τις παρούσες συνθήκες η δαπάνη είναι ελεγχόμενη. Συνεπώς το συνολικό κόστος για τη νοσοκομειακή δαπάνη προσεγγίζει τα 10 εκατομμύρια ευρώ, ενώ το κόστος νοσηλείας για περιστατικά που χρειάζονται νοσοκομειακή περίθαλψη εκτιμάται σε περίπου 8.800 ευρώ και το κόστος νοσηλείας σε Μονάδα Εντατικής Θεραπείας υπολογίζεται σε περίπου 24.100 ευρώ. Η ιατρική αβεβαιότητα, η υποτίμηση των μεσοπρόθεσμων επιπτώσεων της νόσου και η αγνόηση της αναγκαιότητας για την προστασία της ψυχικής υγείας και την κοινωνική υποστήριξη των ασθενών με μετα-Covid σύνδρομο πρόκειται να επιβαρύνουν τα συστήματα υγείας.

Μια σειρά μελετών σε διάφορες χώρες παρέχει ενδείξεις για τη σοβαρότητα των υγειονομικών και οικονομικών επιπτώσεων της νόσου εξαιτίας της ύστερης νοσηρότητας. Ειδικότερα, έχει εκτιμηθεί ότι περίπου 40% των ατόμων που νόσησαν με Covid-19 μπορεί να έχουν μια διαδρομή χωρίς συμπτώματα, ενώ 45% όσων έχουν νοσηλευθεί ενδεχομένως να χρειαστούν συνεχή ιατρική περίθαλψη, 4% αποκατάσταση και 1% μόνιμη φροντίδα.

Καθώς η πανδημία της Covid-19 συνεχίζει να επεκτείνεται, κυβερνήσεις, ασφαλιστικοί οργανισμοί και ερευνητές καταβάλλουν προσπάθειες για την αντιμετώπιση του οικονομικού βάρους της νόσου. Ηδη το ενδιαφέρον για το κόστος μετατοπίζεται από τις εργαστηριακές δοκιμασίες και τη θεραπευτική αντιμετώπιση στις πιθανές μακροπρόθεσμες επιπτώσεις της Covid-19 στην υγεία των ασθενών καθώς και στις επιπτώσεις τους στην οικονομική και κοινωνική ζωή.

Εχει επίσης επισημανθεί ότι μετά την οξεία φάση της νόσου πολλοί ασθενείς παραμένουν σε κίνδυνο για πνευμονικές και καρδιολογικές παθήσεις, ψυχικές διαταραχές και καταβολή των δυνάμεων. Οι επιπλοκές αυτές μπορεί να επιφέρουν επιπρόσθετες ιατρικές, ψυχολογικές και οικονομικές επιβαρύνσεις στους ασθενείς και στο σύστημα υγείας.

Κατά συνέπεια, η ύπαρξη ενός ολοκληρωμένου σχεδίου για την πρόληψη και τη διαχείριση των επιπλοκών του μετα-Covid συνδρόμου είναι επιβεβλημένη. Για την εξάλειψη των κλινικών, οικονομικών και κοινωνικών επιπτώσεων και την υποστήριξη των ασθενών που αντιμετωπίζουν την καθυστερημένη νοσηρότητα και την αναπηρία ως αποτέλεσμα της νόσου.

Αν οι εκτιμήσεις αυτές επιβεβαιωθούν σε γενική κλίμακα, το φορτίο νοσηρότητας και το οικονομικό κόστος πρόκειται να είναι εξαιρετικά υψηλά, ενώ η αναγκαιότητα για την ανάπτυξη ειδικών κλινικών τμημάτων και μηχανισμών κοινωνικής υποστήριξης είναι επίσης επιτακτική.

Η ανεπιθύμητη αυτή εξέλιξη, αν και δεν έχει ακόμη εκτιμηθεί επαρκώς, εντούτοις θα προσθέσει έναν μεγάλο αριθμό ασθενών στον πληθυσμό των χρονίως πασχόντων και θα επιβαρύνει σε μεγάλο βαθμό, με δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, τους προϋπολογισμούς υγείας, ενώ η επιβάρυνση θα είναι ανάλογη με την έκταση του φαινομένου.

Ο Γιάννης Κυριόπουλος είναι ομότιμος καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας (ΕΣΔΥ)