Κρατήστε τα σύνορα ανοιχτά

Ενας από τους καλύτερους τρόπους για να βοηθήσουν οι αναπτυγμένες οικονομίες τις φτωχότερες χώρες την περίοδο της πανδημικής κρίσης που διανύουμε είναι να αποθαρρύνουν τους φραγμούς στο εμπόριο και στις μεταναστευτικές ροές και να ενθαρρύνουν τη ροή κεφαλαίων στις χώρες που τα έχουν περισσότερο ανάγκη. Διότι η COVID-19 και οι οικονομικές επιπτώσεις της εντείνουν και το οικονομικό χάσμα μεταξύ πλουσίων και φτωχών κρατών και τις μεταναστευτικές ροές.

Βλέπουμε παρά ταύτα ότι ο αναπτυγμένος κόσμος ομφαλοσκοπεί. Στις ΗΠΑ η κυβέρνηση ανέστειλε έως τα τέλη του 2020 τη χορήγηση βίζας ακόμα και σε εργαζομένους με υψηλή κατάρτιση, ενώ απειλεί να απελάσει ξένους φοιτητές που παρακολουθούν μέσω Διαδικτύου τα μαθήματά τους. Βραχυπρόθεσμα ίσως χρειάζεται να πάρει κανείς δρακόντεια μέτρα για να περιορίσει την εισαγωγή του κορωνοϊού από το εξωτερικό. Αλλά μακροπρόθεσμα οι κυβερνήσεις έχουν συμφέρον να ευνοήσουν τις διασυνοριακές μετακινήσεις και ανθρώπων και εμπορευμάτων και κεφαλαίων.

Πρώτον, επειδή το εμπόριο δεν το ασκεί κάποιος προς όφελος του εταίρου του αλλά προς ίδιον όφελος. Δεν είναι ένα παιχνίδι μηδενικού αθροίσματος και το ίδιο ισχύει και για τη μετανάστευση. Στην Αφρική η μέση ηλικία των ανθρώπων είναι τα 18 χρόνια. Στην Ευρώπη είναι τα 42 και στη Βόρεια Αμερική τα 35. Ο ρυθμός αύξησης του πληθυσμού στην Αφρική είναι 2,5% ετησίως, στην Ευρώπη 0,06% και στην Αμερική 0,6%. Το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα είναι 1.900 δολάρια στην Αφρική, 29.000 δολάρια στην Ευρώπη και 49.000 στη Βόρεια Αμερική. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι δεν είναι βιώσιμοι αυτοί οι ρυθμοί εξέλιξης του παγκόσμιου πληθυσμού και του πλούτου.

Δεύτερον, εδώ και αιώνες ο Μοντεσκιέ και ο Ανταμ Σμιθ έδειξαν ότι εμπόριο και ειρήνη πάνε μαζί. Η διεύρυνση των ανισοτήτων κάποια στιγμή θα φέρει την έκρηξη. Τρίτον, το άνοιγμα των οικονομιών στο εμπόριο και στους ξένους μετανάστες φέρνει ευημερία. Το παράδειγμα της Γερμανίας που υποδέχεται μισό εκατομμύριο μετανάστες ετησίως και είναι η μεγαλύτερη εξαγωγική δύναμη στον κόσμο είναι η καλύτερη απόδειξη γι’ αυτό.

Η Πηνελόπη Κουγιανού-Γκόλντμπεργκ είναι καθηγήτρια Οικονομικών στο Πανεπιστήμιο Yale, πρώην επικεφαλής οικονομολόγος της Παγκόσμιας Τράπεζας.