Το βλέμμα του αιώνα

Ραντεβού στη Βενετία δίνουν η πλέον περιζήτητη φωτογράφος πορτρέτων στον κόσμο Ανι Λίμποβιτς, ο εκ των κορυφαίων του Νέου Γερμανικού Κινηματογράφου, σκηνοθέτης του βραβευμένου «Παρίσι -Τέξας» Βιμ Βέντερς, ο πολυμεταφρασμένος συγγραφέας του μπεστ σέλερ «Στρατιώτες της Σαλαμίνας» Χαβιέ Θέρκας, ο δισεκατομμυριούχος επιχειρηματίας με δραστηριότητα που εκτείνεται από τον κόσμο της μόδας (του ανήκουν όμιλοι όπως ο Gucci και ο Υves Saint Laurent) έως την αγορά της τέχνης (ελέγχει με πλειοψηφικό πακέτο τον οίκο δημοπρασιών Κρίστις) Φρανσουά Πινό και η επικεφαλής του τμήματος Χαρακτικών και Φωτογραφίας της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Γαλλίας Σιλβί Ομπενά. Το σημείο όπου έχει οριστεί η συνάντησή τους είναι το Παλάτσο Γκράσι, το χαρακτηριστικό βενετσιάνικο μέγαρο που βλέπει στο Μεγάλο Κανάλι και έχει μετατραπεί σε εκθεσιακό χώρο υπό την επίβλεψη του σπουδαίου αρχιτέκτονα Ταντάο Αντο. Και οικοδεσπότης τους αυτή τη φορά δεν είναι ο ιδιοκτήτης του Παλάτσο, Φρανσουά Πινό, αλλά ένας από τους «πατέρες» της φωτοδημοσιογραφίας, ο φωτογράφος που κατάφερε μέσα από τον ασπρόμαυρο φακό του να «συλλάβει τη στιγμή και την αιωνιότητά της» με την αγαπημένη του Λάικα, ο Ανρί Καρτιέ-Μπρεσόν.

Δικά του είναι τα 385 καρέ διαστάσεων 30×40 εκ. που παρουσιάζονται για πρώτη φορά στην Ευρώπη (με καθυστέρηση λόγω της πανδημίας, καθώς τα εγκαίνια είχαν αρχικά οριστεί για τις 22 Μαρτίου) και από τα οποία ο κάθε καλεσμένος – ο οποίος καλείται να δοκιμαστεί στον ρόλο του επιμελητή – επέλεξε 50 χωρίς να γνωρίζει τι έχουν διαλέξει οι υπόλοιποι και χωρίς κανέναν άλλον περιορισμό, καθώς στη διακριτική τους ευχέρεια βρίσκονται οι κορνίζες, το χρώμα στους τοίχους, ο τρόπος τοποθέτησης των φωτογραφιών.

Κι αυτό διότι στόχος του επικεφαλής επιμελητή του εγχειρήματος, ειδικού στη φωτογραφία Μάθιου Χάμερι είναι όχι να παρουσιαστεί στους επισκέπτες μία ακόμη φιλόδοξη και σύγχρονης αισθητικής έκθεση της δουλειάς του ανθρώπου που χαρακτηρίστηκε ως «το βλέμμα του αιώνα». Εκείνο που επιχειρείται να επιτευχθεί είναι μέσα από τον ιδιαίτερο τρόπο προσέγγισης των συγκεκριμένων προσωπικοτήτων – που προέρχονται από διαφορετικούς χώρους – πάνω στο έργο του γάλλου φωτογράφου να γίνει κατανοητό στον θεατή τι επηρέασε τον δημιουργό – και συνιδρυτή του πρακτορείου Μάγκνουμ – και να προσφέρει μια νέα θέαση.

Το αποτέλεσμα είναι πέντε χωριστές εκθέσεις κάτω από μία ενιαία ομπρέλα-τίτλο «Το μεγάλο παιχνίδι», ένα παιχνίδι διαφορετικής οπτικής και ερμηνείας, όπως άλλωστε ήταν και η προσωνυμία της συγκεκριμένης συλλογής των 385 φωτογραφιών.

Για την ακρίβεια, το υλικό της έκθεσης βασίζεται στη «Master Collection», όπως ονόμασε επισήμως το συγκεκριμένο σύνολο ο Καρτιέ-Μπρεσόν όταν το συνέθεσε το 1973, ύστερα από αίτημα των συλλεκτών και φίλων του Ντομινίκ και Τζον ντε Μενίλ να προχωρήσει σε μια επιλογή με τις φωτογραφίες που ο ίδιος θεωρούσε αφρόκρεμα του έργου του (σύνολο που κυκλοφόρησε σε έξι αντίτυπα) και απαραίτητο εργαλείο για την κατανόηση της διαδρομής του στη φωτογραφία. Ανάμεσά τους μπορεί κάποιος να ξεχωρίσει τα πορτρέτα του Αλμπέρτο Τζακομέτι και του Ανρί Ματίς, αλλά και μια παρέα μεσήλικων που απολαμβάνουν το πικνίκ τους στην όχθη του Σηκουάνα, φωτογραφία που, όπως μαρτυρά η Ανι Λίμποβιτς, την ενέπνευσε όταν ήταν φοιτήτρια στη Σχολή Καλών Τεχνών να στραφεί στη φωτογραφία.