Εχουμε δουλειές

Δύο μελέτες που έγιναν στις Ηνωμένες Πολιτείες και στις σκανδιναβικές χώρες, με χρήση στοιχείων από κινητά τηλέφωνα, έφτασαν στο ίδιο συμπέρασμα: ο εγκλεισμός στη διάρκεια του πρώτου κύματος της πανδημίας ήταν σε μεγάλο βαθμό εθελοντικός. Η συνολική κυκλοφορία με τα πόδια, για παράδειγμα, μειώθηκε κατά τη διάρκεια της καραντίνας στην Αμερική κατά 60 ποσοστιαίες μονάδες, από τις οποίες μόνο οι 7 μονάδες αποδίδονται στα υποχρεωτικά μέτρα. Οι καταναλωτικές δαπάνες στη Δανία, όπου η αντιμετώπιση του ιού έγινε με αυστηρότητα, μειώθηκαν το ίδιο μ’ εκείνες στη Σουηδία, που είδε το ζήτημα χαλαρά.

Το ξέραμε, επιβεβαιώνεται και με τις μετρήσεις: αυτό που μέτρησε την κρίσιμη στιγμή ήταν η ατομική ευθύνη. Οι πολίτες όχι απλώς υπάκουσαν στον περιορισμό των ελευθεριών τους, αλλά όταν χρειάστηκε πλειοδότησαν. Το ελληνικό παράδειγμα συζητήθηκε σε όλο τον κόσμο. Και τώρα υπάρχει κίνδυνος να ξανασυζητηθεί για τον ακριβώς αντίθετο λόγο. Επειδή οι Αρχές υποβάθμισαν τον κίνδυνο για να υποστηρίξουν την οικονομία και τον τουρισμό. Επειδή οι πολίτες κουράστηκαν, βαρέθηκαν, χαλάρωσαν. Επειδή επιστρέφουν οι κακές μας συνήθειες: η δυσπιστία προς την επιστήμη, η συνωμοσιολογία, η ασέβεια. Τις προάλλες στο λεωφορείο ένας ηλικιωμένος έκανε παρατήρηση σε κάποιον που δεν φορούσε μάσκα και δύο εικοσάχρονοι του είπαν «γέρο, τραγούδα». Αν δεν παρενέβαινε δυναμικά ένας άλλος επιβάτης, μπορεί το bullying να είχε συνέχεια.

Οι επιστήμονες δεν κρύβουν την ανησυχία τους. Ο κορωνοϊός δείχνει να βρίσκεται σε έξαρση κι εμείς συζητάμε για μέρες αν θα πρέπει να επιτραπούν τα πανηγύρια, αν κάνουν καλό στην εικόνα της χώρας οι επεμβάσεις της αστυνομίας στα beach bar, αν αξίζει τον κόπο να ξεκινήσει πάλι καυγάς με την Ιερά Σύνοδο για όσα συμβαίνουν στις εκκλησίες. Κι όμως, το δεύτερο κύμα μπορεί να αποδειχθεί καταστροφικότερο από το πρώτο. Οι μελέτες που δείχνουν ότι ο ιός μεταδίδεται μέσω του αέρα πολλαπλασιάζονται. Η λοιμωξιολόγος που διέγνωσε το πρώτο κρούσμα στη Γερμανία, στα τέλη Ιανουαρίου, επισήμανε πρόσφατα ότι το 40-50% των μολύνσεων λαμβάνει χώρα προτού ο φορέας νοσήσει. Εκτός από τους προσυμπτωματικούς, υπάρχει και το μυστήριο των ασυμπτωματικών.

Ηδη στο εξωτερικό φαίνεται ότι η χρήση μάσκας θα γίνει υποχρεωτική σε όλους τους κλειστούς χώρους. Κάτι τέτοιο είναι ασφαλώς δυσάρεστο, ιδιαίτερα σε μια στιγμή που επιχειρείται άνοιγμα της οικονομίας. Εάν όμως είναι ένα μέτρο που σώζει ζωές, θα πρέπει να εφαρμοστεί. Και η εφαρμογή αυτή δεν μπορεί να στηριχθεί στην ατομική ευθύνη.

Με άλλα λόγια, είναι αναγκαία με κάποιον τρόπο η επιστροφή του παλιού χρυσού διδύμου. Περισσότερο μάλιστα κι από τη διδακτική ηπιότητα του Σωτήρη Τσιόδρα, που ξεχώρισε στην πρόσφατη κυβερνητική σύσκεψη καθώς ήταν ο μόνος που φορούσε μάσκα, χρειάζεται η ευγενική βιαιότητα του Νίκου Χαρδαλιά. Ας αφήσει ο υπουργός τις αντιπαραθέσεις με τον Τζανακόπουλο, δεν οδηγούν πουθενά. Εχουμε δουλειές.