Η ρύθμιση των συναθροίσεων

Οι πρώτες δύο δεκαετίες του 21ου αιώνα θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν και ως η περίοδος των διαδηλώσεων. Από τις κινητοποιήσεις κατά της παγκοσμιοποίησης στο Σιάτλ και στη Γένοβα μέχρι τις διαδηλώσεις των τελευταίων εβδομάδων για τη δολοφονία του Τζορτζ Φλόιντ ή για τα μέτρα για τη διαχείριση της πανδημίας παρατηρούμε μία έντονη κοινωνική κινητοποίηση. Σε αρκετές περιπτώσεις οι διαδηλώσεις κατέληξαν σε βίαια επεισόδια και σε ολομέτωπη αντιπαράθεση με τα Σώματα Ασφαλείας. Οι εικόνες βίας από τη Γένοβα, το Παρίσι, τις Βρυξέλλες, το Αμστερνταμ, τη Βαρκελώνη, το Λονδίνο, αλλά και τη Στουτγάρδη είναι μόνο μερικές από τις χαρακτηριστικές στιγμές σύγκρουσης και καταστροφών που βίωσε η Ευρώπη τα τελευταία είκοσι χρόνια.

Η Ελλάδα, από το 2007 και τις μαθητικές κινητοποιήσεις ενάντια στον νόμο Γιαννάκου για τις αλλαγές στην Παιδεία, βρίσκεται σε μία παρατεταμένη περίοδο διαδηλώσεων οι οποίες συχνά έχουν καταλήξει σε βία. Οι εκτεταμένες και βίαιες καταστροφές τον Δεκέμβριο του 2008 μετά τον θάνατο του Αλέξανδρου Γρηγορόπουλου, αλλά και οι μαζικές κινητοποιήσεις την περίοδο των Αγανακτισμένων, οι οποίες συχνά οδήγησαν σε βίαια ξεσπάσματα, με χαρακτηριστική περίπτωση τον θάνατο των ανθρώπων στο υποκατάστημα της Μαρφίν σφράγισαν εκείνο τον πρώτο κύκλο της βίας. Δεν ήταν όμως οι μόνες στιγμές. Συγκεντρώσεις και αντι- συγκεντρώσεις, αλλά και πάρα πολλές μικρές σε αριθμό συμμετεχόντων διαδηλώσεις και συναθροίσεις παρέλυσαν πολλές φορές το κέντρο της Αθήνας.

Τα επεισόδια, δηλαδή η εκμετάλλευση των συναθροίσεων από ακραίες εξτρεμιστικές ομάδες, αλλά και οι πολλές μικρές σε όγκο διαδηλώσεις είναι δύο από τα σημαντικότερα προβλήματα που είχαν σοβαρές επιπτώσεις στην καθημερινή οικονομική δραστηριότητα, αλλά και στη γενικότερη κυκλοφορία στην πόλη της Αθήνας. Δεν είναι τυχαία η τοποθέτηση του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών για τη ρύθμιση του πλαισίου των συγκεντρώσεων, των δημόσιων συναθροίσεων και των διαδηλώσεων. Αλλωστε, δεν πρέπει να ξεχνάμε πως η κατάχρηση από τον μη ορισμό κανόνων για τις διαδηλώσεις έχει σημαντικό πλήγμα και στον ίδιο τον συμβολισμό της διεκδίκησης στον δρόμο. Κοινωνικές και εργασιακές συγκεντρώσεις δεν έχουν καμία σχέση με βίαιες ομάδες, καταστροφές και επεισόδια. Οι ομάδες αυτές έχουν πολλές φορές εκμεταλλευτεί την κινητοποίηση των πολιτών για να δημιουργήσουν χάος και αυτό πρέπει κάποια στιγμή να σταματήσει.

Δεν υπάρχει άλλος τρόπος, εκτός από ένα νέο ρυθμιστικό καθεστώς- πλαίσιο. Η απουσία αυτού είναι που δημιούργησε την κατάσταση που η συντριπτική πλειονότητα των κατοίκων, αλλά και των επαγγελματιών στο κέντρο της Αθήνας, ζητά πλέον επιτακτικά να αλλάξει. Αυτή είναι και η λογική του σχεδίου νόμου του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη. Κανόνες, αναλογικότητα στον χώρο που θα πραγματοποιείται η συγκέντρωση, διαρκής ενημέρωση των πολιτών, αλλά και ευθύνη των διοργανωτών. Ενα σύγχρονο πλαίσιο που σε αρκετά σημεία του είναι αρτιότερο από αντίστοιχα άλλων χωρών, οι οποίες όμως είχαν ρυθμίσει αυτό το ζήτημα εδώ και δεκαετίες.

Δεν χρειάζεται να τετραγωνιστεί ο κύκλος για να μπορέσει να πραγματοποιείται μία δημόσια συγκέντρωση και παράλληλα να μην υπάρχουν επεισόδια, να μην καταστρέφονται περιουσίες και να μη θρηνούμε ανθρώπινες ζωές από μολότοφ. Η διεκδίκηση δικαιωμάτων ή η αντίδραση σε μία πολιτική ή κυβερνητική επιλογή, μπορεί και πρέπει να μη διαταράσσει την καθημερινότητα των πολιτών και την εμπορική ζωή της πόλης. Δημοκρατία σημαίνει κανόνες, ρυθμίσεις, προβλέψεις και σεβασμό όλων των δικαιωμάτων.

Ο Τριαντάφυλλος Καρατράντος είναι διεθνολόγος, Δρ. Ευρωπαϊκής Ασφάλειας και νέων απειλών. Επιστημονικός συνεργάτης ΕΛΙΑΜΕΠ