Ας προσγειωθούμε στην πραγματικότητα

Μετά την εθνική ήττα του 1897, αποτέλεσμα των πύρινων λόγων της Εθνικής Εταιρείας και των στρατιωτικών, η εφημερίδα «Σάλπιγξ» έγραφε ότι φταίει η «εκπορνευθείσα υπό του συμφέροντος Ευρώπη», η οποία δεν επενέβη εγκαίρως για να εμποδίσει τον στόλο να αποπλεύσει από τον Πειραιά προς την Κρήτη και δεν υποχρέωσε την Ελλάδα σε αποστράτευση. Ουδέποτε η φυλή μας εγκατέλειψε τη συνήθεια να ρίχνει την ευθύνη στους ξένους για κάθε εθνική συμφορά. Ετσι και το 2010 «οι ξένοι έφεραν το μνημόνιο και αυτό τη χρεοκοπία».

Ας προσγειωθούμε και ας δούμε την πραγματικότητα. Η διένεξη της Ελλάδας με την Τουρκία δεν θα λήξει υπέρ ημών με εθνικιστικές κορόνες και επίκληση του διεθνούς δικαίου ή σύρραξη. Τα παθήματα του 1897 και του 1922 είναι ακόμη νωπά. Είμαστε μια χώρα των 10.000.000 με μεγάλο εξωτερικό χρέος και πολύ χαμηλή παραγωγικότητα στον πρωτογενή τομέα. Η υπογεννητικότητα και η φυγή εκατοντάδων χιλιάδων νέων έχουν αφήσει δυσαναπλήρωτα κενά. Οι ελπίδες ανάκαμψης και αλλαγής του μοντέλου ανάπτυξης, που έχουν βασίμως καλλιεργηθεί από τον Πρωθυπουργό, με τα 52 δισ. ευρώ στο διάστημα 2021-2027, απαιτούν στόχευση ολόκληρου του πληθυσμού στον σκοπό αυτόν και όχι σε πολεμικές προετοιμασίες.

Αντιστοίχως, η Τουρκία, μια χώρα των 80.000.000, το 2003 είχε ΑΕΠ 160 δισ. δολάρια και το 2019, 770 δισ. δολάρια. Εχει μια τεράστια ακτογραμμή στο Αιγαίο και στην Ανατολική Μεσόγειο και έναν πρόεδρο προσηλωμένο στο δόγμα του νεοοθωμανισμού, που εκδηλώνει καθημερινά την απέχθεια στους δημοκρατικούς θεσμούς, τα ανθρώπινα δικαιώματα και το διεθνές δίκαιο. Ομως, η Τουρκία θα είναι ο γείτονάς μας εσαεί. Γι’ αυτό πρέπει να υπάρξει συμφωνία με υποχωρήσεις εκατέρωθεν, εάν θέλουμε να επιζήσουμε ως κράτος. Ο Κων/νος Καραμανλής είχε πει «Εάν χάσουμε έναν πόλεμο με την Τουρκία, θα πάμε 150 χρόνια πίσω. Εάν κερδίσουμε, θα πάμε 50 χρόνια πίσω».

Οσον αφορά την «ελληνική ΑΟΖ / υφαλοκρηπίδα ανατολικά και νότια της ηπειρωτικής χώρας», αυτή είναι ανύπαρκτη, όσο δεν υπογράφονται συμφωνίες με τις γειτονικές χώρες ή δεν υπάρχει απόφαση του Διεθνούς Δικαστηρίου μετά από προσφυγή των επισπευδουσών χωρών. Ακόμη και η Αίγυπτος αμφισβητεί την πλήρη θαλάσσια κυριαρχία της Ρόδου, πόσω μάλλον του Καστελλόριζου. Σύμφωνα με το άρθρο 121 του Δικαίου της Θάλασσας, το Καστελλόριζο είναι νησί το οποίο συντηρεί ανθρώπινη διαβίωση και δικαιούται ΑΟΖ / υφαλοκρηπίδα. Ωστόσο, βάσει της νομολογίας των Διεθνών Δικαστηρίων, η ύπαρξη νήσων μικρού μεγέθους, αναλόγως της θέσης τους και του μήκους των ακτών τους σε σχέση με ακτές ξένων κρατών, μπορεί να μη ληφθεί υπ’ όψιν κατά την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών ή να τους αποδοθούν εκτάσεις ΑΟΖ / υφαλοκρηπίδας πολύ μικρότερες από ό,τι θα εδικαιούντο βάσει της μεθόδου της μέσης γραμμής. Ας αντιληφθούμε ότι υπάρχουν και «οι αλήθειες των άλλων». Ας σταματήσουμε την υπεροψία και την επίκληση του λαμπρού παρελθόντος μας. Οσοι διαθέτουν κύρος στην κοινωνία, ας πουν την αλήθεια, ακόμη και αν γίνουν δυσάρεστοι. Τότε μόνο θα φανούν χρήσιμοι.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης είναι ρεαλιστής. Γνωρίζει ότι σε περίπτωση σύρραξης θα είμαστε μόνοι. Η αποδοχή της συμφωνίας με τη Βόρειο Μακεδονία δείχνει ότι οι φωνές των εθνοκαπήλων δεν τον αγγίζουν. Η κυβέρνηση ας εργαστεί εντατικά, ώστε να επεκταθούν τα χωρικά μας ύδατα πέραν των 6 μιλίων και ας επιδιώξει σύγκληση διάσκεψης Ελλάδας, Τουρκίας, Αιγύπτου, Λιβύης και Κύπρου, η οποία θα συζητήσει το πρόβλημα της ήπιας μορφής συνεκμετάλλευσης της Ανατολικής Μεσογείου. Για δε το θέμα των υδρογονανθράκων, ας λάβουν όλοι υπ’ όψιν τους ότι ενδείξεις, όχι αποδείξεις, υπάρχουν για την ύπαρξή τους ανατολικά και νοτίως της Κρήτης. Η μείωση της ενεργειακής εξάρτησης από αυτούς είναι γεγονός, ενώ υπάρχουν τεράστια αντλούμενα αποθέματα στις Αραβικές χώρες, Ρωσία, ΗΠΑ, Βενεζουέλα. Είναι γνωστό ότι η ΕΕ και η Ευρωπαϊκή Τράπεζα Επενδύσεων δεν χρηματοδοτούν πλέον έρευνες για εξορύξεις υδρογονανθράκων, η TOTAL αποχώρησε από το Οικόπεδο 5 και η REPSOL από την Ηπειρο, ενώ έχουν παγώσει από το 2018 οι γεωτρήσεις σε Κατάκολο, Πατραϊκό Κόλπο και Κύπρο. Ισως η όλη διαμάχη Ελλάδας – Τουρκίας για την εξόρυξή τους (εάν υπάρχουν) γίνεται «περί όνου σκιάς».

Ο Ιωακείμ Γρυσπολάκης είναι ομότιμος καθηγητής και πρώην πρύτανης του Πολυτεχνείου Κρήτης