Μείωση φόρων, εισφορών και κούρεμα χρεών

Τα lockdown οδήγησε τις κυβερνήσεις σχεδόν αποκλειστικά να επικεντρωθούν στην προστασία ευάλωτων εργαζομένων και επιχειρήσεων, όμως, τώρα που βρισκόμαστε στη φάση της εξόδου από την κορωνο-κρίση απαιτείται να αντικατασταθούν οι αρχικές παρεμβάσεις από νέα δέσμη μέτρων, προκειμένου να διατηρηθούν οι επιχειρήσεις, που έχουν ήδη αντέξει, και να συντηρηθούν θέσεις εργασίας, τονίζει ο Τομά Φιλιπόν, καθηγητής στη Σχολή Οικονομικών Στερν του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης. Ο πολυβραβευμένος γάλλος οικονομολόγος, ο οποίος έχει χαρακτηριστεί ένας από τους «κορυφαίους 25 οικονομολόγους κάτω των 45 ετών» από το ΔΝΤ το 2014, μίλησε στα «ΝΕΑ» με αφορμή συγκεκριμένες προτάσεις που επεξεργάστηκε με τον Ολιβιέ Μπλασάρ, καθηγητή στο ΜΙΤ και πρώην επικεφαλής οικονομολόγο του ΔΝΤ και τον Ζαν Πισανί Φερί, καθηγητή στο Sciences Po και πρώην σύμβουλο του Εμανουέλ Μακρόν. Οι προτάσεις τους, που βρίσκονται ήδη υπόψη της Κομισιόν και ευρωπαϊκών κυβερνήσεων (μεταξύ τους Γαλλία και Ιταλία) επικεντρώνονται σε έναν συνδυασμό, που περιλαμβάνει επιδοτήσεις μισθών, μείωση εισφορών αλλά και διαδικασίες αναδιάρθρωσης χρέους για μικρές και μεσαίες εταιρείες που έχουν επιβαρυνθεί από υπερβολικά χρέη λόγω της κορωνο-κρίσης.

Τι προτείνουν οι τρεις κορυφαίοι παγκοσμίως οικονομολόγοι; «Καθώς εξερχόμαστε από τη φάση του lockdown, στην οποία οι κυβερνήσεις έλαβαν μέτρα για να διατηρήσουν θέσεις εργασίας, να παράσχουν δάνεια με την εγγύηση του κράτους σε επιχειρήσεις, θα πρέπει τώρα να υπάρξει μέριμνα ώστε να μην αντιστραφεί ό,τι έχει γίνει» τονίζει ο κ. Φιλιπόν. «Αποφύγαμε τα χειρότερα στο lockdown και το ίδιο πρέπει να γίνει τώρα. Θα πρέπει να δοθούν κίνητρα, ώστε οι εργαζόμενοι που έχασαν τη δουλειά τους να επιστρέψουν στην απασχόληση και οι εταιρείες να βοηθηθούν να ανοίξουν θέσεις εργασίας, παρά την αβεβαιότητα ότι δεν θα υπάρχει επαρκής οικονομική δραστηριότητα. Αν δεν υπάρξει βοήθεια πολλές επιχειρήσεις θα κλείσουν ή δεν θα απορροφήσουν εργαζομένους. Ετσι, προτείνουμε να επιχορηγηθούν οι επιχειρήσεις για να προσλάβουν εργαζομένους, κάτι που μπορεί να γίνει με διάφορους τρόπους με μείωση των εισφορών, με μείωση των φόρων όταν γίνεται πρόσληψη ή επαναπρόσληψη, τουλάχιστον για κάποιους μήνες, στους οποίους θα έχουμε χαμηλή ζήτηση για εργασία. Η ανεργία θα χειροτερέψει, αυτό είναι σίγουρο, αλλά το θέμα είναι να αποφύγουμε να φτάσουμε σε υπερβολική ανεργία. Αντί το κράτος να πληρώνει επιδόματα ανεργίας μπορεί τα χρήματα να δοθούν σε επιχειρήσεις για να διατηρηθούν θέσεις εργασίας».

Ομως, τα μέτρα για ενίσχυση της απασχόλησης δεν αρκούν. «Οι επιχειρήσεις έχουν τώρα περισσότερα χρέη, αλλά και υψηλότερα κόστη, θα πρέπει να περιμένουμε ότι γύρω στο 20% των εταιρειών, κυρίως των μικρότερων, θα βρεθούν σε εξαιρετικά δύσκολη θέση. Υπό κανονικές συνθήκες θα αντιμετώπιζαν τον κίνδυνο χρεοκοπίας. Ομως, τώρα αν γίνει αυτό θα έχουμε εξαιρετικά πολλές επιχειρήσεις που θα κλείσουν» τονίζει ο γάλλος οικονομολόγος και συγγραφέας του βιβλίου «Η Μεγάλη Αντιστροφή». Θεωρεί ότι ακόμη και αν υπάρχουν εταιρείες, που μπορεί να σωθούν, η εφαρμογή «κανονικών» διαδικασιών είναι αδύνατη. Πρώτον, διότι τα δικαστήρια δεν θα μπορούν να επεξεργαστούν ένα τόσο μεγάλο όγκο υποθέσεων, που έχουν δημιουργηθεί στην κορωνο-κρίση. Στη Γαλλία, για παράδειγμα, τα δάνεια που έχουν δοθεί σε επιχειρήσεις είναι 380.000 και ανέρχονται συνολικά σε 100 δισ. ευρώ. Δεύτερον, εξαιτίας της αβεβαιότητας οι τράπεζες θα προτιμούσαν να κλείσουν ορισμένες επιχειρήσεις, παρά να ρισκάρουν επιπλέον χρηματοδοτήσεις. Κατά τον κ. Φιλιπόν, αποτελεί μονόδρομο να δώσουν οι κυβερνήσεις κίνητρα για διαδικασίες αναδιάρθρωσης χρέους για μικρές και μεσαίες εταιρείες.

Οι προτάσεις αφορούν και την Ελλάδα, λέει ο γάλλος οικονομολόγος, στο μέτρο που δεν επιβαρύνονται οι τράπεζες. «Το κρίσιμο στοιχείο είναι να υπάρξει κατανομή βάρους μεταξύ τραπεζών και κράτους, κάτι που απαιτεί υγιείς τράπεζες, και όχι να μεταφερθεί το βάρος στις τράπεζες» επισημαίνει. Γενικότερα, λέει ότι η Ελλάδα πέτυχε στη διαχείριση της κρίσης, αλλά ως μικρή ανοιχτή οικονομία θα πληγεί σημαντικά, λόγω της πτώσης στον τουρισμό, προβλέποντας, πάντως, ότι «λόγω της εικόνας που πέτυχε να αποκτήσει η Ελλάδα ως ένας ασφαλής προορισμός η πτώση στον τουρισμό θα είναι μεγάλη μεσοπρόθεσμα, αλλά μακροπρόθεσμα μπορεί να υπάρξει αύξηση, διότι ο τουρισμός σε μεγάλες αποστάσεις θα μειωθεί».

Σχετικά με τις διαφορετικές θέσεις, που υιοθετούν τα κράτη μέλη της ΕΕ για το νέο σχέδιο ανάκαμψης της Κομισιόν, ο κ. Φιλιπόν ξεκαθαρίζει καταρχάς ότι «στην παρούσα κρίση η παραμικρή σκέψη για λιτότητα είναι αδιανόητη». Θεωρεί ότι «το σήμα που έδωσε η Ευρώπη με τις προτάσεις για το σχέδιο ανάκαμψης είναι ισχυρό», σημειώνοντας ότι χάρη στα μέτρα στήριξης της ΕΚΤ δεν θα πρέπει να ανησυχούμε για το πότε θα είναι έτοιμο το ταμείο ούτε για το τελικό μείγμα μεταξύ επιχορηγήσεων και δανείων. «Ο δανεισμός με τόσο χαμηλά επιτόκια και με μεγάλη περίοδο αποπληρωμής εμπεριέχει υπό μία έννοια επιχορηγήσεις. Αν τα χρήματα, που θα δοθούν, ονομαστούν δάνεια και έχουν ελκυστικούς όρους, τότε δεν παίζει τόση σημασία» υποστηρίζει.