Τέσσερις αλήθειες κι ένα ψέμα

Τον Δεκέμβριο του 2018, διακεκριμένοι καθηγητές ελληνικών και ξένων ΑΕΙ, με κείμενο – παρέμβαση, επισημαίνουν πως «η μεταρρύθμιση και η ανάληψη καινοτόμων πρωτοβουλιών στο ελληνικό πανεπιστήμιο» εμποδίζεται από τις λεπτομερειακές ρυθμίσεις του Συντάγματος για την οργάνωσή του. Το κείμενο καταλήγει με τη διαπίστωση ότι «θα πρέπει ο νομοθέτης, απερίσπαστος από νομικά κωλύματα, να μπορεί να προσαρμόσει το πρότυπο που θα επιλέξει για την οργάνωση του πανεπιστημίου στις εκάστοτε συνθήκες. Διότι το ποιες είναι κάθε φορά οι καταλληλότερες μεταρρυθμίσεις είναι θέμα πολιτικής, με την ευγενέστερη έννοια του όρου, και όχι συνταγματικής κατοχύρωσης. Είναι θέμα με άλλα λόγια δημοκρατίας».

Η επιχειρούμενη σήμερα μεταρρύθμιση, με τις νομοθετικές επιλογές της υπουργού Παιδείας και Θρησκευμάτων, υλοποιεί αυτό το αίτημα των συναδέλφων πανεπιστημιακών. Η σχεδόν ενός έτους εμπειρία μας από τη διοίκηση ενός πανεπιστημίου, που απαντά σε διαφορετικές ανάγκες της ελληνικής κοινωνίας και αποτελεί τον κύριο φορέα της διά βίου και εξ αποστάσεως εκπαίδευσης στη χώρα μας, μας επιτρέπει να εξηγήσουμε γιατί :

Αλήθεια πρώτη: Η καθιέρωση των ξενόγλωσσων προγραμμάτων σπουδών αποτελεί καθοριστικό βήμα για την περαιτέρω διεθνοποίηση των ιδρυμάτων, και ενισχύει αναντίρρητα την ανάπτυξή τους.

Αλήθεια δεύτερη: Σε μια χώρα που ως κοινωνία χαρακτηρίζεται με χαμηλό δείκτη εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος και τους θεσμούς, η αντικειμενοποίηση και ο εξορθολογισμός του συστήματος των μετεγγραφών των φοιτητών αποτελεί ένα από τα βήματα για την ανάκτηση αυτής της εμπιστοσύνης.

Αλήθεια τρίτη: Η υλοποίηση των θερινών σχολείων από τα ΑΕΙ, μέσα στο νέο πλαίσιο λειτουργίας τους, θα ενδυναμώσει τη συνεχή προσπάθεια για την εξωστρέφειά τους.

Αλήθεια τέταρτη: Η αύξηση των πόρων των ΑΕΙ μέσα από τις νέες μορφές εκπαίδευσης δίνει τη δυνατότητα στα ιδρύματα να ασκήσουν το κοινωνικό τους έργο με την καθιέρωση υποτροφιών και άλλων παροχών για τους ασθενέστερους οικονομικά φοιτητές τους.

Ετσι, το μοναδικό ψέμα αφορά τις διατυπωθείσες ενστάσεις, για τη δήθεν εκ πλαγίου παραβίαση των συνταγματικών εγγυήσεων του άρθρου 16 του Συντάγματος, αφού είναι γνωστό ότι το κοινωνικό δικαίωμα στη δωρεάν παιδεία δεν καταλαμβάνει τις ιδιαίτερες μορφές εκπαίδευσης, όπως η διά βίου και η εξ αποστάσεως εκπαίδευση καθώς και τα προγράμματα μεταπτυχιακών σπουδών, καθιστώντας την κριτική για την παροχή εκπαίδευσης από τα ελληνικά ΑΕΙ, σε αλλοδαπούς πολίτες χωρών εντός ή εκτός Ευρωπαϊκής Ενωσης, προσχηματική.

Ο καθηγητής Οδυσσέας – Ιωάννης Ζώρας είναι τέως πρύτανης του Πανεπιστημίου Κρήτης και πρόεδρος της Διοικούσας Επιτροπής του Ελληνικού Ανοικτού Πανεπιστημίου