Νεκρολογίες

Η είδηση του θανάτου της εικονογραφήθηκε κυρίως με δυο ασπρόμαυρες φωτογραφίες. Εκείνη δίπλα στην Τζάκι Κένεντι, και την άλλη στο πλευρό του Κωνσταντίνου Καραμανλή σε ένα ανοιχτό αυτοκίνητο. Οι νεκρολογίες εστίασαν πρωτίστως σε δυο της χαρακτηριστικά. Την κομψότητα των ρούχων της και τη διακριτικότητα με την οποία συνόδευσε τον ιδρυτή της ΝΔ στην πολιτική του καριέρα ενώ ζούσαν μαζί, κι αφού χώρισαν. «Δεν ασχολούμαι με τη δουλειά του άνδρα μου γιατί την κάνει καλά», είχε πει στους αμερικανούς δημοσιογράφους κατά τη διάρκεια επίσημης επίσκεψης στον Λευκό Οίκο το 1961. Δήλωση που οι περισσότεροι έσπευσαν να θυμίσουν προκειμένου να υπογραμμίσουν την αξιοπρέπεια μιας αστής η οποία στα χρόνια που συνυπήρξε με τον «εθνάρχη» «έμεινε στη σκιά του». Το πρόβλημα με τα παραπάνω δεν είναι μόνο ότι η Αμαλία Μεγαπάνου δεν ήταν απλά αυτά – όπως λένε όσοι τη συναναστράφηκαν. Το πρόβλημα είναι και ο τρόπος – τον αποδεικνύει η μαζική επιλογή ίδιων φωτογραφικών στιγμιότυπων και σχολίων –  με τον οποίο συνεχίζουμε να βλέπουμε τις πρώτες κυρίες.

Αξεσουάρ

{ARXMEG}Τα εγκωμιαστικά σε πρώτη ανάγνωση σχόλια αντιμετωπίζουν σε δεύτερη μια ισχυρή προσωπικότητα με δικά της ενδιαφέροντα – που υπερέβαιναν τα στερεότυπα του φύλου, της εποχής και της τάξης της – ως αξεσουάρ. Σαν να ήταν μια γυναίκα – τρόπαιο, δηλαδή, για τον Καραμανλή τον πρεσβύτερο. Τι κι αν αυτός είχε παραδεχθεί ότι εκείνη «είχε δυνατό χαρακτήρα, κάπως αυταρχικό. Ισως μάλιστα το ναυάγιο του γάμου μας να οφείλεται στο ότι είχαμε τον ίδιο χαρακτήρα»; Ή η Μεγαπάνου είχε γράψει ένα βιβλίο για να αφηγηθεί τη ζωή μιας πόρνης, με την οποία είχαν συνομιλήσει ατελείωτες ώρες; Ο γραφειοκρατικός αντίλογος υποστηρίζει πως οι πρώτες κυρίες δεν έχουν θεσμικό ρόλο στην Ελλάδα, δεν είμαστε ΗΠΑ. Γι’ αυτό εκτιμώνται όσες δεν μπλέκονται στη δουλειά του συζύγου – δεν μπερδεύονται άρα, στα κοινά. Οι συμβίες των ηγετών όμως – όπως οι συμβίες οποιωνδήποτε – είναι αυτόνομες υπάρξεις. Εχουν προσωπικές απόψεις, σταδιοδρομούν επαγγελματικά. Δεν είναι εδώ για να συμπληρώνουν το προφίλ ενός πρωθυπουργού. Ισως το βελτιώνουν. Ενδεχομένως το μουτζουρώνουν. Αλλά δεν το διακοσμούν{ARXMEG}.