Εβρος και {LF}Αγία Σοφία{CR}

Ενας σύγχρονος ελληνικός μύθος είναι ότι οι πολιτικές ηγεσίες στην Αγκυρα αυξάνουν την ένταση στα ελληνοτουρκικά προκειμένου να στρέψουν την προσοχή του τουρκικού λαού σε άλλα θέματα, μακριά από τη μίζερη καθημερινότητά του. Στην πραγματικότητα, τα κίνητρα της Τουρκίας στις σχέσεις της με την Ελλάδα δεν προσδιορίζονται από το εσωτερικό πολιτικό ακροατήριο αλλά από τον εθνικισμό που διαπνέει την τουρκική εξωτερική πολιτική ασχέτως ηγεσιών ή ιδεολογιών (κεμαλισμού ή ισλαμισμού). Τα όσα συμβαίνουν στο Αιγαίο από το 1974 ή στην Ανατολική Μεσόγειο την τελευταία δεκαετία είναι άσκηση τουρκικής εθνικής Πολιτικής (με κεφαλαίο Π)!

Επιπλέον αυτού του μύθου, σε κάποιες περιπτώσεις επικεντρωνόμαστε σε κάτι τόσο εξόφθαλμα απίθανο όπως η ιστορία περί καταλήψεως εθνικού εδάφους στον Εβρο την προηγούμενη εβδομάδα. Σε φυσιολογικές χώρες το θέμα θα είχε κλείσει μετά την κατηγορηματική διάψευση δύο υπουργείων: «καμία ξένη δύναμη δεν βρίσκεται σε ελληνικό έδαφος». Επίσης είναι και η αξιοπιστία: μία σκανδαλοθηρική βρετανική εφημερίδα έναντι των αρμόδιων υπουργείων. Τέλος είναι η πραγματικότητα: υπάρχει στην Ελλάδα κυβέρνηση – οποιαδήποτε κυβέρνηση – που θα υποχωρούσε ατάκτως στη θέα και μόνον τούρκων στρατιωτών, εγκαταλείποντας εθνικό έδαφος;

Η πραγματικότητα είναι πολύ πιο απλή. Ο τουρκικός στρατός είδε να γίνονται έργα στην ελληνική πλευρά των συνόρων. Εστειλε ένα απόσπασμα να διαπιστώσει τι γίνεται. Το ίδιο ακριβώς θα κάναμε κι εμείς εάν βλέπαμε έργα του τουρκικού στρατού δίπλα ακριβώς στα σύνορα. Ούτε καταλήψεις εδαφών ούτε τίποτα. Οποιαδήποτε περαιτέρω συζήτηση επί του συγκεκριμένου θέματος υπονομεύει την εμπιστοσύνη του λαού ως προς τα στοιχειώδη που οφείλει να προστατεύει ένα κράτος.

Η ουσία της συζήτησης για τον Εβρο είναι ότι η Τουρκία αντιμετωπίζει το Μεταναστευτικό ως το βασικό εργαλείο στις σχέσεις της με την ΕΕ. Δεν μπορεί να αποδεχθεί ότι η απειλή της πως θα πλημμυρίσει την Ευρώπη με πρόσφυγες ξεφούσκωσε το τριήμερο της Καθαρής Δευτέρας στις Καστανιές του Εβρου. Θα επιμείνει να διατρήσει τον Εβρο με νέες εισβολές αμάχων. Επομένως, ορθώς προχωρούμε ταχύτατα στην ανέγερση φράχτη στα χερσαία τμήματα της ελληνοτουρκικής μεθορίου.

Αντιθέτως, όλα αυτά δεν ισχύουν για τους εορτασμούς της 567ης επετείου από την Αλωση της Πόλης. Οι εορτασμοί είχαν ως στόχο το εσωτερικό τουρκικό ακροατήριο. Συνέδεαν τη σύγχρονη Τουρκία με τους Οθωμανούς και το Ισλάμ, στοιχεία που είναι στη βάση της ιδεολογίας Ερντογάν. Κορυφαία στιγμή ήταν η ανάγνωση μέσα από την Αγία Σοφία αποσπασμάτων από το 48ο κεφάλαιο του Κορανίου που επονομάζεται το κεφάλαιο του θριάμβου. Ο Ερντογάν πιέζεται εσωτερικά και απευθύνεται στο θυμικό των Τούρκων. Παίζει με τα σύμβολα αφήνοντας να εννοηθεί ότι κάποια στιγμή θα μετατραπεί η Αγία Σοφία σε τέμενος, τουλάχιστον για τη μεγάλη προσευχή της Παρασκευής. Εν αντιθέσει προς τα ελληνοτουρκικά, το τι θα γίνει με την Αγία Σοφία εξαρτάται αποκλειστικώς από το τουρκικό κράτος.

Ο Αγγελος Συρίγος είναι αν. καθηγητής Διεθνούς Δικαίου και Εξωτερικής Πολιτικής, βουλευτής της ΝΔ στην Α’ Αθηνών