Οι ψυχώσεις {LF}της αμερικανικής Ιστορίας

Γιατί οι Αμερικανοί ενώ αποτελούν λιγότερο από το 5% του παγκόσμιου πληθυσμού, έχουν το 1/3 των θανάτων από την πανδημία; Οχι λόγω της ανικανότητας της κυβέρνησης, ισχυρίζεται η κυβέρνηση Τραμπ, αλλά επειδή οι Αμερικανοί δεν έχουν καλή υγεία.

Η οργανωμένη απάντηση των ΗΠΑ στην πανδημία ήταν «ιστορική», είπε ο υπουργός Υγείας Αλεξ Αζαρ, πριν από λίγες ημέρες στο CNN, αλλά η Αμερική «δυστυχώς» έχει «ποικιλόμορφο πληθυσμό», με τους μαύρους και τις μειονότητες «ιδιαίτερα» να έχουν «σημαντικά υποκείμενα νοσήματα». Ο δημοσιογράφος έκανε παύση, έκπληκτος. Υπονοείτε, ρώτησε, ότι έχουμε τόσους νεκρούς στην Αμερική, επειδή δεν είμαστε τόσο υγιείς όσο ο υπόλοιπος κόσμος; Ο Αζαρ απάντησε: «Αυτό δείχνουν τα στοιχεία». Ομως αυτό δεν σημαίνει, επέμεινε ο δημοσιογράφος, ότι είναι σφάλμα των Αμερικανών πολιτών το ότι η κυβέρνηση δεν πήρε τα απαραίτητα μέτρα τον Φεβρουάριο.

Κι όμως, αυτό που εννοούσε ο Αζάρ ήταν πως φταίνε οι μαύροι πολίτες που πεθαίνουν από τον ιό επειδή είχαν διαβήτη ή υπέρταση. Οι νεκροί πλησιάζουν τους 100.000 και η κυβέρνηση Τραμπ κάπου πρέπει να ρίξει την ευθύνη. Τώρα τη ρίχνει στους νεκρούς.

Σήμερα στις ΗΠΑ έχει ξεσπάσει πολιτιστικός πόλεμος: ένοπλες διαδηλώσεις που στηρίζουν τον πρόεδρο, συντηρητικοί που αμφισβητούν τον επίσημο απολογισμό θυμάτων, δημοσιογράφοι που ζητούν την άρση των μέτρων λέγοντας «ας έχω εγώ την ευθύνη που θα πεθάνουν οι παππούδες», απόπειρες κομμωτηρίων να παρακάμψουν τον νόμο και κάποιοι Ρεπουμπλικανοί κυβερνήτες να αίρουν τα μέτρα παρότι τα θύματα στην πολιτεία τους είναι πολλές χιλιάδες. Βέβαια η πλειοψηφία των Αμερικανών συνεχίζει να στηρίζει τα περιοριστικά μέτρα για τη δημόσια υγεία, μεταξύ των οποίων το 50% των Ρεπουμπλικανών ψηφοφόρων και το 68% εκείνων που έχασαν τη δουλειά τους ή είχαν περικοπή του μισθού τους.

Ομως η στιγμή που ξεκίνησαν μεγάλες διαδηλώσεις συντηρητικών ψηφοφόρων για την επανεκκίνηση της οικονομίας ήταν όταν στις αρχές Απριλίου έγινε γνωστό πως οι περισσότεροι νεκροί από τον Covid-19 ήταν Αφροαμερικανοί. Συστημικός ρατσισμός δημιούργησε τις μεγάλες διαφορές στην υγειονομική περίθαλψη κάνοντας τους μαύρους Αμερικανούς πιο ευάλωτος στον κορωνοϊό, εξηγούν οι ειδικοί. Και τώρα ο ίδιος ρατσισμός διαμορφώνει και υπονομεύει την πολιτική απάντηση της χώρας στην πανδημία.

Δεν είναι περίεργο το ότι οι Αμερικανοί που αντιμετωπίζουν κάθε πρόβλημα από τη σκοπιά των «ατομικών δικαιωμάτων» ψάχνουν να βρουν πώς θα σταθούν απέναντι στις συλλογικές απαιτήσεις μιας πανδημίας. Οι Αμερικανοί δεν διαθέτουν ένα εθνικό λεξικό που να μιλάει για συλλογική δράση και θυσίες.

Εκείνο που φοβούνται κάποιοι πλούσιοι Αμερικανοί, οι οποίοι επιθυμούν την άμεση επανεκκίνηση της οικονομίας, είναι η πιθανότητα κοινωνικών αλλαγών, λέει η ιστορικός Ροξάν Ντάνμπαρ-Ορτίζ. «Η ανώτερη οικονομική τάξη, εκείνη που επωφελείται περισσότερο από τις ανισότητες του συστήματος, γνωρίζει ότι η σημερινή κατάσταση δεν μπορεί να διατηρηθεί. Δεν θέλουν να μείνει ο κόσμος στο σπίτι, να αναπνέουν καθαρό αέρα, χωρίς διοξείδιο. Ισως τότε οι άνθρωποι φανταστούν έναν άλλου είδους κόσμο».

Το να ακούς από συμπατριώτες σου ότι εσύ ευθύνεσαι για τον θάνατό σου, ότι το σώμα σου είναι αναλώσιμο για εκείνους, είναι ιδιαίτερα βαρύ, εξηγεί ο Πολ Γκάρντινερ, που υπερασπίζεται δικαιώματα αναπήρων. Κι όμως στην ιστορία των ΗΠΑ το «ο θάνατός σου, η ζωή μου» επικρατούσε πάντα. Ισως πολλοί βλέπουν με τον ίδιο τρόπο την πανδημία: επικίνδυνη και απελπιστικά οικεία.