Ο κόσμος έξω

Μόλις δίναμε την κόλλα με το γραπτό του τελευταίου μαθήματος, της τελευταίας μέρας της σχολικής χρονιάς, βγαίναμε σχεδόν με οδύνη στο προαύλιο. Τι να πρωτοκάνεις; Μπάνιο με τις συμμαθήτριες (επιτέλους τέλος στην ποδιά και την ερωτική καταστολή), μπάλα στο γηπεδάκι, υπακοή στη μάνα «να φέρεις ψωμί, καθώς έρχεσαι», ανεμπόδιστη ζωγραφική, τι; Είναι απίθανη και ασύλληπτη αυτή η ελευθερία. Η οποία θα υπάρχει κι αύριο και μεθαύριο και για τρεις καλοκαιρινούς, ηλιοκαμένους μήνες.

Το τελευταίο μάθημα συνήθως ήταν Θρησκευτικά, Γεωγραφία, κάτι σχετικά εύκολο. Ηξερες πού πήγες καλά, πού τα μπέρδεψες. Τι σημασία έχει; Πίσω σου είναι η χρονιά, τα κουρέματα, τα αλγεβρικά βάσανα, οι λατινικές ωδίνες. «Τω καιρώ εκείνω» (δεν βρίσκω στο πληκτρολόγιο υπογεγραμμένη…) δίναμε γραπτές εξετάσεις δύο φορές τον χρόνο. Η έναρξη και το σφύριγμα μιας δύσκολης και κοπιώδους λήξης, μετά από τόσες καταραμένες Δευτέρες (με Αγνωστο Αρχαίο Θέμα τις δύο πρώτες ώρες) και τόσα υπέροχα, αλλά ισχνά Σαββατόβραδα, αμολούσε την αναποφάσιστη τρελή χαρά.

Περίπου έτσι πετάχτηκαν προχθές οι πιτσιρικάδες στις πλατείες, μαζεύτηκαν σε μπαλκόνια, ήπιαν μπιρόνια, ξεκίνησαν από τεχνοακούσματα (τάδε techno) για να προχωρήσουν ατρόμητα σε Διονυσίου και Μαργαρίτη, αργότερα – εκπλήσσοντας – σε Παπάζογλου, Μάλαμα και προς το χάραμα να κλείσουν με Χατζιδάκι και Peter Hammill. Περίεργη, στριφογυριστή χαρά, να χωράει «λογισμικές» μουσικές, λαϊκές μουσικές, έντεχνες, λόγιες απολήξεις.

Επινοήθηκαν αυτοσχέδια μπαράκια και αλκοόλ, πλάκες, φωνές μιας θορυβώδους «φτου ξελευτερία». Πήγαν, τους μάζεψαν – Παραλιακή, πλατεία Αγίας Παρασκευής. Πρέπει να εξακολουθήσουν «να τα φυλάνε όλοι», και να κρύβονται όλοι, σε ένα νεοσυντηρητικό «κρυφτό». Παραμόρφωση του παιχνιδιού, υγεία της εγκράτειας, της σιωπής. Υγεία της επιβολής, αλλά όχι της εμπέδωσης.

Ο κόσμος έχει πήξει με τον δογματισμό. Ανιση αυστηρότητα σημαίνει άδικη ελευθερία. Σύμφωνοι: υπάρχει ο νόμος, υπάρχουν οι όροι προφύλαξης, υπάρχει η συλλογική υγεία, υπάρχει το κακό «εκεί έξω». Υπάρχουν και οι διάφοροι πατερούληδες. Να καταλάβω: Ανοίγω τα σχολεία για δύο βδομάδες και κρατάω κλειστά τα θέατρα, κλείνω φεστιβάλ, εκδηλώσεις; Επιτρέπω διόρθωση στα δύο μέτρα από τον μαθητή, αλλά όχι θέαμα, επίσης στα δύο μέτρα; Επιτρέπω τις συγκεντρώσεις υπαίθρου και όχι υπαίθριες παραστάσεις, συναυλίες; Γιατί δύο μέτρα και δύο σταθμά; Γιατί να επιτρέπεται το λεωφορείο και όχι το καφωδείο;

Ενα μέρος μέτρων και προφυλάξεων χτίζεται στον πειραματισμό. Δεκτό. Αλλά από πού κι ως πού απαγορευόταν η πεζοπορία στον Υμηττό και επιτρεπόταν στην Αρεοπαγίτου και την Πλάκα; Ανιση προφύλαξη, άνιση περίσκεψη.

Γι’ αυτό θα βγει ο κόσμος έξω και, όπως τον καιρό της κλεισούρας, έδινε μάχη σώμα με σώμα στο ψυγείο του σουπερμάρκετ, έχοντας απλώς σημάνει με στιλό το «2», όπως καθόταν στα σκαλάκια του Ζαππείου αγκαλιά με 300 άλλους, έχοντας απλώς σημάνει το «6», έτσι θα βγει από το σπίτι ατάραχος, αδίδακτος και τρομοκρατημένος.

Η αναποφάσιστη και διασπασμένη χαρά των εφηβικών (μας) χρόνων γίνεται απείθαρχη εγκράτεια και άνιση τιμωρία. Εκβιασμένα γηρασμένη η νεότητα της πόλης, της πολιτείας. Η καταστολή εφαρμόζεται, δεν διδάσκει, δεν πείθει.