Δύσκολη η δημιουργία ενός κόσμου μετά {LF}την πανδημία{CR}

Οι σκληροπυρηνικοί μαχητές του περιβάλλοντος το θεωρούν προφανές: λένε ότι η πανδημία COVID-19 ενισχύει την επείγουσα ανάγκη για δράση για το κλίμα. Αλλά οι σκληροπυρηνικοί υπέρμαχοι της βιομηχανίας είναι εξίσου πεπεισμένοι: δεν πρέπει να υπάρχει μεγαλύτερη προτεραιότητα από τη στήριξη της οικονομίας, αναβάλλοντας τους αυστηρότερους περιβαλλοντικούς κανονισμούς εάν αυτό είναι απαραίτητο. Η μάχη έχει ξεκινήσει. Το αποτέλεσμα θα καθορίσει το πώς θα είναι ο κόσμος μετά την πανδημία. Τόσο η κρίση δημόσιας υγείας όσο και η κλιματική κρίση τονίζουν τα όρια της δύναμης της ανθρωπότητας έναντι της φύσης. Και τα δύο μας υπενθυμίζουν ότι η εποχή μας μπορεί να τελειώσει άσχημα. Και οι δύο μας διδάσκουν ότι η καθημερινή συμπεριφορά μπορεί να οδηγήσει σε καταστροφικά αποτελέσματα. Η προστασία του κλίματος και η προστασία της δημόσιας υγείας αξιοποιούν ουσιαστικά διαφορετικές παρορμήσεις. Το ένα μας οδηγεί να θεωρούμε τους εαυτούς μας υπεύθυνους πολίτες του κόσμου, το άλλο μας οδηγεί πίσω στις τοπικές μας ρίζες και στο (συχνά φανταστικό) καταφύγιο που παρέχεται από τα εθνικά σύνορα.

Για παράδειγμα, περίπου το 84% των γάλλων πολιτών υποστηρίζει σήμερα τη διατήρηση του κλεισίματος των συνόρων της χώρας σε αλλοδαπούς. Δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι μετά τον COVID-19 οι άνθρωποι θα επιδείξουν μεγαλύτερη ετοιμότητα να αλλάξουν τη συμπεριφορά τους προς όφελος της ανθρωπότητας και των μελλοντικών γενεών. Αυτή είναι η πρώτη πηγή έντασης.

Η δεύτερη οξεία ένταση θα εμφανιστεί στο οικονομικό μέτωπο. Καθώς τελειώνουν οι περιορισμοί, οι υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής θα τονίζουν όλο και περισσότερο την ανάγκη για αναζωογόνηση της οικονομικής ανάπτυξης και της απασχόλησης.

Αλλά μια τρίτη ένταση θα προκύψει όταν οι άνθρωποι συνειδητοποιήσουν πόσο φτωχότερους τους έχει κάνει η κρίση. Πολλές εταιρείες θα έχουν χρεοκοπήσει και πολλοί εργαζόμενοι θα έχουν χάσει τις δουλειές τους.

Οι υποστηρικτές του κλίματος έχουν δίκιο: Μόλις ολοκληρωθεί η άμεση αντιμετώπιση της κρίσης, δεν πρέπει να χαθεί η ευκαιρία να μεταμορφώσουμε τις οικονομίες μας και να αλλάξουμε τον τρόπο ζωής μας. Αλλά δεν πρέπει ούτε να κρύβουν το μέγεθος των εμποδίων, ούτε να προσποιούνται ότι θα παρακαμφθούν οι δυσκολίες. Μόνο με την αναγνώριση της σημασίας της πρόκλησης θα ενισχύσουμε τις πιθανότητες επιτυχίας μας.

Ο Ζαν Πιζανί Φερί είναι εταίρος της ομάδας σκέψης Bruegel και εταίρος του Peterson Institute for International Economics. Κατέχει την έδρα Tommaso Padoa-Schioppa στο European University Institute.