Για τις κομμώτριες

Αδικημένο επάγγελμα, να τα λέμε αυτά. Ακόμη και από τη λαϊκή στιχουργική. Ενώ, για παράδειγμα, ο Γιάννης Παπαϊωάννου είχε γράψει για «…μια ξανθιά μικρούλα που έχει μάτια έξυπνα, είναι και μοδιστρούλα» και ο Μάνος Ελευθερίου «καλύτερα να σ’ έλεγαν Μαρία και να ‘σουν ράφτρα μες στην Κοκκινιά», για τις κομμώτριες τίποτα από τραγούδι. Μόνο, στο σινεμά, ο Πατρίς Λεκόντ τις μνημονεύει στην ταινία «Ο εραστής της κομμώτριας», αλλά ήταν πολλή γαλλικούρα. Α, και το «Hairspray», αλλά ήταν πολλή αμερικανιά. Υπάρχει βέβαια το θεατρικό «Σεσουάρ για δολοφόνους» που ούτε θυμάμαι πόσα χρόνια παιζόταν στην Αθήνα. Οσο για τον Μιχαήλ Μαρμαρινό, στο «Κομμώτριες – Μεταπολίτευση» (σταμάτησε λόγω κορωνοϊού) υπονοεί τον όρο «κομμώτρια» που αναφέρεται στους βουλευτές οι οποίοι δεν παράγουν κοινοβουλευτικό έργο.

Επάγγελμα με ιδιαίτερη σημειολογία στη μεταπολεμική Ελλάδα. Μαζί με εκείνο της ράφτρας και το πιο επισφαλές της πωλήτριας, έδινε τη δυνατότητα σε κορίτσια από τις συνοικίες και τα χωριά που δεν είχαν σπουδάσει, να ανεξαρτητοποιηθούν όχι μόνο οικονομικά αλλά και κοινωνικά. Και, επιπλέον, άνοιγε την προοπτική για μια μικρή οικογενειακή επιχείρηση. Θυμάμαι από τα παιδικά μου χρόνια, πριν από τα Hair & Beauty Salon, τα «Κομμωτήριο Λίτσα» ή «Λούλα» ή «Τούλα» που υπήρχαν σε όλες τις γειτονιές και τις διαφημίσεις των Σχολών Κομμωτικής Αμάραντος, κάτι σαν το μικρό Πολυτεχνείο των sixties. Η Ελληνίδα είχε κάνει τα πρώτα της βήματα στον δρόμο της νέας εποχής, τη μεγάλη της έξοδο από την προπολεμική εσωστρέφεια. Εργαζόταν, έβγαινε και… πήγαινε συχνά στο κομμωτήριο. Το επέβαλλαν άλλωστε η μόδα των κρεπαρισμένων μαλλιών και οι κότσοι «λάχανο» (ή Β52) της εποχής. Το συνοικιακό «κομμωτηριάκι» εξελίχθηκε σε καλή μπίζνα και χάρη σε αυτά τα «κομμωτηριάκια» ή άλλα που λειτουργούσαν ατύπως μέσα στα σπίτια μεγάλωσαν παιδιά, σπούδασαν, είχαν έτοιμη μια σερμαγιά για να ανοίξουν τη δική τους επιχείρηση.

Εν τω μεταξύ, αναπτύχθηκε μια ορολογία που πέρασε και στο καθημερινό μας λεξιλόγιο. Ως τόπος συνάθροισης γυναικών, και μόνη η λέξη «κομμωτήριο», όπως και τα σχετικά «βοηθός (μ)μπιστολάκι» ή «μπικουτί», παραπέμπει σε κουτσομπολιό και ξεκατίνιασμα και το «κομμώτρια» σε λαϊκό πρόσωπο. Κι όμως. Στα τόσα χρόνια που μπαινοβγαίνω στα κομμωτήρια έχω συναντήσει κομμώτριες πολύ πιο ουσιαστικές, με πιο υψηλού επιπέδου οικογενειακή και κοινωνική παιδεία, εξαιρετικά πιο φιλότιμες και πιο «κυρίες» από πολλές μεγαλόσχημες πελάτισσές τους.

Και να τώρα, στην εποχή της καραντίνας, τα κομμωτήρια είναι αυτά που έλειψαν περισσότερο από την καθημερινότητα και όχι μόνο των γυναικών. Θεωρούσαμε αυτονόητο ότι θα υπάρχουν πάντα εκεί, να μερεμετίσουν την εμφάνισή μας με κωδικούς αριθμούς βαφών, αλουμινόχαρτα για τις ανταύγειες και πρέσες με ιόντα. Οταν, σε λίγες μέρες, θα ανοίξουν και θα γίνεται χαμός για να κλείσουμε το πολυπόθητο ραντεβού, ας θυμηθούμε να κοιτάξουμε με περισσότερο σεβασμό τις «κομμώτριες». Αυτά τα «κορίτσια» που ανέχονται τα νεύρα μας, τις ιδιοτροπίες μας, τα «δεν μου έκατσε καλά η μπούκλα» τα έχουμε, τελικά, περισσότερο ανάγκη απ’ όσο φανταζόμασταν.