Ξυπνώντας από το κώμα του κορωνοϊού

Οι Γάλλοι ήταν άλλοτε τρελοί με την cure de sommeil – την υπνοθεραπεία. Την εφηύρε ο δρ Τζέικομπ Κλέζι, από τη Βέρνη. Υπό την επήρεια φαρμάκων, μένεις αναίσθητος για μέρες, ή και εβδομάδες. Κατόπιν, προσεκτικά, σε ξυπνούν. Και ανακαλύπτεις, υποτίθεται, πως νιώθεις πολύ διαφορετικά για τα πράγματα.

Μοιάζουν με τεχνητό ύπνο αυτές οι εβδομάδες του lockdown. Εννέα στους δέκα από εμάς ούτε βλέπουμε ούτε ακούμε τους γιατρούς και τους νοσοκόμους, τους οδηγούς λεωφορείων και τους υπόλοιπους εργαζομένους της πρώτης γραμμής. Μαθαίνουμε για το θάρρος τους και τους θανάτους τους μόνο από το ραδιόφωνο, από μια οθόνη ή μια εφημερίδα που αφήνει ένα αγόρι με μάσκα. Για τους περισσότερους ανθρώπους, η ζωή βρίσκεται σε αναστολή. Τι θα γίνει όταν αυτό περάσει;

Καταρχήν, η ανάδυση από την απομόνωση πρέπει να γίνει με προσοχή. «Αυτή η παρατεταμένη καταβύθιση στον κόσμο των ονείρων μπορεί να επιτρέψει στον ασθενή να ασκήσει τις φαντασιώσεις του, ίσως να ανακαλύψει τους συνδέσμους ανάμεσά τους» προειδοποιεί ένας γάλλος γιατρός. «Ανεπιθύμητες παρενέργειες είναι πιθανές, προκαλώντας σε κάποιους ασθενείς παροξυσμούς καταθλιπτικής αγωνίας».

Οι φαντασιώσεις και οι αγωνίες είναι ήδη μαζί μας. Μαζί μας είναι επίσης μια αίσθηση ότι «τα πράγματα δεν θα είναι ποτέ ξανά τα ίδια ύστερα από αυτό». Οπως ακριβώς το 1945, έτσι και τώρα, φωνές αρχίζουν να λένε «ποτέ ξανά»: Ποτέ ξανά «λιτότητα», που αφήνει τους ανθρώπους ανήμπορους σε μια έκτακτη ανάγκη. Ποτέ ξανά απίσχναση του κράτους πρόνοιας, και το ΕΣΥ πάνω από όλα. Ποτέ ξανά νεοφιλελευθερισμός, επίσης. Ποιος όμως θα εφαρμόσει την πολιτική τού «ποτέ ξανά» όταν ανοίξουμε τα μάτια μας. Ή μήπως είναι αυτές οι ελπίδες απλώς «παρατεταμένες καταβυθίσεις στον κόσμο του ονείρου», θλιβερές φαντασιώσεις που διαλύονται μέσα σε «παροξυσμούς καταθλιπτικής αγωνίας» καθώς ξυπνάμε από το κώμα του κορωνοϊού;

Ο Νιλ Aστσερσον είναι συγγραφέας και δημοσιογράφος