Για να κερδίσει ένα στοίχημα έγινε ηθοποιός

Πάνος Χατζηκουτσέλης. Ηθοποιός. Που σημαίνει φως, νερό, τηλέφωνο, νοίκι, κοινόχρηστα και άχρηστα αποκόμματα από παραστάσεις και κριτικές. Μισούσε τις κριτικές και γενικώς την κακία των ανθρώπων. Εβαζε στις κουβέντες του φράσεις από θεατρικά έργα, στις αστείες του στιγμές, και ήταν πολλές, η καημένη Μπλανς Ντιμπουά από λεωφορείο γινόταν τρόλεϊ και σε έπειθε ότι πριν γίνει ηρωίδα του Τένεσι Γουίλιαμς στο «Λεωφορείον ο Πόθος» ήταν αναπτήρας Ντιμπόν.

Γεννήθηκε στα Εξάρχεια στην οδό Νοταρά, στο σπίτι του. Με υπερηφάνεια δήλωνε Εξαρχειωμένο μέλος του ομίλου Νοταριανών. Φτωχή αλλά αγαπημένη οικογένεια, πέντε αδέλφια, με αριστερές χωρίς κομματική ταυτότητα πεποιθήσεις. Διάβαζε πολύ, ήταν όμορφο αγόρι με μια σιγουριά αλητείας τύπου «εγώ είμαι κι άλλος κανείς». Αργότερα ντρεπόταν γι’ αυτό. Εγινε ηθοποιός για να κερδίσει ένα στοίχημα. Αλητεία μετά τον Στρατό, έκανε παρέα με την Αθανασία Συγγελάκη, ηθοποιό τότε που στη συνέχεια έγινε ανταποκρίτρια της ΕΡΤ στη Ρώμη. Του μιλούσε για τις δυσκολίες του επαγγέλματος, ο Πάνος την αμφισβητούσε και έβαλαν στοίχημα ένα κατοστάρικο ότι θα δώσει εξετάσεις για δραματική σχολή και θα περάσει. Εδωσε, πέρασε, κέρδισε, έμεινε. Δραματική σχολή Θεοδοσιάδη. Χατζηαργύρη, Τουρνάκη, Καπιτσινέα δίδασκαν, αλλά και ο Μίμης Φωτόπουλος. Θυμόταν πάντα τι τους είχε πει στο πρώτο μάθημα ο μεγάλος κωμικός. «Παιδιά, για να συνεννοηθούμε. Ουδείς λογικός άνθρωπος ξυπνάει ένα πρωί και λέει, μαμά, θέλω να γίνω ηθοποιός. Σημαίνει ότι κάπου έχει φάει την πετριά. Ετσι θα πρέπει να πορευτείτε από ‘δώ και μπρος, με την πετριά». Στο καμαρίνι του πάντα κουβαλούσε μια εικόνα κι ένα πετραδάκι για να θυμάται την πετριά του Φωτόπουλου. Αγαπημένο του μότο «Υπάρχει κάτι που λέγεται αξιοπρέπεια». Ετσι πορεύτηκε. Με αξιοπρέπεια. Ακόμα και σε περιόδους μεγάλης δημοφιλίας κρατούσε την προσωπική του ζωή διακριτικά απ’ έξω. Εκανε σε νεαρή ηλικία έναν γάμο που διαλύθηκε γρήγορα. Μαζί με τη μικρή του αδελφή, τη Ρούλα, ήταν μέλη της παιδικής Χορωδίας των Ανακτόρων. Καμάρωνε για τη συμμετοχή του στον δίσκο με τον Υμνο του Τζάμπορι που είχε γράψει ο Μάνος Χατζιδάκις. Ηθελε να παίξει όλους τους Τειρεσίες που υπάρχουν στις αρχαίες τραγωδίες. Κάποια στιγμή ξεκίνησε να γράφει το έργο με τίτλο «Τειρεσιάδα». Μπέρδεψε τον Τειρεσία με τη μεγάλη Θηρεσία, μια τυφλή υπηρεσία και μετά το έβαλε στο συρτάρι. «Θα με δείρουν». Εμεινε 44 χρόνια στο θέατρο.

Πρώτη επαγγελματική εμφάνιση δίπλα στην Ελλη Λαμπέτη, στο μιούζικαλ «Γλυκειά μου Ιρμα». Σε κάποια παράσταση έκανε μια προσθήκη που άρεσε στο κοινό αλλά όχι στον σκηνοθέτη Δημήτρη Μαλαβέτα. Το επόμενο βράδυ τον φώναξε η Λαμπέτη. «Γιατί δεν είπες το αστείο σου απόψε, ήταν πολύ νόστιμο». «Ξέρετε, ο σκηνοθέτης…». «Μικρέ μου, ηθοποιός που παίζει για να αρέσει στον σκηνοθέτη πάει σπίτι του, δεν κάνει για θέατρο». Θυμόταν πάντα και κάτι άλλο από τη Λαμπέτη. Τον είχε ρωτήσει γιατί βγαίνει ο ηθοποιός στη σκηνή. «Για να παίξει». «Για να αρέσει. Στις πρόβες παίζουμε, στη σκηνή αρέσουμε».

Ο Χατζηκουτσέλης είχε έναν τρόπο να ειρωνεύεται χωρίς να προσβάλλει. Μια φορά τον ρώτησε νεαρός δημοσιογράφος «εσείς πού πρωτοπαίξατε;». «Στο Μπροντγουέι» είπε ο Πάνος, αφού στο θέατρο Μπροντγουέι είχε ανέβει η παράσταση με τη Λαμπέτη. Θαμπώθηκε ο δημοσιογράφος. «Τι μου λέτε, στην Αμερική, με ποιο έργο;». «Με το “Ιρμα λα Ντους”» απάντησε ο Πάνος χρησιμοποιώντας τον ξένο τίτλο του έργου. «Κι εσείς ποιο ρόλο κάνατε;». «Το ντους». Γαλλομαθής ο Πάνος, έκανε τρελά μπερδέματα με τη γλώσσα. Οταν συμμετείχε στο πρόγραμμα του Μίμη Πλέσσα στον Ζυγό της Πλάκας, ιδιοκτήτης του Ζυγού ήταν ο Μίμης Δομάζος. Κάθε βράδυ έβγαινε μπροστά στη σάλα, τον έβλεπε ο Πάνος και έλεγε «α, να και ο Δομάζος, guel dommage». Γελούσε το κοινό και ο Μίμης δεν έμαθε ποτέ ότι στα γαλλικά τού έλεγε «τι κρίμα». Δικό του και το Λα σαρ, λα μαρ ε λα μοβέζ ρακόντρ, όταν ήθελε να πει διακριτικά Η σάρα, η μάρα και το κακό συναπάντημα. Εμεινε επτά χρόνια στον θίασο του Δημήτρη Ποταμίτη. Μεγάλο σχολείο, δύσκολοι καιροί, αλλά στην «Ασκηση των 5 δακτύλων» του Σάφερ τον είδε ο Ιάκωβος Καμπανέλλης, τον σύστησε στην Τζένη Καρέζη και πάντα μιλούσε για το πώς ένιωσε όταν η Τζένη τον πήρε τηλέφωνο για να παίξει στην «Παναγία των Παρισίων». Η Βουγιουκλάκη τον είδε στο Θέατρο Ερευνας κι έβαλε τον Τρύφωνα Καρατζά να τον πάρει τηλέφωνο. Ο ίδιος δεν σήκωσε ποτέ το τηλέφωνο για δουλειά. Η αξιοπρέπεια που λέγαμε. Ξαναβρέθηκαν με την Αλίκη όταν ήρθε να κάνει ένα γκεστ στο σίριαλ «Ο χήρος, η χήρα και τα χειρότερα» που γράφαμε για τον Αnt1. Μας πρότεινε να γράψουμε ένα μιούζικαλ με θέμα τη ζωή της. Είχαμε βρει και τίτλο. «Αλλος με τη βάρκα μου». Πρόλαβε ο θάνατος…

Ο Χατζηκουτσέλης είχε μια καρμική σχέση με τον θάνατο. Εχασε γρήγορα όλα του τα αδέλφια, έφευγαν από δίπλα του πρόσωπα που αγάπησε, φοβόταν τον θάνατο. Στον πρώτο μεγάλο δίσκο του Γιώργου Μαρίνου που κυκλοφόρησε το 1970 υπάρχει ένα τραγούδι σε στίχους δικούς του και μουσική Γιώργου Δανίκα «Ο Μανωλιός». Το γράψιμο το άρχισε έπειτα από προτροπή του Γιάννη Ζουγανέλη. Εκαναν παρέα, έλεγε ο Χατζηκουτσέλης τα χαριτωμένα του και βρέθηκε μαζί τους στο «Αχ Μαρία». Ιστορικές εποχές, τότε γνωριστήκαμε. Εποχή ελεύθερης ραδιοφωνίας, στις δόξες του ο Αθήνα 9,84, ο Πάνος έκανε την εκπομπή «Ραδιουργίες σε FM Stereo» και τον ζήλευα που είχε σε δίσκο το τραγούδι του Χατζιδάκι «Μια περιπέτεια στη Νότιο Καρολίνα» με τη Βουγιουκλάκη. Ξεκινήσαμε με κόντρες, δείξε μου τι δισκάκι έχεις να σου δείξω τι δισκάκι έχω εγώ, για να καταλήξουμε σε συνεργασία χρόνων, γράφοντας και παίζοντας ενίοτε μαζί. Πάνω απ’ όλα έγινε ο Φίλος μου. Από ‘κεί που ήταν δέος για μένα.