Από τη «Σοφία» {LF}στην «Ειρήνη»

Τον Δεκέμβριο του 2019 η Τουρκία αποκαλύφθηκε από ομάδα ειδικών των Ηνωμένων Εθνών ως διακινητής πολεμικού υλικού προς την Τρίπολη. Τον ίδιο μήνα η άτολμη πρωτοβουλία του Βερολίνου είχε μηδενικά αποτελέσματα, με την Τουρκία να παραβιάζει τα συμφωνηθέντα και να ακυρώνει την υπογραφή της. Χαρακτηριστικός είναι ο εντοπισμός, από το αεροπλανοφόρο «Σαρλ ντε Γκωλ» τον Ιανουάριο του 2020, του λιβανέζικου φορτηγού «Μπανά» που, συνοδευόμενο από τουρκική φρεγάτα, μετέφερε από το τουρκικό λιμάνι της Μερσίνας στην Τρίπολη τεθωρακισμένα, ολμοβόλα, πολυβόλα και αντιαεροπορικά συστήματα.

Σήμερα η Ευρωπαϊκή Ενωση αποφασίζει να ενεργοποιηθεί αφενός μεν για να σταματήσει την ακατάσχετη εισροή πολεμικού υλικού στη σπαρασσόμενη Λιβύη και αφετέρου για να σώσει την εικόνα της που αμαυρώνει η πολιτική ανυπαρξία της στη διεθνή σκηνή.  Αποφάσισε την ανάπτυξη στη Μεσόγειο πολεμικών πλοίων και αεροσκαφών και τη χρησιμοποίηση δορυφόρων, ονομάζοντας τη στρατιωτική επιχείρηση «Ειρήνη» («Irini»), που έρχεται να διαδεχθεί, με πιο δραστικό ρόλο, την επιχείρηση «Σοφία». Η επιχείρηση, που θα είναι υπό την επίβλεψη των κρατών-μελών και θα διοικείται από ιταλό υποναύαρχο, θα έχει και καθήκοντα συλλογής πληροφοριών για λαθρεμπόριο υδρογοναθράκων και προϊόντων τους. Η αποστολή της προβλέπεται να διαρκέσει μέχρι τις 31 Μαρτίου 2021.

Το πέρασμα της σκυτάλης από τη Σοφία στην Ειρήνη αποτελεί θετική εξέλιξη για την ΕΕ που τώρα δείχνει να αναλαμβάνει τα ηνία, και μάλιστα με τη δραστηριοποίηση του Συμβουλίου και του Υπάτου Εκπροσώπου για την Εξωτερική Πολιτική και την Πολιτική Ασφάλειας. Στο προηγούμενο στάδιο, εκείνο του Βερολίνου της 19ης Δεκεμβρίου 2019, μερικά μόνο κράτη αποπειράθηκαν να σχεδιάσουν κινήσεις για το εμπάργκο της Λιβύης, εξαιρώντας από την ομήγυρη την Ελλάδα. Προφανώς για να ικανοποιήσουν και τον τούρκο πρόεδρο που δεν επιθυμούσε να ακουστούν φωνές για όσα είχε συμφωνήσει με τον, συντηρούμενο από αυτόν, Σαράζ της Τρίπολης.

Σήμερα η Ελλάδα, ως κράτος-μέλος της ΕΕ, συμμετέχει στην εφαρμογή των συμφωνηθέντων από το Συμβούλιο. Και όπως αναφέρθηκε, δέχθηκε να αποτελέσει τη χώρα πρώτης αποβίβασης των μεταναστών που θα διασώζονται από τα ευρωπαϊκά πολεμικά σκάφη. Με την πρόβλεψη, μάλιστα από τη σχετική συμφωνία, της κατανομής τους σε όλες τις χώρες που θα συμμετέχουν ενεργά στην επιχείρηση «Ειρήνη».

Με την κίνησή της αυτή η Αθήνα διευκόλυνε ουσιαστικά την κατάσταση, μετά την άρνηση της Ιταλίας για αποβίβαση στα λιμάνια της όσων διασωθούν. Παράλληλα, με τη συμμετοχή της με στρατιωτικά μέσα, με επίβλεψη που θα ασκεί και τον λόγο που θα έχει κατά την, ανά τετράμηνο, προβλεπόμενη εκτίμηση της αποτελεσματικότητας της επιχείρησης, επιβάλλει την παρουσία της, ενισχύει τη φωνή της και διασκεδάζει την αντίληψη μερικών, και κυρίως της Γερμανίας, ότι δεν είναι αναγκαία η συμμετοχή, συμβολή και ενεργοποίησή της σε ένα θέμα που εξελίσσεται στον άμεσο περίγυρό της.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή, ειδικός σύμβουλος του ΕΛΙΑΜΕΠ