Οχι στα ίδια λάθη του 2008

Μετά την οικονομική κρίση του 2008 θα είναι εντελώς ανεπίτρεπτο για τους ηγέτες της Ευρώπης να υποπέσουν και κατά την τρέχουσα κρίση του κορωνοϊού στα ίδια τραγικά λάθη, τα οποία τσάκισαν για δέκα χρόνια τις οικονομίες και τους λαούς της Γηραιάς Ηπείρου, κυρίως του Νότου. Θα είναι αναμφίβολα πολύ μεγαλύτερη η ζημιά τώρα, σε τούτη την κρίση, εάν οι κυβερνήσεις της Ευρωπαϊκής Ενωσης και πρώτη από όλες της Γερμανίας παρουσιάσουν την ίδια πάλι πολιτική ανεπάρκεια και αδιαφορήσουν ή υποτιμήσουν την ανάγκη να δώσουν λύσεις γενναίες και λύσεις ομοσπονδιακού χαρακτήρα για όλη την Ευρώπη. Εάν οι ηγέτες της Ευρώπης και κυρίως της Γερμανίας επιδείξουν πάλι τον ίδιο οικονομικό εθνικισμό και κλειστούν στο καβούκι τους ή εάν χρησιμοποιήσουν αποκλειστικά και μόνο τα ίδια πολιτικά εργαλεία που αξιοποίησαν στην προηγούμενη κρίση.

Η κρίση που ξέσπασε το 2008 ήταν μια κρίση του τραπεζικού συστήματος. Σήμερα η κρίση που ζούμε εξαιτίας μιας πρωτοφανούς πανδημίας που εξαπλώθηκε σε ολόκληρο τον πλανήτη έχει τελείως διαφορετικά χαρακτηριστικά. Χτυπάει γρήγορα στην καρδιά της πραγματικής οικονομίας. Τα πάντα στην οικονομία, μέσα σε δύο εβδομάδες, έχουν «παγώσει» παγκοσμίως. Με εξαίρεση την περίπτωση της Ελλάδας, όπου η κρίση του 2008 προήλθε από τη χρεοκοπία του κράτους, στην υπόλοιπη Ευρώπη η κρίση ήταν το αναπόφευκτο αποτέλεσμα των λειτουργικών και ελεγκτικών αδυναμιών του τραπεζικού συστήματος. Σήμερα μιλάμε για κάτι άλλο, πολύ σοβαρότερο και πολύ πιο ανησυχητικό. Μιλάμε για μια δυνάμει βαθιά δημοσιονομική κρίση, η οποία μπορεί να αποδεκατίσει τις οικονομίες του Νότου εάν δεν υπάρξει σφοδρή και ενιαία ευρωπαϊκή αντίδραση. Ο κάθε πόλεμος χρειάζεται καινούργια όπλα. Σήμερα αυτό που χρειάζεται πάση θυσία η Ευρώπη είναι μια πολύ γενναία και τρανταχτή δημοσιονομική παρέμβαση. Τα «μπαζούκας», σε αυτόν τον πόλεμο, δεν είναι μόνο τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια από την Κριστίν Λαγκάρντ (σωστή και σημαντική παρέμβαση), είναι παράλληλα και πάνω από όλα αυτά τα εκατοντάδες δισεκατομμύρια ευρώ ή ένα και δύο τρισεκατομμύρια τα οποία πρέπει να πέσουν από το κέντρο της Ευρώπης, οπωσδήποτε, σε ομοσπονδιακό επίπεδο, στις κυβερνήσεις και στα κράτη-μέλη για τη διάσωση των οικονομιών. Αυτό είναι το κύριο όπλο.

Είναι το αντίστοιχο όπλο των δύο τρισεκατομμυρίων δολαρίων, το «πακέτο» μέτρων στο οποίο συμφώνησε το Κογκρέσο των Ηνωμένων Πολιτειών για τη στήριξη της αμερικανικής οικονομίας εξαιτίας της κρίσης του κορωνοϊού. Είναι το αντίστοιχο ποσό των 750 δισεκατομμυρίων ευρώ που αποφάσισε ως κρατική παρέμβαση η Γερμανία, αλλά μόνο για τον εαυτό της, όπως πάντα μόνη! Και η Ευρώπη; Εξαιρετικής σημασίας θεωρείται στο πλαίσιο αυτό η πρωτοβουλία των εννέα ευρωπαίων ηγετών, μεταξύ αυτών ο Κυριάκος Μητσοτάκης, ο Εμανουέλ Μακρόν κ.ά., για τη δημιουργία του πολυπόθητου ευρωομολόγου.  Πρόκειται για μια μάχη η οποία θα πρέπει να κερδηθεί…  Διαφορετικά, τι νόημα και προοπτική μπορεί να έχει η ενωμένη Ευρώπη εάν σε τόσο κρίσιμες καταστάσεις, σε τόσο κοινές μεγάλες απειλές παραμένει διχασμένη; Στον νέο πόλεμο, αναμφίβολα, το ισχυρότερο όπλο είναι το ευρωομόλογο ή η άμεση παρέμβαση από το ομοσπονδιακό όργανο που λέγεται ESM, κατά αντιστοιχία του «πακέτου» της ομοσπονδιακής κυβέρνησης των ΗΠΑ.