Οι διαφορές στην Ιταλία και στην Ελλάδα

Την 29η Ιανουαρίου, η Ιταλία διέγνωσε τα δύο πρώτα κρούσματα κορωνοϊού σε δύο τουρίστες από την Κίνα και ως συνέπεια η ιταλική κυβέρνηση την επόμενη ημέρα ανήγγειλε μέτρα για τον περιορισμό της διασποράς του κορωνοϊού που περιελάμβαναν ελέγχους στα αεροδρόμια, επαναπατρισμό πολιτών από την Κίνα καθώς και περιορισμό της αεροπορικής σύνδεσης με την Κίνα. Τις επόμενες μέρες, διαγνώστηκαν νέα περιστατικά σε μια ομάδα Ιταλών που επαναπατρίστηκε από την περιοχή Ουχάν της Κίνας.

Από τότε το επόμενο κρούσμα διαγνώστηκε στις 20 Φεβρουαρίου και αφορούσε έναν 38χρονο από την περιοχή της Λομβαρδίας, που δεν είχε ταξιδέψει στην Κίνα ούτε είχε επαφή με ανθρώπους που είχαν ταξιδέψει σε άλλες περιοχές της Ασίας. Ο ασθενής διαγνώστηκε επειδή αποφασίστηκε, λόγω της επιδείνωσης της υγείας του, να πραγματοποιηθεί έλεγχος για κορωνοϊό, παρότι ο ασθενής δεν είχε αναφέρει παράγοντες κινδύνου για έκθεση στον SARS-CoV-2. Τις επόμενες μέρες ακολούθησαν διαγνώσεις κρουσμάτων που αφορούσαν μεταδόσεις σε ομάδες (clusters) στη Λομβαρδία. Οι μεταδόσεις δεν αφορούσαν άτομα που είχαν ταξιδέψει στις πληγείσες περιοχές, αλλά αφορούσαν τοπική διασπορά (διασπορά στην κοινότητα). Αρκετές μεταδόσεις αναφέρθηκε ότι συνέβησαν σε νοσοκομεία, ενώ επίσης περιστατικά COVID-19 διαγνώστηκαν και σε επαγγελματίες υγείας. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των ΜΜΕ, οι πληγείσες ιταλικές περιφέρειες περιλαμβάνουν τις περιοχές του Τορίνο, τη Λομβαρδία, το Βένετο και την Εμίλια Ρομάνα. Η τοπική διασπορά είχε ήδη ξεκινήσει αρκετές εβδομάδες πριν και είχε ήδη επεκταθεί αρκετά.

Στην Ελλάδα τα πρώτα κρούσματα διαγνώστηκαν μετά την 26η Φεβρουαρίου 2020 και η πλειοψηφία αφορούσε ανθρώπους με ιστορικό ταξιδιού στην Ιταλία, το Ισραήλ και την Αίγυπτο, καθώς και τις επαφές των ατόμων αυτών.

Αν εξαιρέσουμε τα αρχικά εισαγόμενα κρούσματα στην Ιταλία από την Κίνα, οι ημερομηνίες διάγνωσης των αρχικών περιστατικών απέχουν ελάχιστα μεταξύ της Ιταλίας και της χώρας μας, παρόλα αυτά η επιδημία στη γειτονική χώρα παρουσιάζει σημαντικές διαφορές ως προς τον αριθμό κρουσμάτων και θανάτων, που είναι σημαντικά μεγαλύτερος στην Ιταλία. Η διαφορά στην εξέλιξη οφείλεται, κυρίως, στο ότι στη γειτονική χώρα υπήρξε σημαντική καθυστέρηση τόσο στη διάγνωση των κρουσμάτων όσο και στην εφαρμογή προληπτικών μέτρων.

Στη χώρα μας έγινε σημαντική προσπάθεια για την επιτυχή έγκαιρη διάγνωση των αρχικών κρουσμάτων, του περιορισμού της διασποράς μέσω ιχνηλάτησης επαφών, καθώς και εφαρμογή προληπτικών μέτρων στην κοινότητα κατά την πρώιμη φάση διασποράς της επιδημίας, και πληθώρα άλλων δράσεων. Η δύσκολη συγκυρία της πανδημίας του SARS-CoV-2 ανέδειξε ότι η ελληνική πολιτεία διαθέτει γρήγορα ανακλαστικά για την προστασία της δημόσιας υγείας, συνεπικουρούμενη από τη θετική ανταπόκριση και συλλογική δράση των πολιτών.

Ο Δημήτρης Παρασκευής είναι αναπληρωτής καθηγητής Επιδημιολογίας – Προληπτικής Ιατρικής στην Ιατρική Σχολή του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών.