Τηλεδιάσκεψη… προσέγγισης

Η πανδημία του κορωνοϊού ελάχιστα επηρέασε τις διαπραγματεύσεις ανάμεσα στον ηγέτη της Τουρκίας και τους ομολόγους του της Ευρώπης. Ο Ερντογάν, την Τρίτη, συνομίλησε για περισσότερο από μία ώρα με τους ηγέτες της Γαλλίας, Μακρόν, της Γερμανίας, Μέρκελ και της Μεγάλης Βρετανίας, Τζόνσον. Η συζήτηση επεκτάθηκε σε πολλά θέματα, από την πανδημία του κορωνοϊού ως τη διεύρυνση της τελωνειακής ένωσης μεταξύ Τουρκίας και Ευρωπαϊκής Ενωσης. Στο επίκεντρο βρίσκονταν, όπως αναμενόταν, η Συρία και το Μεταναστευτικό.

Οι ηγέτες των ισχυρών χωρών της Ευρώπης διαβεβαίωσαν τον τούρκο ηγέτη για τη σημασία που έχει η Τουρκία για τη «Δύση» και, σύμφωνα με τις δηλώσεις της Μέρκελ, χαιρέτισαν θερμά τη διαβεβαίωση του Ερντογάν ότι η χώρα του θα παραμείνει μέλος του ΝΑΤΟ. Η ανακούφιση που ένιωσαν τους παρακίνησε σε πρόσθετες υποσχέσεις και παροχές προς τη δεινοπαθούσα Τουρκία. Οι υποσχέσεις επικεντρώθηκαν στην ικανοποίηση τουρκικών αιτημάτων ως προς τη διεύρυνση της τελωνειακής ένωσης με την ΕΕ, όπως και σε πρόσθετη χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση του «προσφυγικού προβλήματος». Ταυτόχρονα το πάγιο αίτημα για κάποιου είδους ανάμειξη των ευρωπαϊκών κρατών στην τουρκική ζώνη κατοχής στη Συρία ικανοποιήθηκε σε κάποιο βαθμό: η Γερμανία ανέλαβε την υποχρέωση να χρηματοδοτήσει με 125 εκατομμύρια ευρώ την ανθρωπιστική βοήθεια στη συριακή επαρχία του Ιντλίμπ.

Η ανθρωπιστική βοήθεια είναι ο πλέον ασφαλής τρόπος για να διασφαλιστεί η παρουσία μιας ισχυρής χώρας σε μια διαφιλονικούμενη περιοχή. Οι υπηρεσίες και τα δίκτυα διανομής της βοήθειας δημιουργούν πλέγματα εξάρτησης στην τοπική κοινωνία και, στην περίπτωση που χρειαστεί, μπορούν να αποτελέσουν και ρυθμιστή των εκεί ισορροπιών (ευνοώντας τη μία ή την άλλη οργάνωση ή πλευρά, για παράδειγμα). Οπωσδήποτε η χώρα-ευεργέτης αποκτά πολιτικό δικαίωμα, δικαίωμα λόγου για τις εξελίξεις στην περιοχή. Η δέσμευση αυτή ήταν ένα επιθυμητό από τον Ερντογάν «κλείσιμο ματιού», διαβεβαίωση για την ανάμειξη των ισχυρών της Ευρώπης στη συριακή του περιπέτεια. Με τη δική του πλευρά εννοείται.

Στο Προσφυγικό οι προσπάθειες των ευρωπαίων ηγετών αποσκοπούν σε μία «ανάσταση» της συμφωνίας του 2016. Η συμφωνία αυτή, σε συνδυασμό με τυπικούς ή άτυπους «κανόνες» της Ευρωπαϊκής Ενωσης, προνοεί για τη δημιουργία «ανθρώπινων δεξαμενών» είτε στην Τουρκία, είτε στην Ελλάδα, ασφαλίζοντας τις ισχυρές χώρες της Ενωσης. Το πώς θα διαχειριστούν οι δύο αυτές χώρες τις προσφυγικές ροές ελάχιστα ενδιαφέρει το Βερολίνο, το Παρίσι ή το Λονδίνο. Φαίνεται πως η κυρία Μέρκελ μετέφερε στον τούρκο ηγέτη τη δυσαρέσκεια της Ελλάδας για τα όσα συμβαίνουν στον Εβρο. Μέχρι εκεί. Από τα υπόλοιπα εδάφια των συμφωνιών το μόνο που ακούστηκε ήταν η πιθανή μεταφορά κάποιων «πολύ άρρωστων» παιδιών σε χώρες της ΕΕ.

Οι συζητήσεις θα συνεχιστούν σε «τεχνικά επίπεδα». Το «τεχνικό» αποκλείει το ουσιαστικό. Το τελευταίο θα συνεχίσει να το διαχειρίζεται μόνη της η Ελλάδα στην Εβρο, στα νησιά και στις «Μόριες», κλειστές ή ανοικτές. Για τις τελευταίες δε θα εισπράττει και την αποστροφή επιπλέον των πλούσιων Ευρωπαίων.