Πίσω, στο 2008, ως «Μωρά Παρθένος» η ελληνική οικονομία!

Δυστυχώς, και η νέα διεθνής (πανδημία αυτή τη φορά) κρίση βρήκε απροετοίμαστη και, όπως πάντοτε, ευάλωτη την ελληνική οικονομία. Δυστυχώς, τα παθήματα δεν γίνονται μαθήματα και η χώρα θα αντιμετωπίσει ξανά το φάσμα νέας βαθιάς οικονομικής κρίσης, με κύρια χαρακτηριστικά το μόνιμα τεράστιο χρέος, τις αθάνατες μακροοικονομικές ανισορροπίες και τα αθάνατα διαρθρωτικά προβλήματα. Πρόκειται για προβλήματα που προϋπήρχαν της διεθνούς κρίσης του 2008 και είναι σίγουρο ότι χωρίς τις τολµηρές και αποφασιστικές παρεµβάσεις κατά τη διάρκεια των Μνημονίων θα οδηγούσαν ξανά σε αδιέξοδο με το ξέσπασμα νέας κρίσης.

Η πανδημία μάλλον θα μεγεθύνει ξανά τις συσσωρευµένες αρνητικές επιπτώσεις αυτών των χρόνιων αδυναµιών και θα ξαναφέρει σε πτωτική πορεία την οικονοµία και μάλιστα με ένα χρέος που είναι υψηλότερο, ως ποσοστό του ΑΕΠ, κατά 50 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με εκείνο το «μη βιώσιμο» του 2009! Τώρα μάλιστα, καθώς η διεθνής συγκυρία γίνεται ξανά δυσμενής, ίσως η αντιμετώπισή τους γίνει δυσχερέστερη, με τον εφιάλτη του δημοσιονομικού εκτροχιασμού να απειλεί πάλι έντονα.

Η ελληνική οικονοµία φαίνεται να εμπλέκεται ξανά σε έναν νέο επικίνδυνο φαύλο κύκλο, µε την οικονομική δραστηριότητα να επιστρέφει στα επίπεδα του 2008, όταν, ύστερα από συνεχείς έως το 2007 υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης, το ΑΕΠ σημείωσε αύξηση μόνο 1% και στη συνέχεια η οικονομία βαθιά ύφεση, η οποία σε μικρό βαθμό οφειλόταν στη διεθνή κρίση. Αντίθετα, όπως προαναφέρθηκε, οφειλόταν στο σωρευτικό αποτέλεσµα χρόνιων µακροοικονοµικών ανισορροπιών, οι οποίες δεν αντιµετωπίστηκαν όταν υπήρχαν άνετα περιθώρια, αλλά αντίθετα διευρύνθηκαν εξαιτίας των άτολµων και απρόσφορων πολιτικών που ακολουθήθηκαν, όπως συνεχώς τόνιζε η Τράπεζα της Ελλάδος.

Ετσι, όπως το 2008 και το 2009, η νέα διεθνής κρίση θα επιτείνει την επιδείνωση των δηµοσιονοµικών επιδόσεων και προοπτικών της Ελλάδας και γρήγορα πρέπει να ξεχάσουμε τις κυβερνητικές και άλλες προβλέψεις για αύξηση των επενδύσεων κατά 13,4%, των εξαγωγών κατά 5,1% και της ιδιωτικής κατανάλωσης κατά 1,8% το 2020. Η εμπειρία του 2008 και των επόμενων ετών καταδεικνύει ότι οι κρίσεις «χτυπούν», πέρα από τα δημοσιονομικά, και όλους τους παράγοντες που προσδιορίζουν το ΑΕΠ. Υπενθυμίζω ότι στο κρίσιμο 2008 η ιδιωτική και η δημόσια κατανάλωση διαμορφώθηκαν σε επίπεδα υψηλότερα από τις αντίστοιχες προβλέψεις για το 2020 (1,8% και 0,6%), αλλά η συντριβή των επενδύσεων (-7,5%) περιόρισε την αύξηση του ΑΕΠ σε οριακή ύφεση (1%). Αν συμβεί αυτό και το 2020, δηλαδή σημειωθεί συρρίκνωση των επενδύσεων και των εξαγωγών και περαιτέρω συμπίεση της ιδιωτικής και δημόσιας κατανάλωσης, το 2020 εκτιμώ ότι η οικονομική δραστηριότητα θα γυρίσει στα επίπεδα του 2008 και ο Θεός να βάλει το χέρι του για τα επόμενα χρόνια…