Η δύναμη του συλλογικού πένθους

Εφυγε μια ποιήτρια και ξαφνικά γέμισαν τα social media με ποίηση. Και μετά γέμισαν με λοιδορίες για όσους τα γέμισαν με ποίηση. Και μετά γέμισαν με ελιτίστικα σχόλια για όσους δεν ξέρουν από ποίηση αλλά αναρτούν ποίηση για να συμμετέχουν στο συλλογικό ξόδι. Και μετά με ακόμη πιο καυστικά για όσους ελιτίστικα κορόιδευαν τους υπόλοιπους. Κάπου ανάμεσα σε όλα αυτά, διάσπαρτες επιλογές στίχων, ένα συλλογικό πένθος που μοιάζει με ανάκληση στιγμών που έζησε ο καθένας στη ζωή του, με έρωτες και απώλειες που τους ταίριαξε με λέξεις που είχε γράψει η Κική Δημουλά. Και, τέλος, αρνητικά σχόλια για την τιμώμενη νεκρή, παλιές δηλώσεις που πέρασαν ξανά από το κόσκινο της κριτικής, πριν καν οι οικείοι της προλάβουν να στεγνώσουν τα πρώτα δάκρυά τους. Είναι αυτοί που δεν έμαθαν ακόμη ότι κάποιες φορές, αν δεν έχεις κάτι καλό να πεις, είναι καλύτερο να μη μιλάς καθόλου.

Λένε πολλοί ότι είναι σύμπτωμα της εποχής των social media αυτές οι αντιδράσεις στον θάνατο, όμως είναι άραγε τόσο καινούργιο να έχει κάποιος αισθήματα, οποιαδήποτε αισθήματα, ακόμη και ταπεινά, κακά και πρόστυχα, για τον θάνατο κάποιου που δεν γνώριζε; Ή μήπως είναι άραγε καινούργιο να κοινωνικοποιείται έτσι ένα γεγονός και να αποφασίζεις συνειδητά ή μη να συμμετέχεις σε μια τόσο συλλογική τελετουργία; Είναι όλο αυτό τόσο παλιό όσο ο θάνατος, λειτουργία σπουδαία όχι μόνο για τον άνθρωπο αλλά και για τις κοινωνίες. Κι αν αμφιβάλλετε ρωτήστε έναν οποιονδήποτε αρχαιολόγο ή ανθρωπολόγο για τη σημασία των ταφικών ευρημάτων στην κατανόηση ολόκληρων ανθρώπινων πολιτισμών.

Αυτή η συμμετοχή στα πένθη αυτά, που τόσο λοιδορείται κάθε φορά, πέρα από ανθρώπινη είναι και όμορφη. Δεν είναι κακό να ψάξει κάποιος, να γκουγκλάρει έναν στίχο ή ένα τραγούδι, για να μπορέσει να συμμετέχει σε αυτό που συμβαίνει. Δεν είναι κακό να γνωρίσει το έργο κάποιου με αυτή την αφορμή. Δεν είναι κακό να νοιάζεται. Κακό πράγμα είναι να μην αισθάνεσαι ή να θεωρείς πως πρέπει να περιχαρακώνουν οι άνθρωποι τον πνευματικό τους χώρο από τη λαϊκή κοινωνία που βλέπει ριάλιτι και πάει στα μπουζούκια. Κακό πράγμα είναι, στην τελική, η μιζέρια και η μίρλα και έχουμε, αλήθεια, χορτάσει μπόλικη από δαύτη.