Ετούτα εδώ τα μάρμαρα

Η Αθήνα στις αρχές του 19ου αιώνα. Μια ελληνική κωμόπολη μέσα στην οθωμανική επικράτεια, όχι από τις πιο πλούσιες. Με έναν ανεκτίμητο θησαυρό όμως στο έδαφός της. Εναν βράχο που δεν έχει μάλιστα συνάφεια με το τοπίο, λες και η φύση αποφάσισε να «ξεφυτρώσει» εκεί μόνο και μόνο για να χτισθεί επάνω του το πιο σημαντικό μνημείο της ανθρωπότητας. Η Ακρόπολη. Κάτι το οποίο εκτιμούσαν ακόμη και οι Οθωμανοί γι’ αυτό και ο βράχος δεν ήταν ξέφραγο αμπέλι.

Πρέσβης της Αγγλίας στην Κωνσταντινούπολη τότε, ο Τόμας Μπρους, 7ος λόρδος του Ελγιν. Σε μια περίοδο που οι Οθωμανοί χρωστούσαν ευγνωμοσύνη στους Αγγλους λόγω της στρατιωτικής βοήθειας στον πόλεμο μεταξύ Τούρκων και Γάλλων στην Αίγυπτο. Παρ’ όλα αυτά ο λόρδος του Ελγιν τα βρήκε δύσκολα να πάρει άδεια να ανέβει με το συνεργείο του στην Ακρόπολη. Τι ήθελε; Να κάνει εκμαγεία από γλυπτά και αγάλματα ώστε να διακοσμήσει με αντίγραφά τους την έπαυλη που έκτιζε στη Σκωτία. Για να ξεπεράσει τις δυσκολίες εισόδου κατέφυγε στο… μπαξίσι. Μια ταρίφα στον στρατιωτικό διοικητή της Αθήνας για να κάνει τα στραβά μάτια. Στην ουσία λοιπόν έγινε αυτό που λέμε «ντου». Εσπαζαν άτσαλα τα γλυπτά προκειμένου να τα ξεκολλήσουν και να τα μετρήσουν, μέχρις σημείου ακόμη και οι τούρκοι φύλακες, όπως γράφει στη βιογραφία του ο ίδιος ο λόρδος του Ελγιν, να τους παρακαλούν να σεβαστούν «ετούτα εδώ τα μάρμαρα». Τα γλυπτά φορτώθηκαν άρον άρον σε ένα καράβι που σάλπαρε για την Αγγλία όταν η οθωμανική διοίκηση κατάλαβε ότι κάτι περίεργο συνέβαινε στην Ακρόπολη. Αυτή είναι η ιστορία.

Για να έρθουμε στο σήμερα, η Μελίνα Μερκούρη που ανακίνησε την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, δεν θα ζητούσε ποτέ κάτι που δεν δικαιούμαστε. Γι’ αυτό και δεν έκανε θέμα για τη Νίκη της Σαμοθράκης ή την Αφροδίτη της Μήλου. Ζητούσε τα «κομμάτια» που είχαν κλαπεί από το σπουδαιότερο μνημείο της ανθρωπότητας.