Ζώνη χάους

Με πρόσχημα την ασφάλεια των συνόρων του, ο τούρκος πρόεδρος προχώρησε σε μια εύκολη νίκη στη Συρία έχοντας ως πρώτο στόχο από τη μια να απαλλαγεί από τους σύρους πρόσφυγες που βρίσκονται στην επικράτειά του και από την άλλη να τους χρησιμοποιήσει ως ανάχωμα έναντι των Κούρδων.

Από την πλευρά του, ο Μπασάρ αλ Ασαντ αποτόλμησε το αδιανόητο για την Τουρκία! Ξεκίνησε να προελαύνει προς το Ιντλίμπ προκαλώντας έκδηλο εκνευρισμό στον Ταγίπ Ερντογάν που, όσο κι αν απείλησε τη Δαμασκό, δεν προκάλεσε στον σύρο πρόεδρο την ταραχή που είχε, πριν από δύο και πλέον δεκαετίες, αναστατώσει τη συριακή πρωτεύουσα ο οργισμένος βρυχηθμός της Αγκυρας για την παραμονή στο συριακό έδαφος του, τότε αναζητούντος καταφύγιο, Αμπντουλάχ Οτσαλάν.

Η Μόσχα τήρησε μια απροσδόκητα μη θετική στάση έναντι της «φίλης» της Αγκυρας, με τον πρόεδρο Πούτιν – έχοντας μόλις ακούσει τον τούρκο ομόλογό του να κατηγορεί τη Ρωσία για «συμμετοχή σε σφαγές αμάχων στη Συρία» – να ανακοινώνει λίγο μετά ότι η Τουρκία αθέτησε όσα είχε συμφωνήσει με τη Ρωσική Ομοσπονδία για την καταπολέμηση των ενόπλων στο Ιντλίμπ «που εξακολουθούν να βάλλουν κατά των εκεί συριακών και ρωσικών δυνάμεων».

Πατώντας, ως συνήθως, και σε δεύτερη βάρκα, ο τούρκος ηγέτης επικαλέστηκε, μέσω του Μ. Τσαούσογλου, την ανάγκη για σοβαρή στήριξη της Τουρκίας από την Ατλαντική Συμμαχία. Μπορεί μεν ο γενικός γραμματέας του ΝΑΤΟ να δείχνει σταθερά την «κατανόησή» του έναντι των τουρκικών αταξιών, τη φορά όμως αυτή υποστηρικτής των θέσεων της Τουρκίας στα συροτουρκικά σύνορα εμφανίστηκε ο κ. Πομπέο θεωρώντας ότι τώρα είναι η ευκαιρία να οδηγηθεί η ατίθαση Αγκυρα ξανά στο μαντρί. Και επεφύλαξε σε αυτήν συμμαχικές θωπείες δηλώνοντας στήριξη της Τουρκίας και χαρακτηρίζοντας «δικαιολογημένη αυτοάμυνα» τις επιθέσεις της.

Τουλάχιστον ιδιότυπο πρέπει να χαρακτηριστεί το φαινόμενο των παλινδρομήσεων της Αγκυρας τόσο έναντι της Ουάσιγκτον όσο και έναντι της Μόσχας. Αν όμως αυτό συνεχιστεί, είναι αμφίβολο αν η Τουρκία θα μπορέσει να συνεχίσει την πορεία της σε ένα ταλαντευόμενο σχοινί. Μπορεί οι ακροβασίες του Ταγίπ Ερντογάν να εντυπωσιάζουν και να τον ευνοούν μέχρις ενός σημείου, όμως πολλά μπορεί να συμβούν αν η επίδειξη αυτή ισορροπίας εξακολουθήσει να απασχολεί ενοχλητικά τις δύο μεγάλες πρωτεύουσες. Ισως αυτό το ξέρει ο τούρκος πρόεδρος και ήδη προετοιμάζει νέους αιφνιδιασμούς, στους οποίους εντάσσονται νύξεις τούρκων επισήμων για επαναπροσέγγιση πρωτευουσών της περιοχής οι σχέσεις με τις οποίες είχαν διαρραγεί πριν από μερικά χρόνια.

Πολλές είναι οι υποθέσεις που μπορεί να γίνουν για τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Για τη στιγμή όμως, ο κίνδυνος ελλοχεύει στη Βορειοδυτική Συρία όπου η ήδη παρατηρούμενη κλιμάκωση Αγκυρας – Δαμασκού δεν αποκλείεται να εξελιχθεί σε σύγκρουση που, με την υποστήριξη της Δαμασκού από τη Μόσχα, μπορεί να ανατρέψει το σχέδιο Ερντογάν για εποικισμό της «Ζώνης Ασφαλείας» με αραβικό πληθυσμό, εκεί που είναι οι εστίες των Κούρδων της Συρίας. Εγγράφοντας έτσι υποθήκη για τη δημιουργία όχι μιας ζώνης ασφαλείας αλλά μιας ζώνης χάους και  αιματηρών συγκρούσεων με άγνωστο τέλος.

Ο Γιώργος Κακλίκης είναι πρέσβης επί τιμή