Θα φανεί στο χειροκρότημα…

Ο πειρασμός να χρησιμοποιήσουν οι καλλιτέχνες το βήμα της τελετής των σημαντικότερων κινηματογραφικών βραβείων στον πλανήτη προκειμένου να σχολιάσουν θέματα πολιτικής είναι γλυκός.
«Μου είπαν πως θα είχα μόλις 45’’, που είναι 45’’ παραπάνω από όσα έδωσε η Γερουσία στον Τζον Μπόλτον αυτή την εβδομάδα». Λόγια του Μπραντ Πιτ στον ευχαριστήριο λόγο του όταν ανέβηκε στο πόντιουμ στην τελευταία απονομή των Οσκαρ για το βραβείο β’ ανδρικού ρόλου (στο «Κάποτε στο… Χόλιγουντ»). Ο 56χρονος ηθοποιός σχολίασε έξυπνα τη δίκη για την παραπομπή Τραμπ που έγινε χωρίς η Γερουσία να καλέσει μάρτυρες. To παράδειγμα είναι το πιο πρόσφατο από αρκετά που συνδέουν τα Οσκαρ με την πολιτική. «Καθίστε πάνω στα χέρια σας αντί να σηκωθείτε για να χειροκροτήσετε» ήταν ένα από τα συνθήματα που το 1999 κυκλοφορούσαν στο Χόλιγουντ μετά την ανακοίνωση ότι ο Ελία Καζάν στα 89 του θα έπαιρνε ειδικό Οσκαρ για τη συνολική προσφορά του στο σινεμά. Η απόφαση της Ακαδημίας Κινηματογράφου προκάλεσε αναστάτωση διότι 47 χρόνια πριν ο Καζάν είχε καταδώσει στην Επιτροπή Αντιαμερικανικών Ενεργειών συναδέλφους του που, όπως ο ίδιος, είχαν υπάρξει μέλη του Κομμουνιστικού Κόμματος. Στην τελετή του 1999 όντως τιμήθηκε. Κάποιοι σηκώθηκαν, κάποιοι όχι και πολλοί δεν χειροκρότησαν. Μια πολιτική πράξη δεν έχει την ίδια υποδοχή από όλους.
Το 1973 ο Μάρλον Μπράντο δεν πήγε στα Οσκαρ για να πάρει το βραβείο του (α’ ρόλος) για τον «Νονό», έστειλε όμως στη θέση του την ινδιάνα ηθοποιό Σατσίν Λάιτφεδερ και το μήνυμα ήταν η αφύπνιση για τη φτωχή μεταχείριση των ιθαγενών της Αμερικής από το κινηματογραφικό σύστημα. Ο Μπράντο δίχασε το κοινό αλλά έγραψε Ιστορία. Είκοσι χρόνια αργότερα, το ζεύγος Τιμ Ρόμπινς – Σούζαν Σαράντον κατήγγειλε την αμερικανική κυβέρνηση για τα στρατόπεδα μεταναστών και για τη μη ανθρώπινη αντιμετώπιση των πασχόντων από HIV και AIDS. Ολη η αίθουσα ήταν μαζί τους. Από την άλλη πλευρά, όταν το 1978 η Βανέσα Ρεντγκρέιβ παραλαμβάνοντας το Οσκαρ β’ ρόλου για την «Τζούλια» πήρε θέση υπέρ των Παλαιστινίων χαρακτηρίζοντάς τους σιωνιστές «χούλιγκαν», η αίθουσα κόντεψε να γκρεμιστεί από τις αποδοκιμασίες. Το 2003 ο πρόεδρος Τζορτζ Μπους τζούνιορ μπήκε στο στόχαστρο του Μάικλ Μουρ όταν ο αμερικανός ντοκιμαντερίστας βραβεύτηκε για το ντοκιμαντέρ του «Ακήρυκτος πόλεμος». Το «ντροπή σας κύριε Μπους!» που είπε παραπάνω από μία φορά έγινε πρωτοσέλιδο, αν και δεν φάνηκε να εμποδίζει την επανεκλογή του Μπους.

Τον Ιανουάριο του 2017, ο ιταλός σκηνοθέτης Τζιανφράνκο Ρόσι, με το που έφθασε στο Λος Αντζελες για την προώθηση της ταινίας «Φωτιά στη θάλασσα», υποψήφια για το Οσκαρ καλύτερου ντοκιμαντέρ (πραγματεύεται το νησί Λαμπεντούζα, όπου καταλήγουν πολλοί μετανάστες από την Αφρική), το πρώτο πράγμα που έκανε ήταν να λάβει μέρος στις διαδηλώσεις για την απόφαση της κυβέρνησης Τραμπ να απαγορέψει προσωρινά την είσοδο στις Ηνωμένες Πολιτείες ανθρώπων προερχόμενων από επτά μουσουλμανικές χώρες. Οι καλλιτέχνες δεν μένουν πλέον βουβοί απέναντι στα γεγονότα και εκείνη η απονομή είχε πολύ έντονο πολιτικό χαρακτήρα. Στις Χρυσές Σφαίρες η Μέριλ Στριπ άφησε να εννοηθεί ότι ο Τραμπ χρησιμοποιεί μεθόδους εκφοβισμού στην πολιτική του, ενώ ο ιρανός σκηνοθέτης Ασγκάρ Φαραντί δεν παρέστη στην τελετή απονομής των Οσκαρ όπου η ταινία του «Ο εμποράκος» ήταν υποψήφια στην κατηγορία της καλύτερης διεθνούς ταινίας (και το κέρδισε). Η κίνησή του ήταν επίσης μια ένδειξη διαμαρτυρίας της απαγόρευσης εισόδου που επέβαλε το διάταγμα Τραμπ.